Evrenin Sonu Ne Zaman?
Bilim insanları evrenin düşündüklerinden çok daha hızlı çürüdüğünü keşfettiler ve tam olarak ne zaman yok olacağını saptadılar.
Hollanda’daki Radboud Üniversitesi’nden bir araştırma ekibi, evrendeki tüm yıldızların bir beşgen trilyon yılda kararacağını belirledi. Bu, birin ardından 78 sıfır demektir.
Ancak bu, 10 üzeri 1.100 yıl veya birin ardından 1.100 sıfır olan önceki tahminden çok daha kısa bir süredir.
Evrenin ölümüne yol açtığına inandıkları süreç, kara deliklerin yavaş yavaş hiçliğe ‘buharlaşırken’ radyasyon yaydığı Hawking radyasyonuyla ilgilidir.
Bunun yalnızca kara deliklere özgü bir olgu olduğu düşünülüyordu, ancak araştırmacılar nötron yıldızları ve beyaz cüceler gibi şeylerin de kara deliklere benzer şekilde buharlaşabileceğini gösterdi.
Hem nötron yıldızları hem de beyaz cüceler bir yıldızın yaşam döngüsünün son aşamasıdır. Büyük yıldızlar süpernovalara patlar ve sonra nötron yıldızlarına çöker, oysa güneşimiz gibi daha küçük yıldızlar beyaz cücelere dönüşür.
Bu ‘ölü’ yıldızlar son derece uzun süre var olabilir. Ancak araştırmacılara göre, çok dengesiz hale geldiklerinde yavaş yavaş dağılırlar ve patlarlar.
Başka bir deyişle, bir nötron yıldızının veya beyaz cücenin ölmesinin ne kadar sürdüğünü bilmek, bilim insanlarının evrenin maksimum ömrünü anlamalarına yardımcı olur, çünkü bunlar ölen son yıldızlar olacaktır.
Araştırmacılara göre, bir nötron yıldızının (resimde) dağılmasının ne kadar sürdüğünü belirlemek, ‘evrendeki maddenin ömrü için genel bir üst sınır belirliyor’.
Radboud Üniversitesi’nde radyo astronomi ve astropartikül fiziği profesörü olan baş araştırmacı Heino Falcke’ye göre, önceki çalışmalar Hawking radyasyonunu hesaba katmamıştı ve bu nedenle evrenin maksimum ömrünü abartmıştı.
Falcke ve meslektaşları, nötron yıldızlarının ve beyaz cücelerin Hawking radyasyonuna benzer bir süreçle bozunmasının ne kadar sürdüğünü hesaplayarak bunu düzeltmeye çalıştılar ve bunun bir beş yüz milyon yıl sürdüğünü buldular.
“Yani evrenin nihai sonu beklenenden çok daha erken geliyor, ancak neyse ki yine de çok uzun bir zaman alıyor,” dedi bir bildiride.
Ünlü fizikçi Stephen Hawking, 1975’te parçacıkların ve radyasyonun bir kara delikten kaçabileceğini öne sürdü ve bu, hiçbir şeyin bu son derece büyük nesnelerin kütle çekiminden kaçamayacağına dair yaygın inanışı çürüttü.
Ancak Hawking’e göre, bir kara deliğin kenarında iki geçici parçacık oluşabilir. Birleşmeden önce, bir parçacık kara deliğe geri çekilir ve diğeri kaçar.
Bu kaçan parçacıklar Hawking radyasyonudur.
Zamanla bu parçacıkların daha fazlası kaçtığında, kara delik kademeli olarak bozulur. Bu ayrıca, kara deliklerin yalnızca büyüyebileceğini belirten Albert Einstein’ın görelilik teorisiyle de çelişir.
Ekip, Physical Review Letters dergisinde yayınlanan 2023 tarihli çalışmalarını, son keşfin temelini oluşturmak için kullandı.
Önceki çalışmada, Falcke ve meslektaşları, kütle çekim alanına sahip tüm nesnelerin benzer bir süreçle buharlaşabileceğini gösterdi.
1975 yılında ünlü fizikçi Stephen Hawking, parçacıkların ve radyasyonun bir kara delikten kaçabileceğini öne sürdü; bu, bu son derece büyük astronomik nesnelerden hiçbir şeyin kaçamayacağına dair yaygın inanışın aksine bir şeydi.
Dahası, hesaplamaları buharlaşma oranının yalnızca nesnenin yoğunluğuna bağlı olduğunu gösteriyordu.
Buradan, Hawking radyasyonu kavramını yeni çalışmaları için nötron yıldızlarına ve beyaz cücelere uygulamak nispeten basitti.
Bu bulgular Journal of Cosmology and Astroparticle Physics tarafından yayınlanmak üzere kabul edildi, ancak şu anda ön baskı sunucusu arXiv’de yer alıyor.
Bu yeni hesaplamalar evrenin ömründen akıl almaz sayıda yıl kesse de, insanların yakın zamanda her şeyin sonu hakkında endişelenmek zorunda olmadığı gerçeğini değiştirmiyor.
Ancak Hawking’in tartışmalı teorisine yeni bir bakış açısı sunuyorlar.
Radboud Üniversitesi’nde matematik profesörü olan ortak yazar Walter van Suijlekom, “Bu tür soruları sorarak ve aşırı durumlara bakarak teoriyi daha iyi anlamak istiyoruz ve belki bir gün Hawking radyasyonunun gizemini çözeceğiz” dedi.
Kaynak: https://www.dailymail.co.uk