Astronomi deneylerinin yakın bir gelecekte, Albert Einstein tarafından yaklaşık yüzyıl önce geliştirilmiş olan bir ideayı test edebileceği artık görülmeye başlandı. Gökbilim araştırmalarında kullanılan en ileri teknoloji ile yürütülecek olan testler ile evrenin hızlanarak genişlemesinin ardındaki bulmacanın da çözüleceği düşünülüyor.
Uzun yıllardır gökbilimcilerin çözmek için uğraştığı evrenin ivmeli genişlemesinin ardında yatan ittirici kuvvetin keşfine, yeni gerçekleştirilen bir araştırma ile bir adım daha yaklaşıldı. Yeni araştırmada yapılan hesaplamalar, bu genişlemenin sorumlusunun karanlık enerji (Einstein’ın teorisinin gerektirdiği gibi) mi, yoksa revize edilmiş bir kütle çekim teorisi mi olduğunu anlamamıza yardımcı olabilir. Einstein’ın teorisi kütle çekimini uzay-zamandaki bükülmeler olarak tanımlamaktadır ve Kozmolojik Sabit denen bir matematiksel elementi bünyesinde barındırmaktadır.
Einstein bu teoriyi ilk olarak statik evreni açıklamak üzere sundu ise de, evrenimizin genişlemekte olduğu keşfedilince bu matematiksel faktörünü saf dışı bırakmıştı. Araştırma yaklaşık yirmi yıl kadar önce tamamlandı ancak bu genleşmenin ivmeli bir süreç olduğu tespit edildi. Öyle ki, bu da Einstein’ın sabitinin karanlık enerjinin genleşmedeki rolünü açıklamada yer edinebileceği anlamına geliyordu. Karanlık enerji olmadan ivmelenerek genişleme, evrenin en uzak mesafeleri arasında Einstein’ın kütle çekim teorisinin de çökmesi anlamına gelecekti. University of Edinburgh’dan bilim insanları, tüm bu bulmacanın kütle çekim dalgalarının (uzay-zaman bükümlerinin) evren boyunca dağılımı içerisinde kütleçekiminin hızının belirlenmesi ile çözülebileceğini keşfetti. Araştırmacıların hesaplarına göre eğer kütle çekim dalgaları eğer ışık hızı ile yolculuk yapıyorsa bu durum yeni kütleçekim teorilerinin geçerli olduğunu gösterecekti. Karanlık enerjisiz bu alternatife karşı, eğer kütleçekim dalgalarının hızı ışık hızından farklı ise Einstein’ın teorisi de revise edilmek zorunda kalacaktı. Amerika’da bulunan LIGO (Laser Interferometer Gravitational-Wave Observatory) ile gerçekleştirilebilecek olan araştırma bu yıl için planlandı. Öyle ki, Einstein’ın sabitinin 100. Yılı kutlamasına kadar bu soruna çözüm bulması umuluyor. LIGO’nun ikiz dedektörleri 2015 yılı içerisinde kütleçekim dalgalarının direct keşfini sağlamıştı. Physics Letters B‘de yayımlanan araştırmanın yeni gözlemsel pencereler açması ve gökbilim ile fizikteki en temel sorulara da yeni cevaplar geliştirilmesine yardımcı olması bekleniyor.
Kaynak:https://bilimfili.com/evren-genislemesini-ne-yurutuyor/