Evdeki Kaos Çocukların Bilişsel Yeteneklerine Zarar Veriyor
Yetersiz beslenme, ev ile ilgili kargaşa küçük çocukların bilişsel yeteneklerine zarar verebilir.
Araştırmacılar, karmaşık aile ortamında yaşama ile birlikte kötü beslenmenin küçük çocukların yönetme fonksiyonlarını, hafızayı, dikkati ve duygusal kontrolü yöneten daha üst düzey bilişsel yeteneklerini olumsuz bir şekilde etkileyebileceğini buldular.
Bakıcıları tarafından tamamlanan anketlere göre, daha fazla miktarda şekerli atıştırmalıklar ve işlenmiş gıdalar yiyen 18 aylıktan 2 yaşa kadar olan çocukların engellenme, çalışma belleği, ve planlama ve organizasyon yetenekleri gibi yönetici fonksiyonların temel bileşenlerinde sorun yaşaması çok muhtemeldir.
Araştırmaya katılan yaklaşık 300 aile, çocuklar 6 aylık iken, çocukların beslenme alışkanlıkları, kilo gidişatı, sosyal-duygusal yetenekleri ve aile ilişkileri üzerine veriler toplamaya başlayan araştırmacıların devam eden doğum grubu çalışmalarında yer aldı.
Benzer araştırmalar, önceden daha büyük çocuklar ve gençler ile yürütülmüş, beslenme ve yürütücü işlevler arasındaki bağlantıyı incelese de, şuanki çalışma onlar bu hayati yetenekleri geliştiriyor olduklarında ve beslenme alışkanlıkları ve ev ortamı çok önemli bir rol oynayabildiği zaman, farklı yaşlarda çocuklara odaklandığından alışılmışın dışındaydı.
Birkaç yıldır projede çalışan lisansüstü öğrencisi ilk yazar Samantha Iwinski, ‘’aileler onların bilişsel yeteneklerine etkisini ve kritik yiyecekle ilgili kararları veriyorken çocuklar 2-5 yaş aralığında hızlıca yürütücü fonksiyonlarını geliştirmeye başladı ve biz bu ilk periyodu gözden geçirmek istedik’’ dedi.
Çeşitli taze ve işlenmiş gıdaları tüketen her bir çocuğun ne sıklıkla değerlendirildiği bir besin alımını içeren anketin dahil olduğu çocukların bakıcılarından toplanan kapsamlı veriye dayalı çalışma, Nutrients dergisinde yayınlandı. Bakıcılar ayrıca çocuk kolaylıkla yenik düşmüş hale gelip gelmediği yada çok yüksek sesle konuşmak veya oynamak ile ilgili tekrarlayan sorunları olup olmadığı gibi yürütücü fonksiyonların çeşitli boyutlarını ölçen davranışsal bir envanteri tamamladılar.
Ek olarak, her bir bakıcı çocuğun ev ortamı tipik olarak sessiz ve kurulmuş rutinlerle devam edip etmediği veya gürültüye, aşırı kalabalığa ve karışıklığa yatkın olup olmadığı gibi ev ile ilgili kargaşalar hakkındaki soruları cevapladı.
Ergenlerle ve çocuklarla yapılan önceki çalışmalar birisinin duygularını kontrol etme ve odaklanma yeteneği gibi yürütücü fonksiyonların öz boyutlarıyla ilgili görevlerde zayıf performans ve davranışsal sorunları ile evsel kargaşa ilişkilendirdi.
Dolayısıyla, U. of I araştırmacılarının analizleri, çeşitli atıştırmalıkların ve işlenmiş gıdaların düzenli tüketimini içeren yetersiz beslenme, çalışmadaki çocuklar arasındaki davranış ve azalmış bilişsel performans ile ilişkilendirildiğini öne sürdü.
Iwinski, biz bu gıdaların daha fazla alımının duygusal kontrol, engelleme ve planlama ve organize etme dahil olmak üzere belirli endekslerin daha düşük seviyeleri ile ilişkili olduğunu gördük’’ dedi. Bu genç yaşta bile, besin alımı çocukların yürütme fonksiyonlarını çeşitli seviyelerde etkileyebilir.
U of I ekibi, öngörülebilir rutinlere sahip daha sakin hanelerin, kötü beslenmenin çocukların yürütme işlevi üzerindeki etkilerini tamponlanabileceğini ileri sürdü.
Takımın varsaydığı gibi yürütme fonksiyonu ve besin alımı arasındaki ilişkiyi yönetmekten ziyade, evdeki kargaşa çocukların bilişsel becerileri ile bağımsız bir ilişkisi vardı.
Psikoloji ve çocuk gelişimi profesörü yardımcı yazar Kelly Freeman Bost bulguların, çocukların en iyi bilişsel gelişimini geliştirmekte hem iyi beslenmenin hem de sağlıklı ev ortamının önemini vurguladığını söyledi.
Çocukların bilişsel yetenekleri üzerindeki olumsuz etkiyi azaltmak için, Iwinski önleme programlarının, ailelere sağlıklı alışkanlıklar oluşturmada ve çocukların atıştırmalık ve daha az sağlıklı gıda tüketimini sınırlandırmasına yardım eden etkinliklere ve desteklere odaklanmasını önerdi.
Iwinski, ‘’çocuklar, etraf gürültülü veya dağınık olduğu zaman etraflarındaki uyarıları anlayamayabilir, ve alışkanlık ve tutarlılık eksikliği dikkatlerini ve duygusal düzenlemelerini etkileyebilir’’ dedi. ‘’ Bu çocuklar işaretleri anlamlandıramayabilir ve belirli sosyal ve duygusal durumlarda uygun bir şekilde cevaplayamayabilir.
Şu anki çalışmada bulunan bağıntıyı daha iyi anlamak ve çocuklar yaşlandıkça onların nasıl devam ettiğini veya geliştiğini incelemek için, Iwinski ve onun yardımcı yazarları aynı aileler ve onların şuan da 5-6 yaşlarında olan çocukları ile bir başarı izleme çalışması planlıyor.
Fakat, örneklemde ırksal, etnik ve ekonomik çeşitlilik eksikliğinden dolayı, bulgular diğer popülasyona genellenemeyebilir. Araştırmacılar, nedensel iddialarda bulunulmadan önce çeşitli popülasyonlar ve uzunlamasına ve deneysel proje tasarımları ile daha fazla çalışmaya ihtiyaç duyulduğunu söyledi.
Kaynak: https://medicalxpress.com/
Derleyen:
Mustafa Erden