Etiyopya’daki Antik Taş Monolitler Düşünülenden 1000 Yıl Daha Eski Çıktı
Journal of African Archaeology’de yayınlanan yeni bir araştırmaya göre, Etiyopya’nın güneyindeki 6 metre yüksekliğe kadar uzanan antik taş monolitler, bilim insanlarının daha önce düşündüğünden 1000 yıl daha eski.
Araştırma ekibi, Etiyopya’nın Sakaro Sodo arkeolojik sahasındaki genellikle fallik şekilli monolitleri veya stelleri belirlemek için gelişmiş radyokarbon tarihleme kullandı. Gedeo bölgesindeki çeşitli yerlerde bulunan 10.000’den fazla stel monolitin yaşını belirlemeye yönelik diğer tek girişim, 1990’larda Fransız bilim insanları tarafından gerçekleştirildi. Gedeo’nun kuzey kesimindeki Tuto Fela anıtlarının MS 1100 civarında yapıldığı tespit edilmişti.
UNESCO Dünya Mirası Alanı olarak kabul edilen Sakaro Sodo ve Gedeo bölgesindeki diğer arkeolojik alanlar, Afrika’daki en fazla sayıda ve en yüksek konsantrasyonda megalitik stel anıtına sahiptir. Ayakta duran taşlar, görsellik, boyut, işlev ve düzenleme açısından geniş bir yelpazede yer almaktadır.
Monolitlerin çoğu düşmüş veya şekillendirilmemiş olsa da bunlardan birkaçı, bugün görülebilecek şekilde taşa oyulmuş karmaşık yüzler ve diğer antropomorfik tasarımlara sahiptir. Arkeolojik alanın etkileyici doğasına rağmen, monolitlerin neden veya nasıl yapıldığı hakkında çok az şey biliniyor.
Çalışmanın baş yazarı Ashenafi Zena, “Bu, dünyadaki en az çalışılan arkeolojik alanlardan biri ve biz bunu değiştirmek istedik” dedi.
Araştırmacılar, en eski monolitlerin inşa tarihini bin yıl geriye çekmenin yanı sıra, bölgedeki bu eski inşaatçıların proje için ham taş çıkarabileceklerini de belirlediler. Ayrıca, ilk kez, Gedeo stel alanlarından elde edilen bilinen en eski obsidiyen eserler kaynaklarını da belirlediler.
Şaşırtıcı bir şekilde, araştırmacıların Sakaro Sodo’da tanımladıkları obsidiyenlerin çoğu, yaklaşık 300 km uzakta, kuzey Kenya’da ortaya çıktı; bu, Sakaro Sodo’daki insanların obsidiyen ham maddelerinin çoğunu bir tür takas veya ticaret yoluyla elde ettiğini gösteriyor.
İlk bin yılın başında güney Etiyopya’nın Sakaro Sodo bölgesinde yaşayan pastoral veya tarım insanları hakkında çok az şey biliniyor olsa da, Zena ve Duff tarafından tanımlanan stel anıtların yeni inşa tarihleri, stellerin yapılış tarihi evcilleştirilmiş hayvanların bölgeye gelişi ve daha karmaşık sosyal ve ekonomik sistemlerin başlangıcı ile örtüşmektedir.
Duff, “Bu araştırmanın önemli olmasının nedenlerinden biri, bu bölgedeki ilk insanların geçimlerini sağlamak için ne yaptıklarının yanı sıra kültürel ve sosyal uygulamalarının neler olduğuna dair yeni bir ışık tutma potansiyeline sahip olmasıdır.” dedi.
Bölgedeki mevcut arkeolojik, etnografik ve yaşayan megalitik stel gelenekleri, Etiyopya’daki Sakaro Sodo ve diğer yakın yerlerdeki en eski stel alanlarının muhtemelen iki amaç için yaratıldığını gösteriyor: gücün bir nesilden diğerine transferini anmak veya ve kabile başarısını anmak için kayıt altına almak.
Duff, “Etiyopya’daki stelin işlev çeşitliliği gerçekten büyüleyici” dedi. “Örneğin, Gedeo’nun kuzeyindeki Tuto Fela’nın daha yakın zamanda inşa edilmiş stel anıtlarının mezar işaretleri olarak kullanıldığını biliyoruz. Sakaro Sodo’daki en eski taşların doğrusal yerleşim modeli, onların nesiller boyu liderliğin geçişini gösteren işaretler olabileceğini düşündürüyor.”
Derleyen: Feyza ÇETİNKOL
Shasta Dağı’ndaki Lemurya Yeraltı Şehri Telos, Boyutlar Arası Bir Portal mı?
/Etiyopya’daki Antik Taş Monolitler Düşünülenden 1000 Yıl Daha Eski Çıktı/