Eski Mısırlılar 2,500 Yıl Önce Bu Gizemli Gözlemevini Neden İnşa Etti?
Kafr El Sheikh’teki harabe bir binanın, 2,500 yıldan daha uzun bir süre önce Mısırlıların yıldızları seyrettiği eski bir astronomik gözlemevi olduğu ortaya çıktı.
M.Ö. 6. yüzyıla kadar uzanan bu bina, bugün Buto kasabasındaki Firavunlar Tapınağı olarak bilinen yapının bir parçasıydı. Mısır’da o döneme ait bilinen en büyük astronomik gözlemevi olan bu yapı, eski Mısırlıların Güneş ve yıldızların hareketlerini titizlikle takip eden ilk astronomların varlığını kanıtlıyor.
Eski Mısırlılar, antik tarihin en yetenekli astronomları arasındaydı. Onların mirası, modern dünyamızı şekillendiren 365 günlük takvim ve 24 saatlik gün sistemlerini içeriyor. Gece gökyüzünün haritasını çıkarmışlar ve bugün hâlâ tanınan takımyıldızları ve zodyakları geliştirmişlerdir.
Yeni keşfedilen gözlemevi, aradan geçen zamanın kanıtları aşındırmasına rağmen, bu uzmanlığın dikkate değer bir örneği olarak karşımıza çıkıyor.
Kerpiç tuğlalardan inşa edilen bina, 850 metrekare (9,150 feet kare) genişliğinde ve sütunlarla desteklenen L şeklinde inşa edilmiştir. Girişi, güneşin doğuş yönü olan doğuya bakıyordu.
Mısır Turizm ve Eski Eserler Bakanlığı’ndan arkeologlar, içeride gökyüzü çalışmalarıyla ilgili eserler ve aletler ortaya çıkardı. Eski Mısırlılar tarafından günün saatini takip etmek için icat edilen, büyük eğimli bir güneş saati özellikle ilgi çekiciydi. Bu saat, 4,8 metrelik (15,7 fit) kireçtaşı plakalardan oluşuyordu ve üzerinde üçü dikey, ikisi yatay olmak üzere beş düz kireçtaşı blok yer alıyordu. Zamanla aşınmış olmasına rağmen, bu bloklar bir zamanlar Güneş’in gökyüzündeki hareketini izlemek için kullanılan çizgiler taşıyordu.
Bir diğer önemli buluntu ise, dairesel bir odada yer alan büyük bir taş blok ile kuzey ve batıya yerleştirilmiş iki dairesel taş bloktur. Bu düzenleme de Güneş’in hareketini izlemek için kullanılıyordu.
Gözlemevinde, muhtemelen aletlerin depolandığı beş küçük oda bulunurken, dört küçük kerpiç oda ve bir taş oda gözlemevinin kulesi olarak işlev görüyordu. Ayrıca, üç duvarı sarı harçla kaplanmış büyük bir salonda, sekiz nişli ve iki kürekli bir ritüel teknesi tasviri de dahil olmak üzere duvar resimleri bulunuyordu. Teknenin ön tarafında Horus’un başı ve Udjat Gözü, evrenle ilişkili semboller, tanrı Horus ve tanrıça Wadjet – Buto’daki anahtar tanrılar – gösteriliyordu.
Bu salonun ortasında, eski Mısır’da gözlemlenen üç mevsim boyunca güneşin doğuşu ve batışının astronomik sahnelerini tasvir eden yazıtların bulunduğu taş bir platform vardı.
Gözlemevinde bulunan eserler arasında Osiris ve Nemes’in bronz heykelleri, tanrı Bes’in pişmiş topraktan bir heykeli ve Firavun Wahibre Psamtik I dönemine ait granit bir heykel yer alıyor. Osiris’i tasvir eden bu heykel, Kraliyet Mührü Taşıyıcısı unvanına sahip rahip Psamtik-Seneb’e adanmış bir yazıt taşımaktadır.
Bulunan diğer eserler arasında ölçü aletleri, bir fayans menat kolye, bir fayans tanrı Ptah heykeli, fayans dini semboller, çanak çömlek eserler, havan amfora kapakları ve sunu masaları yer alıyor.
Astronomi, eski Mısır toplumunda hayati bir rol oynadı. Karmaşık takvimleri, zamanın geçişini işaretlemek, dini ve siyasi ritüeller için tarihler belirlemek ve tarım ile navigasyon için gerekli olan Nil’in yıllık taşmasını takip etmek için kullanılıyordu.
Bugün, takvimimizi genellikle hafife alıyoruz – günlük hayatımızın bir parçası. Yine de, modern zaman ölçümümüzün temellerini atan eski Mısırlı astronomların yaratıcılığı ve hassasiyeti sayesinde bu sistemi kullanıyoruz. Sağlam mühendislikleri sayesinde, bu gözlemevleri binlerce yıl sonra bile çalışmalarını incelememize olanak sağlamaktadır.
Derleyen: Deniz KAFKAS
Kaynak: Eski Mısırlılar 2,500 Yıl Önce Bu Gizemli Gözlemevini Neden İnşa Etti?
Kanarya Adaları’nda Efsanevi Kayıp Uygarlık Atlantis mi Bulundu?
Kanarya Adaları’nda Efsanevi Kayıp Uygarlık Atlantis mi Bulundu?