Erkek Sineklerin Saatlerce Ölü Dişilerle Çiftleşmesinin Nedeni Kurbanını Zombiye Dönüştüren Bir Mantar Çıktı
Karasinekleri zombilere dönüştüren bir mantar, erkekleri ‘büyüleyerek’ mantar bulaşmış ölü dişilerin cesetleriyle çiftleşmeleri için hayatta kalmasını sağlar ve yeni bir çalışma, dişi ne kadar uzun sürede ölürse, erkek için o kadar çekici olduğunu buldu.
Entomophthora muscae olarak bilinen bu mantar, bir dişi sineği enfekte eder, onu yavaşça içeriden canlı canlı yer ve yaklaşık bir hafta içinde artık ölü olan böceğin davranışını sporlar devralır. Ve tam kontrole sahip olduğunda, mantar, şüphelenmeyen erkekleri cezbetmek için feromon görevi gören kimyasal bir imza yayar.
Erkek, enfekte olmuş dişinin cesediyle çiftleşirken, mantar sporları erkeğe yapışır ve bu da bir zombi karasineğe sebep olur. Bilim insanları, erkek sineklerin yüzde 73’ünün, 25 ila 30 saat önce mantar enfeksiyonundan ölen dişi karkaslarla çiftleştiğini buldu. Erkeklerin sadece yüzde 15’i üç saat boyunca ölü olan kadın cesetleriyle çiftleşti.
‘Bir dişi sineğin ölüsü ne kadar uzun bir zaman ortada olursa, erkek sinek için o kadar çekici olduğunu görüyoruz. Çünkü mantar sporlarının sayısı zamanla artar, bu da baştan çıkarıcı kokuları artırır.”
Sinekler hijyenik canlılar değildir ve koli bakterilerini ve taşıdıkları hastalıkları yayarak insanları ve hayvanları hasta edebilirler. Ekip, bu keşfin daha etkili sinek kovucu geliştirmeye de yol açabileceğine inanıyor. ‘Entomophthora muscae mantarının yararlı olabileceği yer burasıdır. Aynı mantar kokularını, sağlıklı erkekleri bir ceset yerine sinek tuzağına çeken biyolojik bir haşere kontrolü olarak kullanmamız mümkün olabilir.’
Mantar, meyve sineğinin sinir sistemini işgal eder ve beyni ve kasları yutmadan önce ‘zirve hastalığı’ olarak bilinen ölümcül tırmanışa girmeye zorlar. Sinek öldüğünde, mantarlar ceset üzerinde bir dizi mikro-boyutta saplar üretir, bunların her biri bir sporu dışarıya fırlatılabilen basınçlı bir sıvı topudur.
Talihsiz erkek sinekler, ‘zombi’ dişi sinek cesetlerine çekilir ve kazayla topları tetiklediklerinde, sprey püskürmesi gibi bulaşıcı sporlar ile kaplanırlar.
Bu, mantar sporlarının mümkün olduğunca geniş bir şekilde dağılmasını sağlar, böylece korkunç süreç başka bir anında tekrar gerçekleşir. Genel olarak, E. muscae enfeksiyon sürecinin kendisi, erkek ve dişi karasinekler arasında farklı değildir.
Licht, kimyasal imzayı serbest bırakarak mantarın sinekleri nasıl ‘zombi’ nekrofillere nasıl dönüştürdüğünü ilk ortaya çıkaran bilim insanlarından biridir.
Derleyen: Feyza ÇETİNKOL
Tüm Ekosistemleri Kabukları İçinde Saklayan At Nalı Yengeçlerinin Muhteşem Fotoğrafları
/Erkek Sineklerin Saatlerce Ölü Dişilerle Çiftleşmesinin Nedeni Kurbanını Zombiye Dönüştüren Bir Mantar Çıktı /