Erkek Ahtapotlar Çiftleşirken Dişileri Felç Ediyor. Fakat Bir Sebebi Var!
Bilim insanları, erkek mavi halkalı ahtapotların çiftleşme sırasında tükürük bezlerinde bulunan tetrodotoksini dişilere enjekte ettiğini keşfetti. Bunu yenilmekten kaçınmak için yapıyorlar.
Mavi halkalı ahtapotlar Pasifik Okyanusu’nun kıyı sularında bol miktarda bulunur. Çok küçük kafadanbacaklı yumuşakçalardır – vücut uzunlukları en fazla beş santimetredir ve dokunaçları 10 santimetre daha ekler.
Normalde ahtapotlar kendilerini korumak ya da avlarını hareketsiz hale getirmek için fugu balıklarının kullandığı zehirle aynı olan tetrodotoksin (TTX) kullanırlar.
Ancak Avustralya’daki bilim insanları, erkek mavi halkalı ahtapotların bu zehri üreme sürecinde kullandığını tespit etti.
Bu kafadanbacaklı yumuşakça türünün dişileri erkeklerden biraz daha büyüktür. Yumurtlamak için ihtiyaç duyacakları enerjiyi elde etmek için bazen çiftleşmeden sonra eşlerini yedikleri ve yaklaşık altı haftayı kendileri için hiç yiyecek olmadan geçirdikleri bilinmektedir.
Biyolog Wen-Sung Cheung “Kafadanbacaklı yumuşakçalarda cinsel yamyamlık çok yaygındır”
Zehir enjeksiyonundan sonra ahtapotlarda çiftleşme süreci nasıl gerçekleşti?
Araştırmacılar, laboratuvarda çiftleşme sırasında gözlemlemek için birkaç erkek ve dişi mavi halkalı ahtapot yakaladı. Bilim insanları, erkeklerin kendilerini yamyamlıktan korumak için bir yol bulduklarını gördüler: eşlerinin kafalarının arkasındaki aorta bir doz tetrodotoksin enjekte ettiler.
Bu ısırıklar dişileri öldürmedi, çünkü TTX’e karşı dirençliler, ancak onları hareketsiz hale getirdiler. Bilim insanları zehir enjekte edildikten hemen sonra dişileri incelediler ve zehir enjekte edildikten sonra ahtapotların nefes alış verişlerinin yavaşladığını ve sekiz dakika sonra tamamen durduğunu tespit ettiler. Dişilerin vücutları soluktu, göz bebekleri ışığa tepki vermiyordu.
İnsanlarda tetrodotoksin zehirlenmesi kas felci, baş dönmesi, kusma, solunum güçlüğü ve ölüme neden olur. Bugüne kadar TTX için bir panzehir bulunamamıştır.
Erkekler zehrin dişileri etkilemeye başladığını fark ettiklerinde, 40 ila 75 dakika süren çiftleşmeye başlarlardı. Daha sonra sinir sisteminin kontrolü dişilere geri dönüyor ve eşlerini geri püskürtüyorlardı.
Daha sonra dişi mavi halkalı ahtapotların hayatlarında hiçbir şey değişmedi. Boynun arkasında aorta yakın bir yerde bir ya da daha fazla yumru oluşması dışında. Çiftleşmeden 3-29 gün sonra yumurta bırakma alışkanlıkları vardı.
Bilim insanları mavi halkalı ahtapotları incelerken başka neler keşfetti?
Bilim insanları, erkeklerin kendilerine çiftleşmek için zaman tanımak ama aynı zamanda eşlerini öldürmemek için TTX dozunu mükemmel bir şekilde eşleştirmeleri gerektiği sonucuna vardı.
Araştırmacılar bunun doğada gerçekleşebileceğine inanıyor, ancak küçük örneklem boyutu nedeniyle bir dişinin ölümünü gözlemlemediler.
Zehrin düzgün çalışabilmesi için erkeğin aortu dikkatlice ısırması da gerekiyor. Uzmanlar bir keresinde bir dişinin sadece 35 dakika içinde iyileştiğini gözlemlemişti çünkü erkek aortu kötü ısırmış ve yetersiz miktarda tetrodotoksin enjekte etmişti.
Mavi halkalı ahtapotlara daha yakından bakan bilim insanları, erkeklerin dişilerden yaklaşık üç kat daha fazla zehir ürettiğini tespit etti. Araştırmacılar, bunun erkeklerin üreme sırasındaki savunma mekanizmasından kaynaklanabileceğini düşünüyor.
Bununla birlikte, mavi halkalı erkek ahtapotların hayatları boyunca sadece bir kez çiftleşebildikleri için tetrodotoksinin bu tür bir evrimsel uygulamasından ne kazanabilecekleri tam olarak açık değildir.
Belki de erkekler zehri, kendileriyle çiftleşmek istemeyen dişileri bastırmak için kullanıyorlardır, çünkü geniş bir eş seçenekleri vardır.
Derleyen: Feyza ÇETİNKOL
Kaynak: Erkek Ahtapotlar Çiftleşirken Dişileri Felç Ediyor. Fakat Bir Sebebi Var!
Kuzey Kutbu Bölgesinde Sıcaklıklar Şubat Ayında Ortalamanın 11°C Üzerindeydi