Endonezya’da Hâlâ “Hobbitler” Yaşıyor mu?
Zamanın bir noktasında, Homo sapiens birçok türden sadece biriydi. Birkaç yüz bin yıl öncesine kadar, insanlığın dünya turuna çıkıldığında sadece H. sapiens değil, Avrupa’da Neandertaller ve H. antecessor, Asya’da Denisovalılar, Güney Afrika’da H. naledi ve hatta hala orada burada takılan birkaç H. erectus görülebilirdi.
Flores Adası’nda hâlâ “hobbitler” var mı?
Keşfedenler tarafından Tolkien’in küçücük ikinci kahvaltı hayranlarına ithafen bu şekilde adlandırılan Homo floresiensis, türün sonunda adlandırıldığı gibi, minyatür insanlıktı. Adadan çıkarılan iskeletlerin boyu tahminen 106 cm ya da 3 fit 6’dır ve modern insan popülasyonlarının en küçüğünden bile çok daha kısadır; küçük boyları, çenelerinin olmaması ve Baggins temelli lakaplarına sadık kalarak alışılmadık derecede büyük, düz ayakları hesaba katıldığında bile küçük beyinlere sahiptirler.
Adında sapiens olmayan her insan türü gibi, H. floresiensis de sonunda yok oldu. Ancak başlangıçta araştırmacıların dikkatini çeken şey, bunun ne kadar yakın bir zamanda gerçekleşmiş olduğuydu: 2004 yılında homininin ilk örneği keşfedildiğinde, bunun sadece 12.000 yıl öncesine ait olduğu düşünülüyordu.
Bunu bir perspektife oturtmak gerekirse, insanların evcil köpeklerle oynaştığı, koyun, domuz ve keçi yetiştirdiği ve dini icat etmekten çok da uzak olmadığımız kadar yeni. Evrimsel açıdan bakıldığında, bu daha dün sayılır.
Şimdi, sonraki analizler bu tahmini önemli ölçüde geriye çekti: bugünlerde çoğu uzman “hobbitlerin” muhtemelen en az 50.000 yıl önce soylarının tükendiği konusunda hemfikir. Ancak Gregory Forth çoğu uzmandan farklıdır – ve 2022 yılında, H. floresiensis’in aslında hala orada olabileceğine dair inanılmaz iddiasıyla antropoloji çevrelerinde dalga yaratmıştır.
Forth geçen yıl The Scientist için kaleme aldığı bir yazıda, “Sanırım ilk içgüdümüz Flores’te yaşayan maymun-adamları tamamen hayal ürünü olarak görmektir,” diyordu. “Ancak Lio insanlarının söylediklerini ciddiye aldığımda, böyle düşünmek için iyi bir neden bulamadım.”
Adada yaşayan yerli kabilelerden biri olan Lio’lara göre, anavatanları aynı zamanda Batı bilimi tarafından henüz bilinmeyen garip bir yaratığın da yaşam alanı. Forth, bu yaratığın hayvan ile insan arasında bir yerde, “sadece maymun-adam diyebileceğim bir şey” olduğunu söyledi.
Bu yılın Şubat ayında The Debrief’e verdiği demeçte, “Dik durması ve iki ayak üzerinde yürümesi bakımından insana benzediğini vurguluyorlar” dedi. “Ayrıca, üç vakanın ikisinde örnek ölüydü, bu nedenle insanlar ona yaklaşıp yakından bakabildi.”
“Yerel halk bu şeyleri gerçek olarak görüyor” dedi. “Ve aynı zamanda onları oldukça esrarengiz buluyorlar.”
Ve tüm bunlardan yola çıkarak, The Scientist’te şu sonuca varmıştır: “Lio’nun yaratıklarla ilgili anlattıklarının en iyi açıklaması – yani en rasyonel ve deneysel olarak en iyi destekleneni – … sapiens olmayan bir homininin Flores’te günümüze ya da çok yakın zamanlara kadar hayatta kalmış olmasıdır.”
Yerli bilgisini bilimsel çevrelerde sıklıkla olduğundan daha ciddiye almak için birçok iyi neden olsa da, Forth’un fikirleri paleoantropolojik çevrelerde tam olarak ikna edici olmamıştır.
Araştırmaları insan ve büyük maymun ailesinin evrimsel tarihi ve işlevsel formuna odaklanan Smithsonian Enstitüsü İnsan Kökenleri Programı’ndan Matthew Tocheri, yakın tarihli bir Popular Mechanics makalesinde “Homo floresiensis hala ortalıkta olsaydı dünyadaki en heyecanlı insanlardan biri olurdum” dedi.
“Ancak profesyonel kaynaklarımı bir araştırmayla boşa harcamazdım,” diye ekledi. “Hala buralarda olmaları inanılmaz derecede düşük bir ihtimal.”
Neden böyle? Bu, minimum yaşayabilir popülasyon adı verilen bir kavrama dayanıyor – temel olarak, bir popülasyonda bir türü ayakta ve başarılı tutmak için gereken birey sayısı. Açıkça söylemek gerekirse, bir grup H. floresiensis’in hem modern çağa kadar hayatta kalabilecek kadar büyük hem de bir avuç Lio kabilesi dışında herkesin fark edemeyeceği kadar küçük olma ihtimali çok az.
Flinders Üniversitesi’nde Küresel Ekoloji alanında Matthew Flinders Araştırmacısı olan Corey Bradshaw, 2018 yılında The Conversation için kaleme aldığı bir makalede, “Hadi matematik yapalım” diye yazmıştır. “Elli etkin birey – akraba evliliğinden kaçınmak için IUCN standardı – 250 ila 500 kişilik bir toplam nüfusa eşittir.”
“Ancak, evrimsel potansiyeli korumak için – genetik olarak esnek ve çeşitli kalmak için – IUCN kriterleri en az 500 etkili bireye ihtiyacımız olacağını gösteriyor” diye devam etti. “Bu da 2.500 ila 5.000 arasında bir nüfus gerektiriyor.”
Yine de, bu binlerce varsayımsal hobbitin nesillerine rağmen, Forth potansiyel H. floresiensis’i gördüğünü bildiren “30’dan fazla görgü tanığı” sayıyor. Bu çok fazla görgü tanığı demek değil. Forth, hobbit dışkısı ya da yemek artıkları gibi şeylerle karşılaşıldığını da belirtmiyor – bunlar benzer büyüklükteki diğer türlerde genellikle oldukça dikkat çekici ipuçları olsa da.
Açıklaması nedir?
Tocheri’ye göre, Flores Adası’ndaki “maymun adam” söylentileri için daha makul bir açıklama, dürüst olmak gerekirse, oldukça ilişkilendirilebilir bir açıklama: Kuzey Amerika kültürüne çok tanıdık gelen Koca Ayak veya Koca Ayak hikayelerine benzer olabileceğini düşünüyor. Alternatif olarak, bu bir yanlış kimlik vakası da olabilir – belki de Lio tanıkları başka bir primat görüyor ve onu bir “maymun adam” sanıyor, diye öneriyor Popular Mechanics’e.
Yine de Forth, Flores adasında hala hayatta olan bir hobbit nüfusu olasılığını göz ardı etmek istemiyor. Popular Mechanics’e böyle bir keşif “olağanüstü olurdu” dedi. “Sadece mevcut ortodokslukla çelişmekle kalmaz, aynı zamanda mevcut hominin evrimi teorilerini de altüst eder ve ‘insan’ olmanın – ya da ‘tam olarak insan olmamanın’ – ne anlama geldiğine dair soruları gündeme getirirdi.”
Ve ona şunu vereceğiz: Dışarıdaki tek insan türü olmama ihtimalimiz ne kadar düşük olsa da, onun yanıldığını kanıtlayabileceğimiz gibi değil.
“Var olmayan bir şeyi nasıl kanıtlayabilirsiniz?” Tocheri yakındı. “Kanıtlayamazsın.”
Kaynak: https://www.iflscience.com
Derleyen: Figen Berber
Hobbitlerin Nesli Tükenmemiş ve Şuan Endonezya’da Saklanıyor Olabilir mi?