Eczanenin İlk Müşterileri: Neandertaller Hastalıkları Huş Ağacıyla mı Tedavi Ediyordu?
Yeni bir çalışma, uzun zamandır Neandertal alet yapımıyla ilişkilendirilen huş ağacı katranının başka bir amaca da hizmet etmiş olabileceğini araştırıyor.
Köln Üniversitesi, Oxford Üniversitesi, Liège Üniversitesi ve Kanada’daki Cape Breton Üniversitesi’nden araştırmacılar, Neandertallerle ilişkilendirilen teknikleri kullanarak huş ağacı katranını yeniden ürettiler ve bakteri büyümesini yavaşlatıp yavaşlatamayacağını test ettiler.
Sonuçları, malzemenin tarih öncesi yaşamda çift görev yapmış olabileceğini, taş aletlerin tutturulmasına yardımcı olurken aynı zamanda yaraları tedavi etmenin bir yolunu da sunmuş olabileceğini gösteriyor. Çalışma PLOS One’da yayınlandı.
Bu olasılık, huş ağacı katranını teknik bir malzemeden daha fazlası haline getiriyor. Neandertallerin doğal maddelerde yararlı iyileştirici özellikler fark edip bunları kasıtlı olarak kullanıp kullanmadıkları sorusunu gündeme getiriyor.
Yapıştırıcıdan Daha Fazlası
Huş ağacı katranı, huş ağacı kabuğundan yapılan kalın bir maddedir ve Avrupa’daki Neandertal arkeolojik alanlarında yaygın olarak bulunur. İzleri genellikle doğrudan taş eserlere yapışmış olduğundan, arkeologlar uzun zamandır ana kullanımının saplama için yapıştırıcı olduğunu düşünmüşlerdir. Saplama, alet yapımında olduğu gibi, ayrı parçaların bir araya getirilmesi işlemidir.

Araştırmacılar, huş ağacı katranı üretmek ve antibakteriyel özelliklerini analiz etmek için Neandertallerin de kullandığı yöntemleri kullandılar. (Fotoğraf: Tjaark Siemssen)
“Ancak yeni çalışmalar, huş ağacı katranının başka amaçlar için de kullanılmış olabileceğini gösteriyor,” diyor Köln Üniversitesi ve Oxford Üniversitesi’nden mevcut çalışmayı yürüten Tjaark Siemssen.
Dünyanın birçok yerinden elde edilen etnografik kanıtlar, huş ağacı katranının diğer kullanımlarının yanı sıra tıbbi amaçlar için de kullanıldığını gösteriyor.
“Bu bulguların yanı sıra, Neandertaller arasında tıbbi uygulamalar ve bitkilerin kullanımıyla ilgili artan kanıtlar da var; bu nedenle huş ağacı katranının bu bağlamdaki kullanımına ilgi duyduk,” diyor Siemssen.
Neandertal Üretim Yöntemlerinin Yeniden Oluşturulması
Araştırmacılar, Neandertal döneminde zaten var olan huş ağacı türlerinden deneysel olarak katran ürettiler. Neandertal bağlamlarından yeniden oluşturulan ekstraksiyon yöntemlerini kullandılar.
Bir yöntemde, huş ağacı kabuğu yer altında, kapalı bir çukurda yakıldı. Oksijen yokluğunda, kuru damıtma gerçekleşir ve huş ağacı kabuğundan katran açığa çıkar. Başka bir yöntemde ise huş ağacı kabuğu, taş gibi sert bir yüzeyin yanında yakılır ve katran taşın üzerinde yoğunlaşır.
Antibakteriyel Etkilerinin Test Edilmesi
Araştırmacılar daha sonra huş ağacı katranı örneklerini antimikrobiyal özelliklerini incelemek için test ettiler. Her örnek, Staphylococcus aureus bakterisinin büyümesini engelleyebildi. S. aureus, yara enfeksiyonlarının önemli bir nedenidir ve şu anda çoklu ilaca dirençli hastane kaynaklı bir patojen olarak sınıflandırılmaktadır.
Antibakteriyel etki, tüm ekstraksiyon yöntemleriyle üretilen katranda ortaya çıktı. Siemssen, “Bulgular, antimikrobiyal özelliklerin erken Neandertaller dönemine kadar uzanan bir rol oynadığını ve hedefli bir şekilde kullanılmış olabileceğini gösteriyor” diye açıklıyor.
Günümüz İçin Önemi
Bulgular, Neandertal kültürü hakkında yeni bilgiler sunmanın yanı sıra, yaygın antibiyotiklere karşı bakteriyel direncin küresel olarak artması nedeniyle de günümüzde önem taşıyabilir.
Siemssen, “Bulgularımız, hedefli antibiyotikleri etnografik bağlamlardan – veya bu durumda olduğu gibi tarih öncesi bağlamlardan – daha derinlemesine incelemenin faydalı olabileceğini gösteriyor” diye sonuçlandırıyor.
Kaynak: https://scitechdaily.com
Kutsal Bir Pınarda Olağanüstü Derecede Antik, Altın Kakmalı Mızraklar Bulundu
