Ebeveynleri Boşanmış Olan Çocuklarda Felç Riski Yüksektir
Bir araştırma ekibi, gençliklerinde ebeveyn ayrılığı yaşamış yetişkinlerin çoğunun, başka travmatik olaylar yaşamamış olsalar bile, yüksek inme ve diğer kardiyovasküler sorun risklerine sahip olduğunu bulmuştur.
Psikologlar uzun zamandır ebeveyn boşanmasının her çocuk için ciddi bir sorun teşkil edebileceğini, bunun hem ruh hali değişiklikleri şeklinde anlık etkileri hem de çocuğun psiko-duygusal durumu, gelişimi ve hatta fiziksel sağlığı üzerinde uzun vadeli etkileri olabileceğini belirtmektedir.
Bu durum, ebeveyn boşanması da dahil olmak üzere çocukluk dönemindeki olumsuz koşullar ile çocuklarda görülen çeşitli kronik hastalıklar arasında bir ilişki olduğunu gösteren çok sayıda çalışma ile ortaya konmuştur.
Yeni çalışmada ekip, anne-baba ayrılığı ile yaşamlarının ilerleyen dönemlerinde çocuklarında yüksek inme riski arasındaki bağlantıya odaklandı.
Ebeveyn boşanmasının çocuklar için tehlikesi nedir?
Çalışma kapsamında psikoloji ve sosyoloji alanından uzmanlar, ABD’de yaşayan 65 yaş üstü 13.205 kişinin 2022 yılı için alınan sağlık durumlarına ilişkin bilgileri analiz etti.
Katılımcıların %13,9’u ebeveynlerinin kendileri çok küçükken boşandığını bildirmiştir. Bu kişilerin %7,3’ü felç geçirmiştir.
Buna karşılık, tam ailelerde büyüyen geri kalan anket katılımcılarının sadece %7,5’i bu klinik sendromu yaşamıştır.
İkili lojistik regresyon yöntemi kullanan araştırmacılar, 18 yaşından önce ebeveyn boşanması yaşayan katılımcıların felç geçirme ihtimalinin, hayatlarında böyle bir olay yaşamamış olanlara kıyasla 1,61 kat (%61) daha fazla olduğunu tespit etmiştir.
Ve bu ilişki, inme ile ilişkili bilinen diğer risk faktörleri (sigara, fiziksel hareketsizlik, düşük gelir ve eğitim, diyabet, depresyon ve düşük sosyal destek) dikkate alındığında bile devam etmiştir.
“Biyolojik olarak, eğer ebeveynleriniz çocukluk döneminde boşanırsa, bu durum yüksek düzeyde stres hormonlarının devam etmesine yol açabilir. Bunu çocuklukta yaşamak, çocuğun gelişmekte olan beyni ve strese yanıt verme yeteneği üzerinde uzun vadeli bir etkiye sahip olabilir”
Buna ek olarak araştırmacılar, çocukların ebeveynlerinin boşanmasından önce ve sonra yaşadıkları uzun süreli stresin de uyku kalitesini etkileyebileceğine inanıyor: sürekli gerginlik ve endişe, vücudun biyolojik ritimlerinin bozulmasına yol açıyor ve bu da uykuya dalmada zorluk, geceleri sık sık uyanma ve dinlenme kalitesinde azalma olarak kendini gösteriyor. Yeterli uyku eksikliği ise stresli koşulları daha da ağırlaştırarak bir kısır döngü yaratır.
Ancak bu çalışmanın çeşitli kısıtlamaları bulunmaktadır. İlk olarak, yazarlar ve katılımcılar arasında daha fazla iletişim olmadan tek bir anket olarak yürütüldüğünden, nedensel bir ilişkinin tanımlanmasına izin vermemektedir.
İkinci olarak, çalışma boşanmanın nadir olduğu ve oldukça damgalandığı 1950’lerde doğan kişilere odaklanmıştır. Yine de bulguları, özellikle inme önleme programlarının daha da geliştirilmesinde ve çocuklara yönelik psikolojik bakım modellerinin iyileştirilmesinde dikkate alınmalıdır.
Derleyen: Feyza ÇETİNKOL
Kaynak: Ebeveynleri Boşanmış Olan Çocuklarda Felç Riski Yüksektir
İnsanlar İşbirliği İçinde Çalıştığında Beyin Fonksiyonları Senkronize Olur