Dünyanın En Uzun Yaşayan Hayvanı
2.000 Yıldan Fazla Yaşayabiliyor
Grönland köpekbalığı, çok uzun ömürlü hayvanlara bir örnektir ve bunun iyi bir nedeni vardır. Dünyanın en uzun yaşayan omurgalıları olarak, soğuk Kuzey Kutbu’ndaki evlerinde inanılmaz derecede yavaş gelişirler, ancak söz konusu dünyanın en uzun yaşayan hayvanları olduğunda, hepsi bu kadar değildir.
Okyanus istiridyesi, yaklaşık 5 santimetre (2 inç) boyutuna ulaşan oldukça sıradan görünümlü bir istiridyedir ve yine de bu boyuta ulaşması 200 yıldan fazla sürebilir. Kayıtlara geçen en eski hayvan 507 yaşındaydı ve Grönland köpekbalığını geride bırakmıştı; ancak bu onu hala bilinen en eski koloni dışı hayvan yapıyor.
“500 yıldan daha uzun yaşayan hayvanlar mı?!” Dünya’nın en yaşlı hayvanlarından bazılarına bir göz atalım.
Minibüs büyüklüğünde bir sünger
Bilim insanları 2015 yılında Hawaii açıklarındaki Papahānaumokuākea Deniz Ulusal Anıtı yakınlarında deniz yüzeyinin 2,133 metre (7,000 feet) altında kayıtlara geçen en büyük süngeri keşfetti. Bu dev gibi kolonyal organizmalar yavaş büyür, yani devasa boyutlara ulaşmaları için çok yaşlı olmaları gerekir. Bu rekor kıran sünger 3,7’ye 2,1 metre (12’ye 7 fit) boyutlarındaydı ve tam yaşı teyit edilmemiş olsa da Ulusal Okyanus ve Atmosfer İdaresi süngerlerin 2.300 yıldan fazla yaşayabildiğini bildirmektedir.
“Ölümsüz” denizanası
Yaşamaya meraklı bir başka küçük organizma da serçe tırnağından biraz daha küçük olan ve bu makalenin en üstünde resmi bulunan ölümsüz denizanası Turritopsis dohrnii’dir. İsimlerinden de anlaşılacağı üzere, bu denizanalarının marifeti büyük bir yaşa kadar yaşamaktan ziyade ölmeyi reddetmektir.
Ölümsüz denizanaları yaralandıklarında ya da aç kaldıklarında deniz dibine düşer ve çürümeye başlarlar. Ancak, geleneksel anlamda ölmek yerine, hücreleri polipleri (denizanalarının en erken yaşam evresi) oluşturmak için yeniden toplanır. Bu onları “biyolojik olarak ölümsüz” kılar, ancak T. dohrnii sonsuza kadar yaşamaz, çünkü yenildiğinizde geri dönüş yoktur.
Mutsuz bir istiridye
Quahog istiridyesi Ming zamanında bazı şeyler gördü. Rönesans’ı, Sanayi Devrimi’ni ve İnternet Çağı’nı yaşadı. Sayısız savaşa ve kanlı devrime tanıklık etti, imparatorlukların yükselişini ve çöküşünü izledi. Ve yine de, 507 yıllık dram boyunca, onu öldüren şey bir *notları kontrol eder* dondurucu oldu.
Evet, Ming quahog istiridyesi, Arctica islandica, araştırmacılar tarafından toplanmak üzere dondurulduktan sonra öldü. Ticari tüketim için rutin olarak yakalanıp öldürülen bu istiridyeler için bu alışılmadık bir ölüm nedeni değil, ancak Ming’in insanın çözünmesini pasif bir şekilde gözlemlemek için daha kaç yılı olabileceği konusunda ilginç sorular ortaya çıkarıyor.
Atomik köpekbalıkları
Grönland köpekbalığı Somniosus microcephalus’a şapka çıkarmadan Dünya’daki en uzun yaşayan hayvanlardan bahsedemezsiniz, bu hayvan – açıkçası – her biri ~400 yaşında gibi görünüyor. İlginçtir ki, ne kadar yaşlı olabileceklerini bildiğimiz için kısmen atom bombasına teşekkür etmeliyiz. Bunun nedeni, göz merceklerinin radyokarbon tarihlemesi yapıldığında “bomba darbesi” adı verilen bir şeyin tespit edilebilmesidir.
Uzun ömür ve küçük testisler
Sonsuza kadar yaşamak kanser bağlamında karmaşık bir hal alabilir, çünkü bir organizma bu dünyada ne kadar uzun süre kalırsa, genel olarak konuşursak, hastalığa yol açabilecek genetik bir mutasyon geliştirme riski de o kadar yüksek olur. Baş balina gibi bazı cesur hayvanlar bunun üstesinden gelmek için adapte olmuş ve Dünya’daki en uzun yaşayan türlerden biri haline gelmiştir, ancak bunu yapmalarını sağlayan evrimsel tuhaflık, alışılmadık derecede küçük testisler de dahil olmak üzere bazı yan etkilerle birlikte gelmiş olabilir.
Baş balinalar (Balaena mysticetus), hücrelerin bölünmesini yavaşlatan benzersiz bir gen çoğalması türü sayesinde 211 yaşına ve ötesine kadar yaşayabiliyor, yani kanser riski olmadan yaşlanabiliyorlar. Ne yazık ki, söz konusu CDKN2C geni küçük gonad boyutuna ve sperm üretiminin azalmasına neden olduğu için erkek doğurganlığını da engellemektedir.
Seyşeller’in dev kaplumbağası Jonathan
Dünya üzerinde yaşayan en uzun ömürlü hayvanlar söz konusu olduğunda deniz teması olduğunu fark etmişsinizdir, işte size zambak gibi yaşayan kara severler için bir tane. Bilinen en yaşlı kara hayvanı Jonathan adında yakışıklı bir adam, bir Seyşeller dev kaplumbağası (Aldabrachelys gigantea hololissa).
Dünyanın En Yaşlı Kaplumbağası unvanını 2022 yılında, 1965 yılında 188 yaşında ölen Tu’i Malila’dan devralmıştır. 190 yaşındaki Jonathan sadece en yaşlı kaplumbağa değil, aynı zamanda Guinness Dünya Rekorları’nın yaşayan en yaşlı kara hayvanıdır ve “geliş yaşı muhafazakar bir tahmindir, büyük olasılıkla daha da yaşlıdır” demiştir.
Bu yüzden, bir sonraki doğum gününüzde “çok yaşlıyım” demeyi bırakın. Sizin büyük dönüm noktanız bu adamların yanında hiç kalır.
Kaynak: https://www.iflscience.com
Derleyen: Figen Berber