Dünyanın En Kötü Hava Durumu Muhtemelen Beklediğiniz Yerde Değil
Hepimiz “kötü havanın” ne anlama geldiği konusunda oldukça iyi bir fikre sahibiz: rüzgar, yağmur, sıfırın altındaki sıcaklıklar, bu tür şeyler ama dünyadaki en kötü havayı bulmak için nereye giderdiniz?
Kulağa imkansız bir soru gibi geliyor. Sonuçta, “kötü “yü nasıl ölçersiniz? En çok rüzgar, evet; en çok yağış, en çok buz bunların hepsi nesnel olarak ölçebileceğimiz şeyler. Ama “en kötü”? Elbette bu bir görüş meselesi.
Sadece doğru bir cevap olduğunu değil, aynı zamanda bunun New Hampshire’da olduğunu öğrenmek sizi şaşırtabilir.
Mount Washington, New Hampshire’a hoş geldiniz: Dünyanın en kötü havasına ev sahipliği yapan yer
Peki, Washington Dağı’ndaki havanın bu kadar kötü olmasının sebebi nedir? Kısaca: her şey.
Bilim iletişimcisi Maiya May PBS Terra’ya verdiği demeçte, “Her şey var” dedi. “Yılın her üç gününden birinde kasırga şiddetinde rüzgarlar, Kuzey Kutbu dışında çok az yerde görülen türden soğuklar ve aşırı yağışlar.”
Bu boş bir övünme değil. Nispeten küçük olan bu dağın zirvesi, Nisan 1934’te saatte 231 mil (saatte 372 kilometre) olarak ölçülen ve “şiddetli rüzgârı “kasırga” kategorisine sokan hızın üç katından fazla olan bir rüzgârın ardından 60 yıldan fazla bir süre boyunca Dünya’daki en yüksek rüzgâr hızı rekorunu elinde tutmuştur.
Mount Washington hava gözlemcisi Tom Padham 2018’de CNET’e verdiği demeçte, rüzgarların en sakin olduğu yaz aylarında bile ortalama 25 mil/saat (40 km/saat) civarında olduğunu ve “kış mevsiminde haftada bir kez 100 mil/saat [161 km/saat] rüzgar gördüğünü” söyledi.
“Genellikle 100 mil/saatlik bir rüzgar beni devirmeye yeter ve 140 [225 km/saat]’e kadar çıktığını da gördüm” dedi. “Dünyadaki en tehlikeli küçük dağlardan biriyiz.”
Ayrıca gerçekten ıslaktır. Londra ve Seattle’ı bir kenara bırakın: dağ her yıl ortalama 90 inçten (2.286 milimetre) fazla yağış ve bunun üzerine 280 inçten (7.163 milimetre) fazla kar, buz ve dolu görür. Zamanın üçte ikisi sisli geçer. Ayrıca doğrudan yıldırım çarpmasına da meyillidir.
Tüm bunlara ortalama aylık sıcaklıkların Ocak ayında -6°F (-14,4°C) ile Temmuz ayında 50°F (10°C) arasında değiştiği gerçeğini eklediğinizde Washington Dağı’nın neden bu sefil lakabı hak ettiği anlaşılıyor.
Hava durumu gözlemcisi Francis Tarasiewicz, dağın zirvesinde bir başka kötü hava rekoru kırılmasının ardından Şubat ayında CNN’e verdiği demeçte, “Açıkta kalan herhangi bir cilt, sadece bir milimetre bile olsa, sizi sokan bir arı veya düşük dereceli bir güneş yanığı gibi hissediyor, bu yüzden burada kesinlikle çok hoş değil” dedi. Saatte 110 mil (177 km/saat) hızla esen rüzgarlar ve Kuzey Amerika’yı etkisi altına alan kutup soğukları sayesinde Washington Dağı gözlemevi o hafta sonu -108°F (-78°C) ile ABD’deki en soğuk rüzgar soğukluğunu ölçmüş, gerçek sıcaklık ise -45°F (-43°C) olmuştu.
Ve çoğu insanın aksine, Washington Dağı’nda kötü hava dışarı çıkmak anlamına gelir, içeride kalmak değil. Meteorolog ve hava gözlemcisi Alexis George, “O gece rekor kırmaya yakın olduğumuz göz önüne alındığında, bu koşullarda her 15 ila 20 dakikada bir dışarı çıkmak zorunda kaldık” diye hatırlıyor.
Elbette buna alışkınlar. Normal koşullarda bile, ölçüm ve gözlem yapmak – ve hava koşullarına meydan okumak için dışarıda bırakılan ekipmanların bakımını yapmak ve buzlarını çözmek – en azından saatlik bir görevdir. Acımasız hava koşulları, LIFE fotoğrafçısı Peter Stackpole’un 1953’te belirttiği gibi, “kireç buzunun… o kadar hızlı oluştuğu anlamına geliyor ki, süreç neredeyse çıplak gözle görülebiliyor” ve bu da dışarı çıkıp eski usul hava durumunu gözlemlemekten başka pek bir seçenek bırakmıyor.
Gözlemevinin BT ve altyapı direktörü Keith Garrett CNET’e verdiği demeçte, “Saatlik olmasa bile günlük bakım olmadan burada ayakta kalabilecek hiçbir otomatik sistem yok” dedi.
“SQL veritabanlarından düğmeleri ve kabloları olan her şeye kadar neredeyse her gün farklı bir şeyle karşılaşıyorum.”
Washington Dağı’nda hava neden bu kadar kötü?
Washington Dağı Gözlemevi’nde mühendis olarak çalışan Francis Tarasiewicz, PBS Terra’ya yaptığı açıklamada, dağın hava sorunlarının çoğunun “aptal şansının” bir ürünü olduğunu söyledi.
Ancak bu, “Orta Dereceli Rüzgar Hızları “nın “15 mph-140 mph [24 ila 225 km/s]” olarak tanımlandığı bir yerde yaşayan birinden bekleyeceğiniz türden bir yetersizlik. Aslında, dağın benzersiz koşulları eşit derecede benzersiz faktörlerin bir araya gelmesinden kaynaklanmaktadır: Washington Dağı’nın yüksekliğinden ülkedeki konumuna ve dünya üzerindeki enlemine kadar her şey, hava durumunun olabildiğince kötü olmasına yardımcı olmada rol oynamaktadır.
Örneğin: Washington Dağı, Kuzey Kutbu ile Ekvator arasında kabaca eşit bir konumda yer alır ve bu da onu kutupsal jet akımının tam ortasına yerleştirir. Kuzeyden gelen soğuk hava ile güneyden gelen sıcak havanın çarpışmasıyla oluşan bu şerit şeklindeki rüzgârın yoluna çıktığınızda yanınızda bir şemsiye getirmiş olmayı umsanız iyi edersiniz.
Tarasiewicz, “Orta enlemlerde olduğumuz için sık sık fırtınalar yaşıyoruz,” dedi.
“Ancak bizi farklı kılan şey atmosferin gerçekten nemli bir bölgesinde olmamız” diye ekledi. “Nem, kararsızlık gibi şeylere, yani havanın yükselme veya alçalma eğilimine gerçekten izin veriyor. Burada, zirvede gerçekten istikrarsız bir ortama sahip olabiliriz.”
Çevresindeki topografyadan bu kadar yüksekte olması da işleri daha da kötüleştiriyor. Tarasiewicz, “Yaklaşık 1.000 mil [1609 kilometre] boyunca en yüksek dağ biziz,” diyor ve ekliyor: “Bu nedenle, Amerika Birleşik Devletleri’nden New England’a doğru yol alan jet akımını yavaşlatacak çok fazla arazi yok.”
Bu tüyler ürpertici rüzgarlar daha sonra Venturi etkisi olarak bilinen bir fenomen tarafından dört katına çıkarılır – benzin doldururken arabanızın her tarafına benzin dökmenizi engelleyen aynı fiziksel yasa. Washington Dağı sadece jet akımında komşularının üzerinde yer almakla kalmıyor, aynı zamanda zirvenin üzerindeki ve etrafındaki hava akımını sıkıştıran ve hızlandıran bir tür devasa doğal huninin içinde bulunuyor.
Washington Dağı’na neden gidilir?
Washington Dağı’na giden iki tür insan vardır: buna hazırlıklı olanlar ve olmayanlar.
Hazırlıklı olanlar için burası ya yürüyüş yapmak için iyi bir yerdir – her yıl tahminen 350.000 kişi zirveye tırmanmaktadır – ya da çalışmak için bir yerdir. Ve gerçekten de çalışılacak bir yer.
Washington Dağı Gözlemevi’nin hava durumu operasyonları müdürü Jay Broccolo Nisan ayında CBS’e verdiği demeçte, “Herkes aynı amaçla burada bulunuyor” dedi. “Tarihin bir parçası olmak istiyorlar. Hayatlarının büyük bir bölümünü zirvede geçirmiş pek çok cesur insan var. Ve bunun bir parçası olmak gerçekten anlamlı ve tatmin edici.”
“Havaya ya da etrafınızda olup bitenlere ait olma duygusu kendinizi önemli hissetmenizi sağlıyor. Doğa tarafından sevildiğinizi hissettiriyor” dedi.
Ancak hazırlıklı olmayanlar korkunç bir sonla karşılaşabilirler: dağda en az 160 kişi öldü ya da kayboldu ve bunlar sadece bildiklerimiz.
Tarasiewicz PBS’e verdiği demeçte, “Washington Dağı… [hava durumu açısından] bir tür savaş alanıdır,” dedi. “Özellikle kış, ilkbahar ve sonbahar aylarında.”
Yine de yazın çok güzel olduğuna bahse gireriz. Öyle değil mi?
Kaynak: https://www.iflscience.com
Derleyen: Figen Berber
Yanardağ Kraterinden Fışkıran ‘Kasırga’ Muhteşem Bir Görüntü Ortaya Çıkardı