Dünyanın En Eski Ateşi 6.000 Yıldır Yanıyor
Kaşifler 18. yüzyılda Yanan Dağ’a rastladıklarında onu bir volkan zannettiler. Ancak, çok daha garip bir şeye rastladıkları ortaya çıktı. Avustralya’nın Yeni Güney Galler bölgesinde bulunan bu dağ, binlerce yıldır sönmeyen dünyanın bilinen en eski kömür ateşinin bulunduğu yerdir.
Bazıları çok daha eski olduğunu iddia etse de çoğu bilim insanı ateşin en az 6.000 yıldır yandığına inanıyor.
Wingen Dağı’nın yaklaşık 30 metre (98 feet) altında yer almaktadır. Wingen kelimesi, tesadüf değil, yerel Wonaruah halkının yerli dilinde “ateş” anlamına geliyor. Yeraltında olduğu için ateşi görmek ya da büyüklüğünü anlamak mümkün değil, ancak dağdan yükselen duman varlığının kanıtı.
İngiltere’deki Imperial College London’da yangın bilimi profesörü olan Guillermo Rein, 2022 yılında ScienceAlert’e verdiği demeçte, “Yanan Dağ’ın altındaki yangının boyutunu kimse bilmiyor, sadece çıkarım yapabilirsiniz” dedi.
“Muhtemelen yaklaşık 5 ila 10 metre [16 ila 32 fit] çapında, 1.000 santigrat derece [1.832 Fahrenheit] sıcaklığa ulaşan bir top” diye açıkladı
Dağın altında yatan kömür yığınları tarafından besleniyor. Tıpkı bir kömür parçasının şöminede beyaza dönüşmesi gibi, alevsiz ateş de yılda yaklaşık 1 metre (3 fitten fazla) hızla kömürün içinde yavaşça ilerliyor.
Yaş tahminleri, yaklaşık 6,5 kilometre (4 mil) boyunca uzanan yangının izlediği yol ve yanma hızı ölçülerek hesaplanıyor. Ancak gerçek şu ki, kimse ne zaman başladığını bilmiyor.
Yangının nasıl başladığı da kesin değil ama insan kaynaklı olmadığı neredeyse kesin. Bir yıldırım düşmesi ya da şiddetli bir çalı yangını en iyi açıklama olarak görülüyor.
Yanan Dağ’a yaptığı ziyareti ayrıntılarıyla anlatan bir blog yazısı kaleme alan Profesör Rein, kömür yangınından pompalanan ısının tepenin etrafında bitki örtüsünden yoksun 50 metrelik (164 fit) bir alan yarattığını açıklıyor.
Benzer yeraltı kömür yangınlarına dünyanın başka yerlerinde, özellikle de Çin, Hindistan ve ABD’de rastlandığını belirtiyor. Örneğin, Pennsylvania’daki Centralia maden yangını 1962 yılında terk edilmiş kömür madenlerinden oluşan bir labirentte kazara alev almıştır. Birkaç kez söndürülmeye çalışılmasına rağmen bugün hala yanıyor ve 250 yıl daha yanmaya devam etmesi bekleniyor.
Sidney’den arabayla dört saatten daha kısa bir mesafede bulunan Burning Mountain Doğa Koruma Alanı’nı ziyaret ederseniz Burning Mountain’a bir göz atabilirsiniz. Ancak burada sigara yakmadığınızdan emin olun – doğa koruma alanının web sitesinde buranın sigara içilmeyen bir alan olduğu açıkça belirtilmektedir.
Kaynak: https://www.iflscience.com
Derleyen: Figen Berber