Dünyadaki En Büyük Dev Kanatlı Pterozor Fosili Bulundu
Yeni bir çalışma, İskoçya’da ortaya çıkarılan 170 milyon yıllık bir pterozor fosilinin, Jura döneminde keşfedilen türünün en büyüğü olduğunu ortaya koyuyor. Skye Adası kıyılarından çıkarılan ‘muazzam iskelet’, İskoçya’da bulunabilecek en iyi korunmuş bir pterozor iskeletidir.
Bilimde yeni olan dev kanatlı türün tahmini kanat açıklığı 2,5 metreden fazlaydı. Bu, günümüzün en büyük kuşlarının büyüklüğü kadardır. Jura dönemi yaratığı, İskoçya’nın antik suları üzerinde uçarak balık ve kalamarla beslenirdi. Kusursuz görüşünün de yardımıyla avını İskoçya’nın sığ sularından çıkarmak için “muazzam ve iyi tanımlanmış” dişleri ve pençeleri vardı.
Tyrannozor rex’e benzer et yiyen dinozorların toprağa hakim olduğu bir zamanda bu yaratık sulara hükmetti. Türe, “kanatlı sürüngen” olarak tercüme edilen Galce Dearc sgiathanach adı verilmiştir. Fosil aslında 2017’de keşfedildi, ancak bugün Current Biology’de yayınlanan bir makalede araştırmacılar ayrıntılı olarak onu açıklıyor.
O zamanlar İskoçya çok farklı bir ortamdı. Çok daha sıcak ve nemliydi ve neredeyse tropikti. Bu kalitede korunmuş Pterozorlar son derece nadirdir. Buna rağmen, İskoçya’daki bir gelgit platformundan muazzam bir şekilde korunmuş bir pterozor ortaya çıktı ve paleontolojinin neden şaşırtıcı olmaya devam edeceğinin harika bir örneği oldu.
Edinburgh Üniversitesi’nde doktora öğrencisi olan Amelia Penny, National Geographic Society tarafından finanse edilen 2017 yılında bir saha gezisi sırasında fosili keşfetti. Penny, çenesinin bir gelgit platformundaki kireçtaşı tabakasından dışarı çıktığını görmüştü.
Fosili çıkarmak amacıyla, onu kayadan kesmek için elmas uçlu testerelerin kullanımını içeren özenli bir operasyon başladı, herkes gelgit yüzünden zamanla yarıştı. Profesör Steve Brusatte, “Fosil, gelgitin alçaldığı bir bölgede bulundu. Elmas uçlu testereler kullanarak bu kemiği kayadan kesmeye başladığımızda, o kafanın bir iskelete yol açtığını anladık.” dedi.
‘Onu toplamak için gelgitlerle savaşmak zorunda kaldık ve neredeyse fosili kaybediyorduk. Gelgitin üzerinden geçmesine izin vermek zorundaydık ve birkaç saat boyunca endişe içinde kalmıştık, neredeyse gece yarısı onu almak için geri döndük.’
Profesör Brusatte, bu ‘eşsiz’ fosilin, İskoçya’da bulunan herhangi bir pterozorun çok ötesinde, ‘şaşırtıcı’ bir korumaya sahip olduğunu söyledi. Muhtemelen 1800’lerin başlarında Mary Anning’in günlerinden beri bulunan en iyi İngiliz iskeleti olduğunu söyledi.
Fosil kurtarıldıktan sonra, analiz ve açıklama için Edinburgh Üniversitesi’ne getirildi ve bu araştırma, beş yıl sürdü. Dearc’ın davranışları, özellikle nasıl yaşadığı ve uçtuğu hakkında daha fazla bilgi vermeyi amaçlayan daha fazla çalışmanın konusu olacak.
Derleyen: Feyza ÇETİNKOL
Kuş Olmayan Bir Dinozorda, Kuş Tipi Solunum Yolu Enfeksiyonunun İlk Kanıtı Bulundu