Dünyada İlk Kez Bir Kadının Beyninden 8 Santimetrelik Parazit Solucan Canlı Olarak Çıkarıldı
Avustralya’daki doktorlar, 64 yaşındaki bir kadının rahatsız edici semptomlarının ciddi anlamda sıra dışı bir nedeni olduğunu keşfettiklerinde hayatlarının şokunu yaşadılar: 8 santimetrelik (3 inç) bir solucan. Solucan, cerrahi bir prosedür sırasında kadının beyninden canlı ve hareketli bir şekilde çıkarıldı ve bu, bir insanda bu özel parazit enfeksiyonunun bildirilen ilk vakası oldu.
Yuvarlak solucan Ophidascaris robertsi Avustralya’ya özgü bir türdür ve normal konağı olan halı pitonunda çok yaygın bir parazittir.
Bulaşıcı hastalıklar uzmanı ve çalışmanın eş yazarı Sanjaya Senanayake, IFLScience’a e-posta yoluyla yaptığı açıklamada, “Normalde yuvarlak kurt larvaları küçük memelilerde ve keseli hayvanlarda bulunur ve bunlar piton tarafından yenerek yaşam döngüsünün yılanda tamamlanmasını sağlar” dedi.
Senanayake, literatürde bildirilen ilk insan O. robertsi enfeksiyonu olmasının yanı sıra, “Bildiğimiz kadarıyla, bu aynı zamanda insan ya da başka bir memeli türünün beynini içeren ilk vaka” dedi.
Güneydoğu Yeni Güney Galler’den gelen kadın ilk olarak Ocak 2021’de üç haftalık karın ağrısı, ishal, gece terlemesi ve kuru öksürük şikâyetleriyle hastaneye başvurdu. Yapılan taramalarda kadının akciğerlerinde, karaciğerinde ve dalağında lezyonlar tespit edildi, ancak ileri testlerde kanser, enfeksiyon veya otoimmün hastalık bulgusuna rastlanmadı.
Doktorlar hastanın etiyolojisi belirsiz eozinofilik pnömoniden muzdarip olduğu sonucuna varmış ve onu steroidlerle tedavi etmiştir. Ancak, üç hafta sonra tekrar hastaneye yatırıldı ve sorunları daha da kötüleşti.
Sonraki 18 ay boyunca kadına çeşitli tedaviler uygulandı, ancak hiçbiri semptomlarını tam olarak gidermedi. Haziran 2022’de unutkanlık ve depresyon yaşamaya başlayınca sağlık ekibi beynine MRI taraması yaptı. Canberra Hastanesi’nde Klinik Mikrobiyoloji Direktörü olan yardımcı yazar Karina Kennedy, taramanın “beynin sağ ön lobunda atipik bir lezyon” gösterdiğini açıkladı.
Atipik kelimesi hafif kalır. Senanayake’nin Guardian’a söylediğine göre, bu garip lezyonu incelemekle görevlendirilen beyin cerrahı “kariyerinde bir kez rastlanan bir bulguya” imza atmış ve “Aman Tanrım, bu kadının beyninde ne bulduğuma inanamazsınız – üstelik canlı ve kıpır kıpır.” diye bağırmış.
Bir ameliyathanede duymak istemeyeceğiniz cümleler listesinde bu cümle oldukça üst sıralarda yer alır.
Kadının MRI taramasındaki lezyonu (A) inceleyen bir beyin cerrahı, kadının beyninde kıvranan canlı bir nematod bulunca şok oldu (B ve C). Resim kredisi: Hossain ve diğerleri, Emerging Infectious Diseases, 2023
Artık kadının beynindeki istenmeyen ziyaretçiyi bildiklerine göre, diğer semptomlarından bazıları sağlık ekibi için daha anlamlı hale gelmeye başladı. Solucan larvalarının akciğerler ve karaciğer de dahil olmak üzere diğer organlarda da bulunduğundan şüpheleniyorlardı. Bu parazitin insanları enfekte ettiği hiç bilinmediğinden, testlerin hiçbiri bunu tespit edemedi.
Peki normalde evini büyük bir yılanın içinde yapan bir solucan nasıl oldu da bir insan beynine girebildi? Hasta sık sık evinin yakınındaki bir gölden, yemeklerde kullandığı warrigal yeşillikleri adı verilen yerli bir ot topluyordu. En olası açıklama, enfekte bir halı pitonunun dışkısındaki parazit yumurtalarını göle dökmesi ve kadının yeşillikleri hazırlarken ya da yerken istemeden de olsa enfekte olmasıdır.
O. robertsi şimdiye kadar hiçbir insanda görülmemiş olsa da, dünyanın diğer bölgelerinde yılanları enfekte eden başka Ophidascaris türleri de vardır, bu nedenle gelecekte benzer vakaların görülmesi imkansız değildir. Bu durum, hayvanlardan insanlara sıçrayan zoonotik enfeksiyonların süregelen tehdidini vurgulamaktadır.
Bu vakadaki hasta tedaviden sonra daha iyi durumda, ancak uzmanlar tarafından izlenmeye devam edecek. Senanayake yaptığı açıklamada hastayı saygıyla anarak şunları söyledi: “Dünyada herhangi bir konuda ilk hasta olmak hiçbir zaman kolay ya da arzu edilen bir şey değildir. Bu süreç boyunca sabır ve cesaret gösteren bu kadına duyduğumuz hayranlığı ne kadar ifade etsek azdır.”
Kaynak: https://www.iflscience.com
Derleyen: Figen Berber