Dünya’da Asidik ve Zehirli Bir Gölde Yaşam Bulundu: Mars’ta Hayat İçin İpucu Verebilir
Bilim insanları, düzenli olarak zehirli metaller ve asitli su ile dolu olan, kaynayan bir volkanik gölde yaşayan bakterilerin, yaşamın nasıl başladığını ve Mars’ın elverişsiz topraklarında nasıl hayatta kaldığını anlamanın anahtarı olduğunu iddia ediyor.
Ekstremofiller diye bilinen birkaç uzman mikrop, gezegendeki en düşmanca habitatlardan biri olan Kosta Rika’daki Poás yanardağında yaşarken bulundu. Araştırmacılar, bu koşullarda hayatta kalmak için nasıl adapte oldukları hakkında daha fazla bilgi edinmek için bakterileri inceliyorlar.
Bu ekstremofiller, kükürt, demir ve arsenik kullanarak enerji yaratma yolları da dahil olmak üzere çok çeşitli adaptasyonlar sayesinde hayatta kalıyor. Ekip, göl ortamının erken tarihi boyunca Mars’ta bulunanlara benzediğini ve Kızıl Gezegen’de basit bir yaşamın oluşmuş olabileceğini öne sürüyor.
Poás yanardağının kraterindeki su, normal sıcaklıklardan kaynama noktasına kadar uzanır ve suda yaşayan her şey için hayatı zorlaştırır. Hayatta kalmanın zorluklarına ek olarak, göl zehirli metallerle doludur, içilemeyecek kadar asidiktir ve ayrıca ani buhar, kül ve kaya patlamalarına eğilimlidir.
Göldeki koşulların, bir zamanlar genç bir Dünya’yı çevreleyen ve ilk basit yaşam formlarının evrimine ev sahipliği yapan kaplıcalara benzer olduğu düşünülüyor. Bu aynı kaplıcaların, gezegenin hala sıvı su aktığı bir zamanda, Mars’ta da bulunduğu düşünülüyor.
Araştırmacı Justin Wang, gölde yalnızca birkaç tür organizma bulduklarını, ancak zorlu ve toksik koşullarda hayatta kalmanın birçok yolu olduğunu söyledi. Bunu, patlamalar meydana geldiğinde gölün kenarlarında hayatta kalarak yaptıklarına inanıyoruz. Bu, nispeten geniş bir gen dizisine sahip olunduğunda faydalı olur.’
‘Ekstremofiller’ olarak adlandırılan uzman mikroplar, bu tür ortamlarda gelişmelerini sağlayan dikkate değer bir dizi adaptasyona sahiptir. Göl, deniz seviyesinden yaklaşık 2.2 km yükseklikte, 300 metre genişliğinde ve yaklaşık 30 metre derinliğindedir.
Daha önce yapılan bir araştırma, buranın Acidiphilium adlı tek bir bakteri türüne ev sahipliği yaptığını öne sürdü. Bunlar bazen kömür madenlerindeki drenajda görülülür. Bu yeni araştırma, kaplıcada daha fazla tür buldu, bu da genç bir Dünya ve Mars’ta yaşamın ilk düşünülenden daha bol olabileceğini düşündürdü.
Mars’ta yaşam arayışı şimdiye kadar akarsu yataklarına veya NASA Perseverance uzay aracının şu anda dolaştığı Jezero krateri gibi nehir deltalarına odaklandı.Araç, Kızıl Gezegen’de bir zamanlar mikrobiyal yaşamın var olduğunu kanıtlamayı umarak, kaya örnekleri alıyor ve geçmiş bakteriyel yaşamın kanıtlarını arıyor.
Araştırmalar, Mars’ta milyarlarca yıldır var olan geçmiş kaplıcaların yerlerine daha fazla dikkat edilmesi gerektiğini söylüyor. Wang, “Araştırmamız, Mars’taki hidrotermal ortamlarda “Dünya yaşamının” nasıl var olabileceğine dair bir çerçeve sunuyor” dedi.
Ancak Mars’ta yaşamın var olup olmadığı ve burada sahip olduğumuz mikroorganizmalara benzeyip benzemediği hala büyük bir sorudur. Ekip, Dünya’daki ekstremofil bakterilerin nasıl hayatta kaldığını anlayarak, Mars’tan kaya örnekleri geri getirildiğinde, geçmiş uzaylı yaşamın kanıtı olabilecek kimyasalları tanımlamanın daha kolay olacağını umuyor.
Gölden alınan örneklerin DNA’sının haritalanması, aşırı ve dinamik koşulları tolere etmelerine yardımcı olmak için çok çeşitli biyokimyasal yetenekler tanımladı. Bunlar, stres veya açlık sırasında kükürt, demir, arsenik ve karbon benzeri kullanarak enerji yaratma yollarını içeriyordu.
Wang, “Bulduğumuz genlerin birçoğunu bekliyorduk, ancak gölün düşük biyolojik çeşitliliği göz önüne alındığında bu kadarını beklemiyorduk. Bu oldukça sürpriz oldu, ama kesinlikle muhteşemdi. Hayatın aktif bir volkanik krater gölünde yaşamaya bu şekilde adapte olması mantıklı geliyor.’
Öldürücü şartlara rağmen hidrotermal sistemler, ısı, su ve enerji de dahil olmak üzere yaşamın evrimi için temel bileşenlerin çoğunu sağlar. Bu nedenle, hem Dünya’da hem de Mars’ta bakteriyel yaşamın evrimi için önde gelen teoriler bu konumlara odaklanmaktadır. Çalışma Frontiers in Astronomy and Space Science dergisinde yayınlandı.
Derleyen: Feyza ÇETİNKOL
Yer Sincabının Benzersiz Özelliği, İnsanların Uzay Yolculuğu İçin Anahtar Olabilir
/Dünya’da Asidik ve Zehirli Bir Gölde Yaşam Bulundu: Mars’ta Hayat İçin İpucu Verebilir /