Dünya Üzerinde Şimdiye Kadar Bulunan En Eski DNA Kanıtı Nedir?
Antik DNA, insan evriminin gizemlerinden Dünya’nın tarih öncesi ikliminin sırlarına kadar geçmişle ilgili her türlü şeyi ortaya çıkarabilir. Oldukça eski bazı örneklerini bulduk – peki şimdiye kadar bulunan en eski DNA nedir?
Antik DNA nedir?
DNA, insanlarda ve neredeyse tüm diğer organizmalarda bulunan ve o organizmanın gelişimi, işleyişi, büyümesi ve üremesi için genetik bilgi taşıyan kalıtsal materyaldir. Antik DNA (aDNA), antik kaynaklardan izole edilen DNA’dır.
DNA molekülleri oldukça kırılgandır ve zamanla bozulur, bu da gerçekten eski örnekler bulmanın inanılmaz derecede nadir olduğu anlamına gelir – ancak imkansız değildir…
Şimdiye kadar keşfedilen en eski DNA
Dünyanın en eski DNA’sı 2022 yılında keşfedildi – ve şaşırtıcı bir şekilde 2 milyon yaşında.
Kuzey Grönland’daki Buzul Çağı tortularında ortaya çıkarılan genetik materyal, Pliyosen’den beri donmuş toprakta kilitli kalmıştı. DNA dizilendikten sonra geçmişe açılan bir pencere oldu ve bir zamanlar bölgede yaşayan hayvan ve bitki çeşitliliğine ışık tuttu.
Bunlar arasında ren geyikleri, kazlar, yabani tavşanlar, kemirgenler, yengeçler ve mastodonların yanı sıra kavak, huş ve mazı ağaçları ile çeşitli Arktik ve boreal çalılar ve otlar da bulunmaktadır.
Bu keşiften önce, şimdiye kadar bulunan en eski DNA, Sibirya permafrostunda ortaya çıkarılan 1,2 milyon yıllık mamut dişlerinden elde edilmişti. Bu keşifle birlikte ilk kez eski bir organizmadan 1 milyon yıldan daha eski DNA elde edilmiş oldu.
Grönland örneklerinin sadece yarısı kadar eski olmasına rağmen, bu DNA doğrudan biyolojik materyalden elde edildi ve fiziksel örneklerden dizilenen en eski DNA oldu.
Gerçekten eski DNA’nın bir başka kayda değer örneği de 2013 yılında Kanada’nın donmuş topraklarında bulunan ve 780.000 ila 560.000 yıl öncesine tarihlenen bir attan elde edilmiştir. Mamut azı dişi tarafından geçilene kadar en eski DNA rekorunu elinde tutuyordu.
En eski insan DNA’sı nedir?
Ama antik hayvanlar hakkında bu kadar yeter – peki ya insan DNA’sı?
Eski insanlar söz konusu olduğunda işler biraz daha karmaşık bir hal alıyor. Atalarımız ilk olarak oldukça sıcak olan Afrika’da evrimleşti – ve fark etmiş olabileceğiniz gibi, yukarıda bahsedilen tüm örnekler çok daha soğuk iklimlerden.
DNA sıcak iklimlerde daha çabuk bozulur, bu nedenle donmuş toprakta olmayan eski örneklerini bulmak hiç de kolay değildir. Bununla birlikte, bu başarılmıştır.
Kayıtlardaki en eski hominin DNA’sı, İspanya’daki bir mağarada bulunan 430.000 yıllık bir genomdan geliyor. “Sima de los Huesos” (“Kemik Çukuru”) olarak bilinen yeraltı çukuru, Neandertal soyunun erken dönem üyeleri olan 28 homininin kalıntılarını barındırıyordu.
DNA’nın ötesine, diğer genetik veri biçimlerine bakarsak, daha da eski bazı örnekler bulabiliriz. Geçtiğimiz yıl araştırmacılar, Güney Afrika’daki 2 milyon yıllık hominid fosillerinde şimdiye kadarki en eski insan genetik verilerini keşfetti. Paranthropus robustus adlı primatın dişlerinden elde edilen protein dizileri, şimdiye kadar herhangi bir hominidden elde edilen en eski genetik bilgi.
En eski proteinler ise 2016 yılında Tanzanya’da devekuşu yumurta kabuklarından elde edilmişti. Bunlar 3,8 milyon yıllıktır.
Kaynak: https://www.iflscience.com
Derleyen: Figen Berber
Dünyanın En Eski DNA’sı 1.2 Milyon Yıl Önce Yaşayan Mamut Soyuna Ait Çıktı