Dünya Kendi İklimini Dengeleyebilir Fakat Bize Yardımcı Olacak Kadar Hızlı Değil
Yeni araştırmalara göre, Dünya, buzul çağları, güneş radyasyonu kaymaları ve yoğun volkanik aktivitenin neden olduğu dramatik iklim değişikliklerinden sonra bile, geniş zaman ölçeklerde, ortalama 100.000 yıl kadar, kendi sıcaklığını düzenleyebilir ve dengeleyebilir.
Araştırmacılar bu ‘stabilize edici geri bildirimin’, Dünya’nın son 3,7 milyar yıldır yaşamı sürdürmeyi başarmasının bir parçası olduğunu söylüyor.
Araştırmacılar, son 66 milyon yılda toplanan mevcut paleoiklim verilerini derinlemesine inceleyerek, Dünya’nın ortalama sıcaklığındaki dalgalanmaların bir veya daha fazla faktör tarafından sınırlanıp sınırlanamayacağını belirlemek için matematiksel modelleme uyguladılar.
İklim bilimcisi Constantin Arnscheidt, “İklimi çok fazla dramatik dış değişikliğe maruz kalan bir gezegeniniz var” diyor. “Yaşam nasıl bunca zaman devam edebildi?”
“Bir argüman, sıcaklıkları yaşam için uygun tutmak için bir tür dengeleyici mekanizmaya ihtiyacımız olduğudur. Ancak böyle bir mekanizmanın Dünya’nın iklimini tutarlı bir şekilde kontrol ettiği verilerden hiçbir zaman kanıtlanmamıştır.”
Ekip, silikat ayrışmasının burada çok önemli bir mekanizma olduğunu düşünüyor: silikat kayalar zamanla havalanıp aşındıkça, daha derin mineral katmanları sürekli olarak atmosfere maruz kalıyor. Silikatlarla kimyasal reaksiyonlar, karbondioksiti atmosferden çekerek kaya ve okyanus tortusunda hapseder.
Atmosfere giren daha yüksek karbondioksit oranları, ayrışma aktivitesini ve açığa çıkan silikatların miktarını artırır, bu da atmosferden daha fazla sera gazı çıkarır ve gelecekteki ayrışmayı sınırlar.
Elbette, sıcaklık stabilizasyonlarının zaman ölçekleri, yaklaşık 400.000 yıla kadar silikat ayrışmasının işlediği zaman ölçekleriyle eşleşiyor. Fosillerin ve buz çekirdeklerinin bıraktığı kayıtlar, bu ayrışmanın gerçekten de sıcaklıkları kontrol altında tuttuğunu gösteriyor.
Araştırmacılar, bu jeolojik geri bildirim mekanizması olmadan, gezegenimizin sıcaklıkta giderek daha aşırı hale gelen dalgalanmalardan geçeceğini öne sürüyor. Bunun nasıl çalıştığını bilmek, gezegenin geçmişini ve geleceğini anlamak için çok önemlidir.
MIT’den jeofizikçi Daniel Rothman, “Bir dereceye kadar, arabanız caddede hızla ilerliyor ve frene bastığınızda, durmadan önce uzun bir süre kayıyorsunuz” diyor.
“Sistem sabit bir duruma döndüğünde sürtünme direncinin veya dengeleyici bir geri bildirimin devreye girdiği bir zaman ölçeği var.”
Yine de devam eden başka bir şey daha var: ekip bir milyon yıldan daha uzun zaman ölçeklerine baktığında, verilerde bu tür dengeleyici geri bildirimler gözlemlenmedi. Hayatın neden devam ettiği konusunda, şans faktörü hala büyük bir rol oynaması muhtemeldir.
Araştırmacılar, silikat ayrışmasının kısa vadede stabilizasyon sağlamak için yeterli olmasına rağmen, daha uzun süreler boyunca sıcaklık dalgalanmalarının bu geri besleme döngüsünü kesintiye uğratacak kadar şiddetli olmadığı için şanslı olduğumuz sonucuna varıyorlar.
Tabii ki, bulgular aynı zamanda gezegenin geleceği için tahminlerde de rol oynuyor. Dünyadaki yaşam, insanların ona verdiği zararı atlatabilecektir ancak bunun olduğunu görecek kadar uzun süre burada olmayabiliriz.
Arnscheidt, “Bir yandan, bu iyi çünkü bugünün küresel ısınmasının bu dengeleyici geri bildirim sayesinde eninde sonunda iptal edileceğini biliyoruz” diyor.
“Fakat öte yandan, bunun gerçekleşmesi yüzbinlerce yıl alacak, yani günümüz sorunlarını çözmek için yeterince hızlı değil.”
Kaynak: https://www.sciencealert.com
Derleyen: Figen Berber