Dünya ile Ay Arasında Görünmez Bir Bağ: Atmosfer Sızıntısı
Ay’ın gerçek bir atmosferi yok, ancak Dünya bir anlamda milyarlarca yıldır kendi atmosferini cömertçe paylaşmaya çalışıyor. Yeni bir çalışma, gezegenimizin manyetik alanının, Dünya atmosferinden Ay yüzeyine parçacıkları yönlendiren şey olabileceğini ortaya koydu.
Apollo astronotlarının örnekleri geri getirmesinden bu yana, Ay yüzeyini kaplayan ince, kayalık toz olan Ay regolitinde şaşırtıcı derecede bol miktarda uçucu element tespit edildi.
Güneş rüzgarı uçucu elementlerin olası bir kaynağı olabilir, ancak bu tek başına bu seviyeleri, özellikle de azotu açıklayamaz. Ay’a çarpan küçük meteoritler de Ay yüzeyini değiştiriyor olabilir.
Dünya atmosferi de potansiyel bir kaynak olarak öne sürülmüştü, ancak bunun yalnızca gezegenimizin manyetik alanı oluşmadan önce mümkün olduğu varsayılıyordu; manyetik alan oluştuktan sonra, atmosferdeki parçacıkların çoğunu hapsedecekti.
Rochester Üniversitesi’ndeki astrofizikçiler tarafından yürütülen yeni çalışma, bu varsayımı araştırdı.
Ekip, hangisinin verilere en iyi uyduğunu görmek için iki senaryoyu simüle etti: manyetik alan olmayan ve daha güçlü bir güneş rüzgarına sahip bir ‘erken Dünya’ modeli veya güçlü bir manyetik alan ve daha zayıf bir güneş rüzgarına sahip bir ‘modern Dünya’ modeli.
Biraz şaşırtıcı bir şekilde, modern Dünya senaryosu daha iyi sonuç verdi. Güneş rüzgarı, yüklü parçacıkları atmosferden dışarı atarak, gezegenin manyetik alan çizgileri boyunca savurur.
Dünya’nın manyetik kuyruğunun ve oksijen gibi parçacıkları Ay’a nasıl yönlendirebildiğinin bir illüstrasyonu. (Osaka Üniversitesi/NASA)
Adından da anlaşılacağı gibi, Dünya’nın manyetosferi mükemmel bir küre değil. Bunun yerine, güneş rüzgarının sürekli basıncı sayesinde bir kuyruklu yıldızın kuyruğuna daha çok benziyor. Ve Ay bu kuyruktan geçerken, parçacıklar Ay yüzeyine bırakılıyor.
Önceki çalışmalar, benzer bir mekanizmanın Ay’a oksijen taşıyarak su ve hatta pas oluşturabileceğini öne sürmüştü.
Yeni çalışma, bu sürecin milyarlarca yıldır devam ettiğini ve bu uçucu parçacıkların ay yüzeyinde birikmesi için bolca zaman tanıdığını öne sürüyor.
Ve Dünya atmosferi bu süre zarfında büyük ölçüde değiştiğinden, Ay yüzeyinde değerli bir tarihsel veri kapsülü korunmuş olabilir.
Kaynak: https://www.sciencealert.com