Dubai’deki Korkunç Sellere Bulut Tohumlaması mı Neden Oldu?
Tipik olarak kurak kum ve klimalı megakentlerle ilişkilendirilen Körfez bölgesinin bazı kısımları son zamanlarda yağmur tufanına tutuldu. Salı günü Birleşik Arap Emirlikleri’nin (BAE) Dubai kenti bir buçuk yıllık yağış miktarını tek bir günde yaşadı ve kente sel ve kaos getirdi.
Yıkıcı sağanak yağış, bulut tohumlamasının neden olduğu ya da şiddetlendirdiği yönünde çılgın spekülasyonlara yol açtı. Bu süreç tipik olarak gümüş iyodür gibi ince parçacıkların gökyüzüne püskürtülerek su damlacıklarının etrafında birleşecekleri “çekirdekler” oluşturulmasını içerir. Bu da buz kristallerinin oluşumunu teşvik ederek yağmur ya da kar şeklinde yağış olasılığını arttırır.
BAE Ulusal Meteoroloji Merkezi’nin (NCM) ülkenin su sıkıntısını hafifletmek için sık sık bulut tohumlama teknikleriyle uğraştığı biliniyor. Ancak, bu haftaki yağışların bulut tohumlama ile ilgisi olduğuna dair herhangi bir kanıt yok. Bunun yerine meteoroloji uzmanları Dubai’deki olayın daha geniş hava koşullarıyla bağlantılı olduğunu belirttiler.
“Bu fırtınalar, ısının nemi atmosfere çekmesiyle oluşan büyük gök gürültülü bulutların neden olduğu bir dizi orta büyüklükteki fırtına olan mezoscale konvektif sistemin sonucu gibi görünüyor. Bunlar büyük miktarlarda yağmur oluşturabilir ve geniş bir alanda ve birbiri ardına meydana geldiklerinde ciddi sağanak yağışlara yol açabilir. Dubai havaalanı gibi yerlerde gördüğümüz gibi hızla yüzey suyu taşkınlarına yol açabilirler.” Körfez bölgesindeki yağış modellerini inceleyen Reading Üniversitesi’nden meteorolog Profesör Maarten Ambaum yaptığı açıklamada şunları söyledi.
“Bu tür bir yağış olayını yaratabilecek ya da ciddi şekilde değiştirebilecek bir teknoloji mevcut değil. Ayrıca son zamanlarda bu bölgede herhangi bir bulut tohumlama çalışması da yapılmamıştır,” diye açıkladı Ambaum.
NCM, bu haftaki sağanak yağış sırasında hiçbir bulut tohumlama görevinin gerçekleşmediğini iddia ederek bu görüşü teyit etti. Devlete ait The National gazetesine yaptıkları açıklamada şunları söylediler: “NCM bu olay sırasında herhangi bir tohumlama çalışması yürütmemiştir.”
“Bulut tohumlamanın temel ilkelerinden biri, bulutları yağmur yağmadan önceki erken evrelerinde hedef almanız gerektiğidir. Eğer şiddetli bir fırtına durumu varsa o zaman herhangi bir tohumlama çalışması yapmak için çok geçtir.”
“Çalışanlarımızın, pilotlarımızın ve uçaklarımızın güvenliğini çok ciddiye alıyoruz. NCM, aşırı hava olayları sırasında bulut tohumlama operasyonları yürütmez,” diye ekledi.
Bulut tohumlama sık sık komplo teorilerinin hedefi haline geliyor. Bu yılın Şubat ayında Kaliforniya’da bulut tohumlamaya yönelik bir pilot program, eyaletin güney bölgelerini vurarak sel ve toprak kaymalarını tetikleyen iki büyük fırtınadan sorumlu tutuldu. Ancak yetkililer bu iki büyük fırtına sırasında bulut tohumlaması yapılmadığını ve dahası bulut tohumlamasının kendi başına fırtına yaratmasının mümkün olmadığını belirttiler.
Kaynak: https://www.iflscience.com
Derleyen: Figen Berber
Pakistan Hava Kirliliğiyle Mücadele İçin Yapay Yağmur Kullanıyor