Dışkı Kayıtları Maya Nüfusunun Neden Azaldığını Ortaya Koydu
Guatemala’daki bir gölden çıkarılan insan dışkısı, antik Itzan kentinde yaşayan Maya nüfusunun 3.300 yıl boyunca dört farklı dönemde azaldığını ve bunun sorumlusunun iklim değişikliği olduğunu ortaya koyuyor.
Bir bilim insanı ekibi, Laguna Itzan’daki çökeltilerde dışkı maddesi buldu ve bu, bölgeyi MS 90’dan 280’e, MS 730’dan 900’e ve MÖ 1350’den 950’ye kadar olduğunu doğruladı ve bunların hepsi Maya popülasyonunun azaldığını gördü. Ekip ayrıca, MÖ 400’den 210’a kadar çok yağışlı bir dönem olduğunu belirledi; bu, “şimdiye kadar çok az dikkat çeken bir şey” ve bu da grubun büyüklüğünü etkiledi.
Quaternary Science Reviews’da yayınlanan çalışma, “arkeolojik kayıtlar bunu doğrulamadan yaklaşık 650 yıl önce Itzan kayalığında bir insan varlığına işaret ediyor” diyor. Araştırmacılar, daha önce kuraklık veya savaşın tüm nüfusun bölgeyi terk etmesine neden olduğuna inanılan MS 800-1000 arasındaki sözde ‘çöküş’ten sonra, daha az sayıda da olsa Mayaların bölgeyi işgal etmeye devam ettiğini belirlediler.
Kozmik Ele Dikkat! Süpernova Kalıntısı Bu Işık İlk Kez Mayalar Dönemi Dünya’ya Geldi
Maya ovalarındaki antik nüfusun belirlenmesi, unutulmuş kalıntıların zemin incelemeleri ve kazıları yoluyla yapılmıştır. Tüm bunlar, bir tahmine ulaşmak için bir dizi adımı içerir, ancak stanollerin (insan ve hayvan dışkı maddesinde bulunan organik moleküller) kullanımı, ilerleyen süreci değiştirebilir.
Benjamin Keenan, “Bu araştırma, arkeologlara, görülmeyebilecek değişikliklere bakmak için arkeolojik kanıtlarda yeni bir araç sağlayarak yardımcı olmalıdır. Çünkü kanıtlar hiç var olmamış veya o zamandan beri kaybolmuş veya yok edilmiş olabilir.
‘Maya ovaları, tropikal orman ortamı nedeniyle binaları ve insan yaşamına ilişkin diğer kayıtları korumak için pek iyi değildir.’ Keenan ve meslektaşları, dışkı stanol konsantrasyonunun, Maya ovalarında bölgesel toplumsal değişim için arkeolojik kanıtlarla tutarlı olduğunu buldular.
Bununla birlikte, araştırmaya göre, bu bölgede şu anda Itzan arkeolojik kayıtlarında belirtilenden daha erken bir insan varlığına işaret ediyor. Ekip, bunu yaklaşık 3.050 yıl önce buldu. Güney Maya ovalarında kuru bir iklim için kanıtlarla örtüşen tortudaki koprostanol konsantrasyonlarında bir azalma oldu.
Koprostanol, bağırsaklarda ve dışkıda bulunan kolesterolün bakteriyel olarak indirgenmesiyle oluşur.
MÖ 2350 ile 2160 arasında, çimen poleni bolluğu ve gölde 150 yıllık düşük koprostanol konsantrasyonları dönemine denk gelen özellikle yağışlı bir dönem meydana geldi.
Çalışmaya göre, ‘Bu dönem kafa karıştırıcı; çünkü Itzan’ın geç Orta Klasik öncesi ve erken Geç Klasik öncesi popülasyonlarının büyümesiyle kabaca örtüşüyor, bu çağa ait pek çok yerde bu döneme tarihlenen bol miktarda seramiğin varlığının kanıtıdır.
“Bölgesel ormansızlaşmada asırlık ölçekte bir azalma ve koprostanol girdisindeki azalma ile anormal derecede nemli bir iklim arasındaki bu ilişki ilgi çekicidir ve Maya toplumunun aşırı yağış gibi diğer iklimsel uç noktalara da duyarlı olduğunun bir göstergesi olabilir.”
Araştırmacılara göre, aşırı su, tarıma müdahale ettiği ve su kalitesini düşürdüğü diğer Maya ova bölgelerinde bir sorundu.
Peter Douglas, “Genel olarak toplum için, bizden önce iklimden etkilenen ve değişen iklime uyum sağlayan medeniyetler olduğunu bilmek önemlidir” dedi.
‘İklim ve nüfus değişikliğine ilişkin kanıtları birbirine bağlayarak, yağış ile bu antik kentlerin nüfuslarını sürdürme yetenekleri arasında açık bir bağlantı görmeye başlayabiliriz.’
Derleyen: Feyza ÇETİNKOL
Kozmik Ele Dikkat! Süpernova Kalıntısı Bu Işık İlk Kez Mayalar Dönemi Dünya’ya Geldi
/Dışkı Kayıtları Maya Nüfusunun Neden Azaldığını Ortaya Koydu/