Diş Yok Mu? Sorun Değil: Dinozor Türlerinin Bebekken Dişleri Vardı, Büyüdükleri Zaman Onları Kaybettiler.
Limusaurus ergenlik döneminden yetişkinliğe geçtikçe dişlerini kaybetti ve yeni bir diş takımı yetiştirmedi. / George Washington University
Araştırmacılar, bir tür dinozor olan Limusaurus inextricabilis’in ergenlik döneminde dişlerini kaybettiğini ve yetişkinliğe geçince başka bir diş takımı yetiştirmediğini keşfetti. Current Biology’de yayınlanan bu bulgu, bir ömür boyu anatomide radikal bir değişime ve kuşların neden gagaya sahip olduğunu ancak dişleri olmadığını açıklamakta yardımcı olabilir.
Araştırma ekibi, Çin’in Sincan Eyaleti’nde “ölüm tuzakları”nda keşfedilen ve burada çamurda dolanıp, sıkışıp ölen 19 Limusaurus iskeletini inceledi. Dinozorlar, bebeklikten yetişkinliğe kadar uzanan, zamanla diş kaybı modelini gösteren yaş aralığındaydı. Bebek iskeletinin küçük, keskin dişleri vardı ve yetişkin iskeletleri daima dişsizdi.
Makalenin ortak yazarı James Clark ve George Washington Üniversitesi Columbus Sanat ve Bilim Üniversitesi’nden Ronald Weintraub Biyoloji Profesörü “Bu keşif iki nedenden dolayı önemlidir,” dedi. “İlk olarak, bebekten yetişkin dinozorlara kadar bir büyüme serisi bulmak çok nadir görülür. İkincisi, anatomideki olağandışı çarpıcı değişim, Limusaurus’un diyetinde ergenlikten erişkinliğe kadar büyük bir değişim olduğunu gösteriyor.”
Limusaurus, kuşların evrimsel ataları olan theropod dinozor grubunun bir parçasıdır. Clark’ın ekibinin Limusaurus üzerine olan daha önceki araştırması, türlerin el gelişimini tanımladı ve dinozanın indirgenmiş ilk parmağının geçiş dönemi olabileceğini ve daha sonra theropodların birinci ve beşinci parmaklarını kaybettiğini belirtti. Benzer şekilde kuş elleri, bir insanın ikinci, üçüncü ve dördüncü parmaklarının eşdeğerinden oluşur.
Bu fosiller, yetişkinler otoburlarken bebek Limusaurus’un etobur veya omnivor olabileceğini, çünkü eti çiğnemek için dişlere ihtiyaç duyduklarını, ancak bitkileri çiğnemeyeceğini belirtmektedir. Fosil kemiklerindeki kimyasal tabaka, bebeklerin ve yetişkinlerin arasındaki diyetteki değişim teorisini desteklemektedir. Fosiller aynı zamanda, kuşlar gibi terapodların başlangıçta bebeklerden yetişkinlere gelişmelerindeki değişiklikler yoluyla dişlerini kaybettiklerini göstermeye yardımcı olabilir.
George Washington Üniversitesi’nde yüksek lisans öğrencisi ve çalışmanın ortak yazarı olan Josef Stiegler, “Çoğu dinozor türü için birkaç örneğe ve gelişimsel biyolojisinin eksik bir anlayışına sahibiz” dedi. “Limusaurus’un büyük numune boyutu, bu hayvandaki gelişimsel ve diyet değişikliklerini anlamak için fosil kemiklerinin morfolojisi, mikroyapı ve istikrarlı izotopik kompozisyonu da dahil olmak üzere birkaç satır kanıt kullanmamızı sağladı.”
Dergi Referansı: Wang et al. Extreme Ontogenetic Changes in a Ceratosaurian Theropod. Current Biology, 2016 DOI: 10.1016/j.cub.2016.10.043
Kaynak:sciencedaily
Çeviren: Bünyamin TAN