Dinozorları Yok Eden Asteroit 1.5 Km Yüksekliğinde Dev Tsunami Oluşturdu

Dinozorları Yok Eden Asteroit 1.5 Km Yüksekliğinde Dev Tsunami Oluşturdu

Dinozorları Yok Eden Asteroit 1.5 Km Yüksekliğinde Dev Tsunami Oluşturdu

Fosilleşmiş ‘megaripples'(dalgaya benzer büyük katı madde oluşumu) 66 milyon yıl önce dinozorları ortadan kaldıran asteroitin, Kuzey Amerika’ya 1.5 km yüksekliğinde tsunami gönderdiğini doğruladı.

Şu anda merkezi Louisiana’da bulunan tortulların içinde gömülü olan bu dalgalı çizgiler, sismik görüntüleme yoluyla keşfedildi.

Bilim insanları, asteroitin şu anda Meksika’daki Yucatán Yarımadası’na çarptığı sırada dramatik etkisinin neden olduğu sonuçların izlerini bulmak da dahil olmak üzere, yok olma seviyesindeki bu olayın kanıtlarını araştırmak için onlarca yıl harcadılar.

Çarpma bölgesinden binlerce km öteye gelgit dalgaları gönderen dev tsunaminin yanı sıra, 1600 km boyunca orman yangınları ve dünyayı saran toz bulutları vardı.

Bölgede faaliyet gösteren bir petrol firması tarafından yürütülen sismik görüntülemeyi kullanan ABD’li bilim insanları, çarpma anına kadar yüzeyin 1.500 km altındaki toprağı incelediler ve 75 cm aralıklı ve 15 metre yükseklikte fosilleşmiş dalgacıklar buldular.

Ekip, çarpma kraterinden yayılan tsunami dalgalarının izleri olduğunu ve kıyıya yaklaştıkça deniz tabanını rahatsız ettiklerini açıkladı.

Bu dalgalar kıyıya yaklaştıkça 60 metre derinliğindeki sulara çarpıyordu, gelgit dalgaları kıyı şeridinin rampasına ulaştıklarında yüksekliklerini kazanıyordu.

Louisiana merkezinin 1.500 km altında bulunan dalgaların yönü, dalganın asteroit çarpmasından sonra nasıl çarptığı bekledikleriyle tutarlıydı.

Bu dalgaların tepesinden bir çizgi çizmek, araştırmacıların sismik görüntüleme kullanarak araştırdığı alandan yaklaşık 1.600 km uzaktaki Chicxulub kraterine doğrudan gitti.

Bu, bölgenin, sonunda tortuya gömülecek olan dalgaları korumak için mükemmel olduğu anlamına geliyordu.

“Su o kadar derindi ki, tsunami bir kez dindiğinde, düzenli fırtına dalgaları orada olanları rahatsız edemezdi.”

Bu, dalgaların izinin 66 milyon yıl boyunca kaldığı ve asteroit krateriyle bağlantılı bir hava düşüşü enkaz tabakasıyla kaplandığı anlamına geliyor.

Tsunami o kadar yoğun oldu ki, dalgaları 1600 km yüksekliğe ulaştı ve Richter ölçeğine göre 11’den büyük çarpma etkisiyle dünya depremlerini tetikledi.

Çevredeki bölgeleri harap etti, deniz yaşamını karaya, kara yaşamını denize çevirdi ve bu süreçte milyonlarca canlıyı öldürürdü.

Çalışma yazarları, tsunaminin günlerce sürmüş olacağını ve Meksika Körfezi’ndeki etkiden defalarca yansıyarak her seferinde azalmış olacağını söylüyor.

Tortuda görülen dalgalanmalar, büyük su duvarlarının kıyıların yakınındaki sığ raflara çarpan ve tsunaminin kaynağına – asteroit etkisine – doğru giden kuvvetleriydi.

Çarpmanın kendisi, çevresinde binlerce km tahribata neden olmuş olabilir, ancak etkiler, atmosferik değişiklikler yoluyla küresel olarak hissedildi.

Pek çok türü yok eden ve Mezozoik çağı sona erdiren ve dinozorlar çağını sona erdiren şey budur.

Ekip, çarpışma sonrası tsunami dalgalanmalarının başka kanıtlarını bulmayı umuyor ve bu yok olma olayının bulmacasını bir araya getirmeye yardımcı oluyor.

 

Bulgular, Earth & Planetary Science Letters dergisinde yayınlandı.

Derleyen: Feyza ÇETİNKOL

200 Milyon Yıllık Fosil Dinozor Ne İnsan Ne De Bir Kuş Gibi Nefes Alıyordu

200 Milyon Yıllık Fosil Dinozor Ne İnsan Ne De Bir Kuş Gibi Nefes Alıyordu

/Dinozorları Yok Eden Asteroit 1.5 Km Yüksekliğinde Dev Tsunami Oluşturdu/

0 Paylaşımlar

2 thoughts on “Dinozorları Yok Eden Asteroit 1.5 Km Yüksekliğinde Dev Tsunami Oluşturdu

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Solve : *
30 + 20 =


This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

Çok Okunan Yazılar