Dinozorlar Kesinlikle Dondurucu Kışları Yaşamıştı. Tüylü Olma İhtimalleri Arttı!
Sıcak ve buharlı tarih öncesi ormanda yaşayan devasa dinozorların klasik tasvirleri yanlış olmasa da eksik bir imgedir.
Çin’de kazı yapan paleontologlar antik buz bulgularının yanında dinozor izlerine rastlamışlardır. Bu yeni bulgular, dinozorların dondurucu soğuklarda hayatta kalıp kalamayacakları ve Dünya’nın geç Triyas ile erken Jura dönemi boyunca hiç donma derecesinin altına düşüp düşmediği hakkındaki uzun süreli tartışmaya yeni bir açıklık getirmektedir.
Hakem denetimli Science Advances dergisinde yayımlanan bir makalede, paleontolog Paul E. Olsen ve meslektaşları dinozorların düşük sıcaklıklarda hayatta kalabileceklerini — ve kalabildiklerini — kanıtlayabilmek için son yaptıkları saha çalışmalarından yararlanıyorlar. Olsen, tüm dinozorların tarih öncesi sıcak bir ormanda yaşadığı düşüncesinin tamamen bir yanlış anlaşılmadan ibaret olduğunu söyledi ve ekledi, “yüksek enlemlerde, kutup bölgelerinde ve kışın dondurucu sıcaklarında bir yerlerde yaşamış olan dinozorlar marjinal bir şey değil. Yaptıkları doğal bir şey idi.”
Yeni bulgular serin bir Triyas dönemine işaret ediyor
Yeni bulgular araştırmacıların “moren set gölü” olarak adlandırdıkları şekilden gelmektedir. Kışın göl donduğunda, kıyıda oluşan buzlar büyük tortu tanelerini alıp götürür. Olen bu durumu şöyle anlatıyor, “İlkbaharın gelişiyle beraber buzların parçalanmaya başladığı zaman, kıyı şeridinden iri taneleri taşıyan buz parçaları ortaya doğru sürüklenir ve dibe düşer.” Tortular zaman içerisinde birikirken, bu büyük taneler bölgede sıkışıp kalır. Bu olay, araştırmacıların antik zamanlardaki iklimleri anlayabilmesi için başvurdukları güçlü bir metottur; çünkü büyük tanelerin taşınabilmesin tek yolu buz raftingi adlı doğa olayından geçer.
Olsen, “Gölün ortasındaki bu büyük taneleri buz parçaları onları oraya taşımadıkça çıkarabilmenin herhangi bir hidrodinamik yolu yoktur.” dedi. Grubun “temel keşfi” tortu analizi olmasına rağmen onlar başka bir şey daha buldular: Dinozorlara ait ayak izleri. Olsen, “Bu sebepten dolayı, dinozorların o çağda yaşadıklarını biliyoruz.” diye ekledi.
Dinozorların tüylü olduğu yönündeki kanıt artıyor
Olsen, birçok paleontoloğun çoğu (hepsi olmasa bile) dinozor türünün vücut yapılarında kıl ya da tüy benzeri yalıtımlara sahip olduğuna dair artan kanıtları kabul etmekte yavaş kaldığını söylüyor. Bilim insanları ilk kez 1830’larda filamentli (saç benzeri bünyeler veya ön tüyler için kullanılan özel bir terim) bir dinozoru belgeledi. Olsen ise herkesin bu işi görmezden geldiğini söyledi.
Bu dinozor pterosaur türüne ait uçan bir dinozordu. Olsen, “O zamandan beri, detaylıca incelenen her bir pterosaurun bu filamentlere sahip olduğu görülmektedir.” Dedi. Bu durum sadece pterosaurlara sınır değil. 10 yıl önce, Çin’de çalışan araştırmacılar “Tüylü Tiran” anlamına gelen Yutyrannus adlı bir dinozoru bildirdiler. Adını benzer filamentlere sahip olduğundan dolayı almıştır.
Tüm dinozorlar filamentlere sahip miydi?
The New Paper gazetesinde, Olsen ve yardımcı yazarı tüm dinozorların vücutlarında filamentler olduğunu iddia edebilmek için yeni göl tortusundaki verileri kullanıyorlar. Olsen, “Pterosaurlar dinozorların yakın akrabası olduğundan ve bu filamentler günümüzde pterosaurlar ve dinozorlarda bulunduğundan dolayı bu tiplerin kökeni açısından yapabileceğiniz en basit argüman pterosaurların ve dinozorların ortak atasının filamentlere sahip olduğu gerçeğidir.” der ve ekler, “Bu filamentlerin amacı açıkça bedeni soğuklardan korumaktır.”
Olsen bu yapıların uçmak yerine soğuktan korunmak için olduğu konusunda nasıl bu kadar emin olabiliyor? Olsen, asıl olayın vücutta bulundukları yerde, yani her yerde olduklarını söylüyor ve ekliyor, “Pterosaurlarda, filamentler vücudun her yerini kürk gibi kaplıyor.” Tabii ki başka bir noktaya daha parmak basıyor: sadece uçabilen türlerde değil, aynı zamanda tüm diğer dinozor türlerinde filamentler bulunuyordu.
Şüphe yok ki Dünya geç Triyas ve erken Jura dönemlerinde günümüzdekinden çok daha sıcaktı. Bu yeni çalışma antik Dünyanın — Günümüzdeki hali gibi — çok farklı yerlerde çok farklı olduğunu bizlere gösteriyor.
Derleyen: Muhammed Hikmet İğdemir
Arjantin’de Oldukça İlginç Özelliklere Sahip Bir Dinozor Keşfedildi
Kaynak/Dinozorlar Kesinlikle Dondurucu Kışları Yaşamıştı. Tüylü Olma İhtimalleri Arttı!/