Denizanası Kaybettiği Dokunaçlarını Sadece Birkaç Gün İçinde Yenileyebilir
Denizanasının kaybettiği dokunaçlarını 72 saat içinde yeniden üretmesini sağlayan özel bir hücre türü keşfedildi. Bu keşfedilen hücreler, yaralanma bölgesinde ortaya çıkar ve yenilenen organın oluşumunu sağlayan blastemayı oluşturmada kritik bir rol oynar.
Bu olağanüstü rejenerasyon yeteneği, sadece denizanalarının özel bir özelliği olarak değil, aynı zamanda insanlarda da benzer hücresel mekanizmaların nasıl tetiklenebileceğini anlamak adına önemli ipuçları sunabilir.
Denizanalarının dokunaçlarını hızla yenileyebilmesi, semenderlerden böceklere kadar farklı türlerde gözlemlenen fonksiyonel doku rejenerasyonuyla benzerlik gösterir.
Farklılaşmamış hücrelerden oluşan bir küme olan blastemanın, hasarı onarabilen ve eksik doku ile organlara dönüşebilen bir yeteneği vardır. Ancak denizanaları, mercanlar ve deniz anemonları gibi diğer organizmalarda bu yeteneğin arkasındaki kritik blastemayı nasıl oluşturdukları hala büyük ölçüde gizemini korumaktadır.
Tokyo Üniversitesi’nden bir araştırma ekibi, bu soruya cevap bulabilmek adına aktif olarak büyüyen ve bölünen, ancak henüz belirli hücre türlerine farklılaşmamış özel bir hücre türü keşfetti. ,,
Bu kök benzeri proliferatif hücreler, hasar bölgesinde ortaya çıkar ve blastema oluşumuna katkıda bulunarak denizanalarının dokunaçlarını hızla yenilemelerini sağlar.
Araştırma ekibinden Yuichiro Nakajima, “Daha da önemlisi, blastemadaki bu kök benzeri proliferatif hücreler, dokunaçlarda lokalize olan yerleşik kök hücrelerden farklıdır” diyor. “Rejenerasyona özgü proliferatif hücreler esas olarak yeni oluşan dokunaçların epitelinin oluşumuna katkıda bulunur.”
Nakajima, dokunaç içinde bulunan yerleşik kök hücrelerin, denizanasının yaşamı boyunca ihtiyaç duyulan tüm hücreleri korumak ve onarmakla sorumlu olduğunu belirtiyor. Ancak onarıma özgü proliferatif hücreler yalnızca yaralanma anında ortaya çıkar ve dokunaçların hızla yenilenmesini sağlar.
Yardımcı yazar Sosuke Fujita, bu keşfin blastema oluşumunun farklı hayvan gruplarında nasıl farklılık gösterdiğini anlamada önemli bir adım olduğunu söylüyor. Özellikle semenderlerin uzuv rejenerasyonunda gözlemlenen özelleşmiş kök hücrelerle benzerlikler ortaya çıkmaktadır.
Fujita, “Bu çalışma, embriyonik gelişim sırasında bilateral simetri oluşturmayan hayvanlarda rejeneratif bir model olarak Cladonema cnidaria dokunaçlarını inceledi” diyor ve ekliyor: “Bu, evrimsel bir bakış açısıyla içgörü sağlayabilir.”
Ancak, blastemada gözlenen onarıma özgü proliferatif hücrelerin hücresel kökeni hala belirsizliğini korumaktadır. Araştırmacılar, bu hücrelerin kaynağını anlamak için mevcut araçların yetersiz olduğunu belirtiyor ve genetik araçların kullanımının bu süreci daha iyi anlamak için önemli olacağını vurguluyorlar.
Nakajima, “Cladonema’daki belirli hücre soylarını izlememizi ve manipüle etmemizi sağlayacak genetik araçlar kullanmak önemli olacaktır” diyor. “Nihayetinde, denizanası da dahil olmak üzere rejeneratif hayvanlarda blastema oluşum mekanizmalarını anlamak, sonunda insanların rejeneratif yeteneklerine de yardımcı olacak hücresel ve moleküler bileşenleri tanımlamamıza yardımcı olabilir.”
Derleyen: Feyza ÇETİNKOL
Kaynak: Denizanası Kaybettiği Dokunaçlarını Sadece Birkaç Gün İçinde Yenileyebilir
Gözleri Olmayan Mağara Örümcekleri Yine de Işığı Görebiliyor