Yıldızların yakın çevresinde mikrometre altı parçacıkların birikimi olan sıcak toz halkaları fenomeni ilk olarak 2006 yılında güneş sistemimizin dışında keşfedildi. Yıldızlara o kadar yakın oluşuyorlar ki 1.000 santigrat dereceye kadar ulaşabiliyorlar. Bununla birlikte, küçük boyutlarından dolayı toz partiküllerini gözlemlemek zordur ve kökenleri hala bilinmemektedir.
Bu fenomen ilk kez, Şili’deki Avrupa Güney Gözlemevi (ESO) Paranal Gözlemevi’nde MATISSE cihazının son derece yüksek çözünürlüğü ile yeni bir dalga boyu aralığında gözlemlendi. Kiel Üniversitesi’nin Yıldız ve Gezegen Oluşumu çalışma grubu da dahil edildi. Son zamanlarda Monthly Notices of the Royal Astronomical Society Letters dergisinde yayınlanan sonuçları, bu toz halkaları fenomenini açıklamak için daha ileri çalışmalar için merkezi bir temel sağlıyor.
“Toz diskleri” veya “enkaz kayışları” olarak da bilinen toz halkaları, gezegenlerin oluşumundan sonra kalan enkaz ve küçük cisimlerin çarpışmasının bir sonucudur – bu, on yıllardır bilinmektedir. Örneğin güneş sistemimizde, Mars ve Jüpiter’in yörüngeleri arasında, sözde “asteroit kuşağı” arasında böyle bir birikim bulunabilir. Ancak, 2006 yılında keşfedilen yıldızlara yakın sıcak toz halkaları bir muamma. Maruz kaldıkları aşırı koşullar altında milyarlarca yıl nasıl oluşup hayatta kalabilirler?
Astrofizik Profesörü ve Yıldız ve Gezegen araştırma grubu başkanı Sebastian Wolf, “Sıcak toz halkalarını yalnızca yüksek çözünürlükle değil, aynı zamanda bu halkaların özellikle parlak olduğu 3 mikrometre civarındaki dalga boyu aralığında da gözlemleyebildik.” diyor. “Bu alan, önceki gözlem araçlarıyla erişilebilir değildi ve şimdi bize bu fenomen hakkında benzersiz bir fikir veriyor.”
Çeviri: Simge Kara