Cüzzamın İnanılmaz Bir Yeteneği Bulundu: Karaciğeri Yenileyebiliyor ve Gençleştiriyor
Cüzzam, dünyanın en eski ve en kalıcı hastalıklarından biridir, ancak buna neden olan bakteriler, aynı zamanda, bir kişinin hayati organlarını yenileme konusunda inanılmaz bir yeteneğe sahip olabilir. İşte bilim insanlarının bulduğu şey!
İskoçya’daki Edinburgh Üniversitesi’ndeki bilim insanları, cüzzamla ilişkili parazitlerin yetişkin hayvanlarda hasara, yara izine veya tümörlere neden olmadan karaciğer boyutunu artırmak için hücreleri yeniden programlayabildiğini bulmuşlardır. Bulgular, bu doğal sürecin yaşlanan karaciğeri gençleştirmek ve hastalıksız yaşam beklentisini artırmak için uyarlanabileceğini düşündürmektedir. Ama hepsi bu kadar değil.
Cüzam (veya cüzzam), bir tür granülomatozdur, yani mikobakteri Mycobacterium leprae ve Mycobacterium lepromatosis’in neden olduğu kronik bulaşıcı bir hastalıktır. Cilt, periferik sinir sistemleri, gözler, gırtlak üzerindeki hava yolları, eller ve ayaklar en sık etkilenen bölgelerdir.
Cüzzam insan yararına nasıl çalışır?
Uzmanlar, cüzzamın hasarlı karaciğerlerin onarılmasına da yardımcı olabileceğine ve böylece nakil ihtiyacını azaltabileceğine inanıyor. Önceki çalışmalar, genellikle yara izi ve tümör büyümesi ile sonuçlanan istilacı bir teknik kullanarak kök ve progenitör hücreler üreterek farelerde karaciğerin yeniden büyümesini göstermiştir.
Bu zararlı yan etkilerin üstesinden gelmek için Edinburgh araştırmacıları, cüzzama neden olan bakteri Mycobacterium leprae’nin hücreleri kısmen yeniden programlama kabiliyetine dair önceki keşiflerine güvendiler.
Araştırmacılar, cüzzam bakterilerinin doğal taşıyıcıları olan 57 armadilloyu parazitle enfekte ettiler ve karaciğerlerini enfekte olmamış ve enfeksiyona dirençli olanlarla karşılaştırdılar. Enfekte hayvanların, aynı hayati bileşenlere (kan damarları, safra kanalları, lobüller) sahip genişlemiş ancak sağlıklı ve sağlam bir karaciğer geliştirdiğini bulmuşlardır.
Bilim insanları, organın boyutunu artırmak ve dolayısıyla büyümesi için daha fazla hücre sağlamak için bakterilerin karaciğerin doğuştan gelen rejeneratif kapasitesini “ele geçirdiğine” inanıyor. Ayrıca, hepatositler olarak bilinen ana karaciğer hücresi türlerinin, enfekte armadillolarda “gençleşmiş” bir duruma ulaştığına dair çeşitli göstergeler buldular.
Karaciğer tedavisi
Enfekte armadilloların karaciğerleri, genç hayvanlarda ve insan cenin karaciğerlerinde bulunan gen ekspresyon modellerini de (hücrenin planı) içeriyordu. Metabolizma, hücre büyümesi ve proliferasyonu ile ilişkili genler yukarı regüle edilirken, yaşlanma ile ilişkili genler aşağı regüle edildi. Bakterilerin karaciğer hücrelerini “yeniden programladığı”, onları progenitör hücrelerin daha önceki bir aşamasına geri döndürdüğü ve bunların da yeni hepatositler haline geldiği ve yeni dokular ürettiği varsayılmaktadır.
Ekip, bu keşfin, şu anda dünya çapında yılda iki milyon ölüme neden olan insanlarda yaşlanma ve karaciğer hasarına yönelik tedavilerin geliştirilmesine yardımcı olabileceğini umuyor. Sonuçlar Cell Reports Medicine dergisinde yayınlandı.
Profesör Anura Rambukkana şunları söyledi: “Bakterilerin, canlı hayvanlarda yan etkilere neden olmadan karaciğeri işlevsel bir organ olarak nasıl büyüttüğünü belirleyebilirsek, bu bilgiyi yaşlanan karaciğerleri gençleştirmek ve hasarlı dokuları onarmak için güvenli terapötik müdahaleler geliştirmede kullanabiliriz.
Derleyen: Feyza ÇETİNKOL
Kaynak: Cüzzamın İnanılmaz Bir Yeteneği Bulundu: Hayati Organları Yenileyebiliyor
Vahşi Şempanzelerde İlk Kez Cüzzam Keşfedildi. Görüntüler Şok Edici!