Cüce Yaratıkların Adasında Alışılmadık Başlı Bir Dinozor Yaşıyordu
70 milyon yıl önce, tarih öncesi cüce yaratıklara ev sahipliği yapan bir adada, daha önce bilinmeyen, oldukça düz bir kafaya sahip bir dinozor yaşıyordu.
Yeni bir araştırmaya göre, şu anda Batı Romanya’da keşfedilen Transylvanosaurus platycephalus (Transilvanya’dan düz başlı sürüngen) 2 metre uzunluğundaydı: bir dinozor için nispeten küçük bir boyut. Kafatası kemikleri 2007 yılında Haţeg Havzası’nın bir nehir yatağında ortaya çıkarıldı.
Kretase Döneminde, Romanya’nın bu bölgesi tropikal bir takımadaydı. Orada yaşayan dinozorlar başka yerlerdeki akrabalarından daha küçüktü; paleontologlar, bu dinozorların, biyologların adalarda izole edilmiş büyük hayvanların zamanla büyümelerinde cüceleştiği veya bodurlaştığı ve küçük hayvanların daha büyük hale geldiği “ada kuralı”nın bir örneği olduğunu düşünüyorlar.
Şimdiye kadar yaşamış en büyük dinozor türü olan Sauropodlar, grup için tipik olan 15 ila 20 metre ile karşılaştırıldığında, takımadalarda ortalama 6 metre yüksekliğe ulaştı. Bununla birlikte, bu tür değişikliklere neden olan mekanizma tam olarak anlaşılamamıştır, ancak kaynak yetersizliği ile bağlantılı olabilir.
Dinozor kemikleri, eski bir nehir yatağının tortuları onları koruduğu için on milyonlarca yıl hayatta kalabildi. Bir paleontolog ve doktora öğrencisi olan ortak yazar Felix Augustin, “Dinozor ölmüş ve kısmen gömülmek yerine yerde uzanmış olsaydı, havadakiler ve çöpçüler kısa sürede tüm kemiklerini yok ederdi ve biz bunu asla öğrenemezdik” dedi.
Araştırmacıların ortaya çıkardığı kemiklerin hiçbiri 12 santimetreden uzun değildi, ancak iki ayak üzerinde yürüyen ve güçlü, kalın bir kuyruğa sahip olan küçük bitki yiyen dino hakkında dikkate değer miktarda ayrıntı ortaya çıkardılar. Araştırma ekibi, Transylvanosaurus’un beyninin dış hatlarını ayırt etmenin mümkün olduğunu söyledi.
“Farklı beyin bölümlerinin izlenimlerini ve dolayısıyla oranlarını görebildik. Daha spesifik olarak, koku ampulleri (koku alma duyusundan sorumlu beyin bölümü) ve duyusal işlemlerden belleğe kadar pek çok farklı işleve hizmet eden serebruma kadar”
“Bir sonraki adım, beynin ve gözün oranlarını diğer ilgili türlerle karşılaştırmak olacaktır, çünkü bu, Transilvanozorlar için hangi duyuların önemli olduğu hakkında bilgi verebilir” diye ekledi.
Haţeg Havzası, dinozor keşifleri için bir yuva olmuştur. Bölgede yapılan kazılarda şimdiye kadar on dinozor türü tespit edildi ve ilk dinozor 1900’de keşfedildi. Transylvanosaurus platycephalus, 2010’da küçük bir etobur ve uzun boyunlu bitki yiyicinin bulunmasından 10 yıl sonra burada keşfedilen ilk yeni dinozor türüdür.
Transilvanozor bir otoburdu ve Geç Kretase Dönemi’nde yaygın olan Rhabdodontidae olarak bilinen dinozor ailesinin bir parçasıydı. Çalışma, kafasının diğer Rhabdodontidae türlerinden çok daha geniş olduğunu gösterdi. Transylvanosaurus’un Avrupa takımadalarının doğu kesiminde nasıl sona erdiği tam olarak belirsizliğini koruyor.
Araştırmacılar, bu tür bir dinozorun, en yakın akrabalarının fosillerinin bulunduğu ve bir şekilde bölgeye, belki yüzerek veya deniz seviyesindeki dalgalanmalar veya köprü gibi bir kara oluşturan tektonik süreçler nedeniyle şimdi Fransa’da ortaya çıkmış olabileceğine inanıyor.
Augustin, Transylvanosaurus için “Güçlü bacakları ve güçlü bir kuyruğu vardı” dedi. “Çoğu tür, özellikle sürüngenler, doğumdan itibaren yüzebilir.” Diğer bir olasılık da, çeşitli rabdodontid türlerinin Doğu ve Batı Avrupa’da paralel olarak evrimleşmiş olmasıdır.
Araştırmacılar, coğrafi kökenleri ne olursa olsun, yeni keşfedilen türlerin, Geç Krease Dönemi’nde dinozorlar ve diğer fauna çeşitliliğinin düşük olduğu varsayımlarını çürütmeye yardımcı olduğunu söyledi. Cüce dinozorların yanı sıra Haţeg Havzası, dinozorların nesli 66 milyon yıl önce tükenmeden önce timsahlara, dev pterosaurlara (uçan sürüngenler) ve kaplumbağalara da ev sahipliği yapıyordu.
Augustin “Bu adadaki hemen hemen her kara hayvanı oldukça küçüktü. Bir istisna, bazıları devasa vücut boyutlarına ulaşan pterozorlardı. Bunun nedeni muhtemelen uçabilmeleri ve bu nedenle adadaki sınırlı kaynaklardan o kadar ciddi şekilde etkilenmemeleridir.” dedi. Araştırma, Journal of Vertebrate Paleontology’de 23 Kasım’da yayımlandı.
Derleyen: Feyza ÇETİNKOL
Kaynak: Cüce Yaratıkların Adasında Alışılmadık Başlı Bir Dinozor Yaşıyordu