Çita Mumyaları Arap Yarımadası’nda Yok Olmuş Yırtıcı Hayvanların Tarihini Ortaya Koyuyor
Suudi Arabistan’ın kuzeyindeki mağaralarda bilim insanları, 100 ila 4.000 yıl öncesine ait mumyalanmış çita kalıntıları keşfetti. DNA analizi, bu yırtıcı hayvanların binlerce yıl önce bölgede yaşadığını ve hem Afrika hem de Asya popülasyonlarıyla akraba olduğunu ortaya koydu.
Suudi Arabistan’ın kuzeyindeki Lauga mağara sisteminde bilim insanları, doğal olarak mumyalanmış yedi çita ve 54 çitanın daha iskeletini keşfetti.
Çitaların yanı sıra avlarının kemiklerini de bulan bilim insanları, bu hayvanların yaşam tarzlarını yeniden oluşturmayı başardı. Mağaraların kuru ve sıcak mikro iklimi, cesetlerin binlerce yıl boyunca korunması için ideal bir ortam sağladı.
Radyokarbon tarihleme yöntemiyle yapılan incelemeler, en yaşlı çitanın yaklaşık 4200 yıl önce, en gencinin ise bir asırdan biraz daha uzun bir süre önce öldüğünü gösterdi. Buluntular arasında yetişkinler, ergenler ve 18 aydan küçük yavrular yer alıyordu. Bu durum, çitaların bu bölgede sürekli olarak yaşadığını, mağaralara tesadüfen girmediklerini düşündürmektedir.
Sadece Asyalılar değil
Bilim insanları ilk kez doğal olarak mumyalanmış büyük kedilerden DNA elde etmeyi başardılar. Arap Yarımadası’ndaki eski çitaların hepsinin aynı soydan gelmediği ortaya çıktı. Daha eski örnekler kuzeybatı Afrika alt türüne daha yakınken, yalnızca en yeni örnekler günümüzde sadece İran’da yaşayan ve sayıları yaklaşık 50-70 arasında değişen Asya çitasına daha yakındı.
Bu durum, bölgenin geçmişine dair anlayışı değiştiriyor: Suudi Arabistan uzun zamandır sadece tek bir alt tür için değil, farklı çita popülasyonları için de uygun bir ortam olmuştur.
Çitalar neden ortadan kayboldu?
Son çita popülasyonunun 20. yüzyılın sonlarında Arap Yarımadası’ndan kaybolduğuna inanılıyor. Sebepler tipiktir: yaşam alanı kaybı, av hayvanlarının azalması, insanlarla çatışma ve yasadışı yaban hayatı ticareti. Bugün çitalar, tarihi yaşam alanlarının yalnızca %9’unda kalmıştır ve toplam küresel popülasyonlarının yaklaşık 7.100 birey olduğu tahmin edilmektedir.
Geri dönme şansı
Antik mumyaların keşfi, modern koruma planlarını şimdiden etkiliyor. Suudi Arabistan, üreme ve vahşi bir popülasyon oluşturmayı da içeren bir çita kurtarma programı başlattı. Genetik veriler, yalnızca nadir Asya alt türlerinin değil, aynı zamanda bir zamanlar bölgede yaşamış olanlara benzer daha çok sayıda Afrika soyunun da yeniden yerleştirilmesinin düşünülebileceğini gösteriyor.
Derleyen: Feyza ÇETİNKOL
Kaynak: Çita Mumyaları Arap Yarımadası’nda Yok Olmuş Yırtıcı Hayvanların Tarihini Ortaya Koyuyor
Homo Erectus Modern İnsanlar Ortaya Çıkmadan İki Milyon Yıl Önce Konuşuyor muydu?