Çin Dünyanın İlk “Süper Barajını” İnşa Ediyor
Çin, baraj inşasında tartışmasız dünya şampiyonudur. Dünyadaki diğer tüm ülkelerden daha fazla çalışan büyük baraja sahip olmakla kalmayıp, aynı zamanda Yangtze Nehri üzerindeki Three Gorges Barajı ile faaliyetteki en büyük kapasiteli hidroelektrik santrali rekorunu da ellerinde tutuyorlar. Şimdi ise Doğu Asya’nın bu süper gücü, daha önceki tüm rekorları alt üst edecek, dünyanın ilk süper barajını inşa etme sürecinde.
Çin, sözde süper barajın inşasını ilk kez 2021 yılında Ulusal Halk Kongresi ülkenin 14. Beş Yıllık Planını onayladığında duyurdu.
Baraj, Hindistan’da Brahmaputra Nehri olarak bilinen Yarlung Zangbo Nehri’nin aşağı kesimlerinde, Tibet Özerk Bölgesi’ndeki Himalayalar’ın etekleri arasında yer alacak. Nehir, 504,6 kilometre (313,5 mil) uzunluğuyla dünyanın en derin kanyonu olan ve ABD’deki Büyük Kanyon’dan biraz daha uzun olan Yarlung Zangbo Büyük Kanyonu boyunca uzanıyor.
Bu destansı genişlikteki bölgenin nehirlerinde ve kayalıklarında bulunan büyük miktardaki potansiyel enerjiden yararlanmayı amaçlamaktadır. Devlet medyasına göre, toplamda, şu anda Three Gorges elektrik santralleri tarafından yakalanan hidroelektrik enerji miktarının üç katını kullanabilir.
Hükümet planın gerekçesini, Çin’in 2030 yılına kadar karbon emisyonlarını en üst seviyeye çıkarma ve 2060 yılına kadar karbon nötr olma hedefine ulaşmasına yardımcı olacağını söyleyerek açıkladı.
Dünyanın en büyük kapasiteli hidroelektrik santrali olan Three Gorges Barajı, Yangtze Nehri boyunca, Çin.
Ancak bu proje daha şimdiden yurtiçinde ve yurtdışında tartışmalara yol açtı. Üç Boğaz Barajı projesinin inşası sırasında 1.25 milyondan fazla insan evlerinden atılırken, birçok hayvan habitatı ve doğal ekosistem geri dönülemez bir şekilde altüst oldu. Bazıları Yarlung Zangbo barajının daha da yıkıcı olabileceğinden korkuyor.
Süper baraj söylentileri Çin’in sınır komşuları arasında da gerilime yol açtı. Son zamanlarda Çin ve Hindistan Himalayalar’ın su kaynakları konusunda karşı karşıya geldi ve Brahmaputra Nehri olarak da bilinen Yarlung Zangbo Nehri boyunca yaşanan son gelişmeler anlaşmazlığı derinleştirme potansiyeline sahip.
Siyasi analistlerin de belirttiği gibi, Hindistan ve Bangladeş nehir sisteminin aşağı kıyısında yer alıyor ve nehrin sularına büyük ölçüde bağımlı. Çin’in barajı nehir sisteminin akışını ve seyrini büyük ölçüde değiştirme potansiyeline sahip olduğundan Hindistan, ülkesinin su kaynağının esasen fidye için tutulabileceğinden endişe ediyor.
Hindistan Su Kaynakları Bakanlığı sözcüsü Al Jazeera’ye yaptığı açıklamada, Çin’in barajının etkisine karşı koymak için Brahmaputra’nın bir başka kolu üzerinde kendi 10 gigawattlık projesini inşa etmeyi planladığını söyledi.
Bazı Hintli yorumcular, Çin’in barajın inşasına yönelik uluslararası tepkiyi susturmak amacıyla “projesinin etrafına bir gizlilik perdesi” çektiğini iddia etti. Şeffaflık olmadan, süper barajın tam etkisinin tamamlanana kadar bilinmeyeceğini ve herhangi bir itirazın çok geç olacağını savunuyorlar.
Benzer tartışmalar dünyanın başka yerlerinde de ortaya çıktı. Etiyopya, Mavi Nil Nehri üzerinde son derece tartışmalı bir hidroelektrik baraj sistemi geliştiriyor ve bu durum, kendilerini Nil’in değerli sularından koparacağından korkan Mısır’ı çok rahatsız ediyor. Aynı şekilde, Dicle-Fırat Nehri kompleksinin kontrolü de Orta Doğu’da uzun süredir devam eden rekabetleri sarsma tehdidi taşıyor.
Tüm bu örnekler “su savaşları” döneminin ufukta olabileceğini gösteriyor.
Kaynak: https://www.iflscience.com
Derleyen: Figen Berber
Çin’de Karanlık Maddeyi İncelemek İçin Dünyanın En Derin Laboratuvarı İnşa Edildi