Çığır Açan Araştırmaya Göre Bilinç, Ölümün Ötesinde de Var Olmaya Devam Ediyor
Geleneksel olarak ölüm, beyin ve dolaşım sisteminin geri dönüşü olmayan kaybı olarak tanımlanmıştır.
Ancak uzmanlar bu görüşe karşı çıkmaya başlıyor ve beynin çalışmayı durdurması durumunda bile bilincin devam edebileceğini savunuyorlar.
Bir araştırmacı, insanların ‘öldüklerinde’ neler olduğuna odaklanan düzinelerce çalışmayı kapsayan geniş kapsamlı bir inceleme gerçekleştirdi.
Bu, ölüme yakın deneyimler üzerine yayınları, ölmekte olan hastaların elektriksel beyin aktivitesi üzerine araştırmaları ve kalp krizi sırasında bilinçli farkındalık üzerine klinik çalışmaları içeriyordu.
Yapılan analizler, kalp krizi üzerine yapılan çalışmaların tamamında, hayatta kalanların yüzde 20’sinin beynin çalışmayı durdurduğu dönemlerde bilinçli deneyimler yaşadığını ortaya koymuştur.
Ölmekte olan insanlarda ve hayvanlarda yapılan beyin kayıtlarında, uyanıklık halindeki normal seviyeleri aşan aktivite artışlarının belgelendiği tespit edildi.
Bu arada, kalbin tamamen durduğu ‘dolaşım durması’ durumunu yaşayan bazı hastalar, daha sonra çevrelerinde olup bitenleri örtük olarak hatırlayabildiklerini gösterdiler.
Laboratuvar çalışmaları ayrıca, memeli beyinlerinde ve organlarında metabolizmanın, beyin aktivitesinin ve kan akışının ‘kabul edilen sınırların çok ötesinde’ eski haline getirilebileceğini göstermiştir.
Arizona Eyalet Üniversitesi’nden Anna Fowler, bunun ‘biyolojik ölümün anında geri döndürülemez olmadığını’ ortaya koyduğunu söyledi.
Phoenix’te düzenlenen Amerikan Bilim Geliştirme Derneği (AAAS) konferansında yaptığı konuşmada, “Ortaya çıkan kanıtlar, biyolojik ve sinirsel işlevlerin aniden sona ermediğini gösteriyor” dedi.
‘Bunun yerine, süreler dakikalardan saatlere doğru azalıyor; bu da ölümün anlık bir olaydan ziyade bir süreç olarak geliştiğini gösteriyor. Bilincin unsurları, beynin ölçülebilir aktivitesinin ötesinde kısa bir süre için var olabilir ve uzun zamandır mutlak kabul edilen ölüm, bunun yerine müzakere edilebilir bir durumdur.’
Bulguların, “ölümü kademeli, kesintiye uğrayabilir bir süreç olarak yeniden tanımlamaya davet ettiğini ve bilimin bu süreci sadece geciktirmeyi değil, tamamen sorgulamayı da giderek daha fazla öğrenmesi gerektiğini” sözlerine ekledi.
Araştırması tezinin bir parçasını oluşturan Bayan Fowler, bulguların canlandırma süreleri ve organ bağışı zamanlamalarında önemli sonuçlar doğurabileceğini söyledi.
“Ölümden sonra… başka bir insanın hayatını kurtarabilmek için o organları hemen temin etmeleri gerekiyor,” diye açıkladı.
‘Ancak yapılan çalışmalar, ölüm ilanından 90 dakika sonrasına kadar beyindeki sinirsel aktivasyonların devam ettiğini göstermiştir.’

Ona göre ölüm, tek bir olaydan ziyade aşamalardan oluşan, ‘süreç odaklı’ bir süreç olmalıdır.
“Ölüm, bir zamanlar nihai ve ani bir sınır olarak kabul edilirken, aslında bir süreç olarak ortaya çıkıyor; bilinç, biyoloji ve anlamın bir zamanlar hayal ettiğimizden daha uzun süre devam ettiği, sürekli değişen bir manzara,” diye sonuçlandırdı.
‘Bilinç, beyin sustuğu anda yok olmayabilir. Hücreler, kalp durduğu anda ölmeyebilir. Bu araştırma, ölümün yaşamın aniden sona ermesi değil, bir dönüşümün başlangıcı olduğunu ve tıp, felsefe ve etiğin bu dönüşüme artık daha derin bir alçakgönüllülük ve yenilenmiş bir açıklıkla yaklaşması gerektiğini öne sürüyor.’
Bu haftanın başlarında, New York’taki NYU Langone Tıp Fakültesi’nde yoğun bakım ve canlandırma araştırmaları direktörü olan Dr. Sam Parnia, bazı kişilerin kalp durduktan sonra bile beynin aktif kalması nedeniyle ölümlerinin ilan edildiğini duyabileceğini açıkladı.
Dr. Parnia, yalnızca ölüm anında insan beyninde neler olduğunu incelemekle kalmamış, aynı zamanda ölümden dönme deneyimi yaşayan hastalarla da görüşmüştür.
Bu araştırma, klinik olarak ölü kabul edilen (kalbin durduğu an olarak tanımlanan) hastaların daha sonra hayata döndürüldüğü ve odalarında geçen konuşmaları ve olayları şaşırtıcı bir doğrulukla anlattığı birçok vakayı ortaya çıkardı.
Doktorların ölüm zamanını belirlerken sadece kalbe bakmalarının nedeni, beyne giden kan akışının o anda durmasıdır.
Ancak, Dr. Parnia’nın 2023’te yaptığı bir çalışma, kalp masajı uygulandıktan bir saate kadar daha yüksek bilişsel işlevle ilişkili beyin dalgalarında artışlar olduğunu keşfetti. Çalışma, bir kişinin kalbi durduktan 60 dakika sonrasına kadar düşünme, hafıza ve farkındalıkla bağlantılı beyin dalgalarında artışlar olduğunu ortaya koydu.
Derleyen: Feyza ÇETİNKOL
Kaynak: Çığır Açan Araştırmaya Göre Bilinç, Ölümün Ötesinde de Var Olmaya Devam Ediyor
Bilim İnsanları Göbek Kordonu Kanında Endişe Verici Bir Şey Keşfetti
