Chichén Itzá’da araştırma yapan arkeologlar, en son teknolojiyi kullanan invaziv olmayan görüntüleme ekipmanının yanı sıra el ve diz üzerinde sürünme eski moda tekniğini kullanarak iki aylık araştırmalardan sonra, 1000 yıllık tapınak kompleksinin altında bir geçiş yolunun keşfedildiğini duyurdular.
Derin Vizyon Teknolojisi
Su altı arkeologlarından Guillermo de Anda önderliğinde Great Mayan Aquifer Project’ten araştırmacılar yüzey özelliklerini tespit etmek için ören yerindeki yüzeylere nüfuz eden radar ve adı geçen nispeten yeni bir teknoloji de dahil olmak üzere alanı araştırmak maksadıyla direnç tomografisi ‘veya’ ERT-3D ‘ olarak adlandırılan LIDAR isimli etkileyici bir teknoloji dizisi kullandılar. Bu araştırma tekniğiyle, tapınak çevresindeki yeraltı özelliklerini haritalandırıyorlar ve Ekim ayında bir Ancient Origins’ta yer alan makalede var olduğundan şüphelenilen “yer altı dünyası”nın bir 3D haritasını üretmeyi umuyorlardı.
Önceki Analizler
İki yıl önce, René Chávez ve UNAM Jeofizik Enstitüsü araştırmacılarından oluşan bir ekip, benzer bir teknoloji kullanarak, Kukulkan tapınağının doğrudan bir cenotun (düdenin) üzerinde yapıldığını ortaya koydu. El Universal tarafından bildirilen bir bildiride Great Mayan Aquifer şu an sadece bu kavernöz cenotun varlığını doğrulamış değil, buldukları bir geçişin tapınağın piramidinin altındaki daha önce keşfedilmemiş bir mağaraya ulaştığına inanıyorlar.
Rene Chavez ve ekibi tarafından 2015’de Kukulkan’ın altındaki cenotu tespit eden görüntüler (Image: UNAM)
Yeni tespit edilen tünel, daha önceden eşlenmiş bir mezar odasından geçmekte olup buna (‘Kemiklerin gömülmesi için küçük bir alan’ anlamına gelen) “Ossuary” denir. Şu anda kapanmış olsa da, tünel sanki Kukulkan tapınağı altındaki bir cenota erişim sağlayabilirmiş gibi görünüyor.
“Ossuary boyunca yapı altındaki mağaraya girebiliriz ve muhtemelen eski Mayaların kendileri tarafından kapatılan tıkanmış bir geçit bulduk; biz tekrar gireceğiz ve bu sefer, geçidin bizi kalenin altındaki cenotun girişine götürüp yönlendirmediğini görmek için açmaya çalışacağız,” dedi Guillermo de Anda.
Ossuary’de (El Osario) bulunan pasaj, Kukulkan (El Castillo) altında bulunan cenota geçiş açabilir. © Museo Nacional de Antropologia ve Denisse Argote / IKONOS uydusu.
Bir Yeraltı Kompleksine Erişim Mi?
Bu pasajın yakınındaki cenot bugüne kadar yalnızca görüntüleme cihazları tarafından gösterildiğinden bu, heyecan verici bir haber. Fiziksel olarak keşfetmek için erişime açılmış bir rota bulmak büyük bir gelişmeydi ve tapınağın söylenmemiş sırlarını ortaya çıkarabilirdi. Hatta proje hedeflerinden biri olarak aranan yerel efsanenin yeraltı labirentine erişim sağlayabilir.
Bölgede elli yıldır yüzey araştırması yapan Guillermo de Anda, National Geographic’e verdiği demeçte, “Bu verilerle, ayrıntılı bir yeraltı dünyasının yerel efsanelerinin doğru olup olmadığını kesin olarak öğreneceğimize inanıyoruz” dedi.
Ancak önce takımın tünele girmesi ve onları nereye götürebileceğine bakması gerekecek.
Yucatan Times gazetesinde yakın zamanda yer alan demeçte And Andrew, “Buraya tekrar gireceğiz ve bu sefer geçidin bizi piramidin altındaki cenotun girişine götürüp götürmediğini görmek için engeli açmaya çalışacağız,” diye ekliyor.
Maya cenotu, Valladolid, Meksika yakınlarındaki Samula.
Kukulkan Cenotu
El Castillo (kale) olarak da bilinen piramit tapınağının, tüylü bir yılan tanrısı olan Maya tanrısı Kukulkan’a ithaf edildiği düşünülüyor. Ancient Origins raporunda, ekinokslar sırasında, piramidin üzerindeki güneş, bir yılanın piramit adımlarını aşağıya çekme yanılsamasını nasıl yarattığı açıklandı. Bu, yüzey yapılarının hizalanması için yapılan hesap astronomik bir özelliktir.
Chuken Itza’da ekinoks sırasında Kukulkan. Yılanın ünlü inişi. Mart 2009.
Cenota erişim bulunursa, bu cenotların Maya dininde, ölüm dünyası olan Xibalba için çeşitli portallardan en önemlisi olduğu düşünülür, muhtemelen şaşırtıcı keşifler yapılabilir.
Ancient Origins makalesine göre, El Castillo’nun altındaki başka bir cenot geçmişte tarandığında birçok madde bulundu: Ahşap nesneler (suyla korunan), araçlar ve putlar ile altın, gümüş, bakır ve en önemlisi yeşim gibi değerli madenlerin yanı sıra büyük bir mücevher seçimi de dahil olmak üzere bütün nesneler bulundu. Nesnelerin birçoğu, aşağıda mağaraya atılmadan önce kasıtlı olarak kırılmış gibi görünmekte ve belki de ölüm tanrılarına kurban edilecek olan nesnenin ‘öldürülmesini’ önermektedir. Kazılar insan kurbanını gösteren yaraları gösteren birçok insan kemiğini de ortaya çıkardı. Ceset erkeklerden, kadınlardan ve çocuklardan oluşuyor ve çoğu kurban genç erkek.”
Lider arkeolog Guillermo de Anda, tapınak kompleksindeki tünelden birini araştırıyor.
Bir sonraki adım, geçişin nedenini ve karmaşık yer altı yapılarına erişip erişmediğini bulmak.
Ekibimiz araştırmalarına devam ederken, mağara sisteminin hangi elementlerinin doğal oluşumlar olduğunu ve hangilerinin insanlar tarafından yapıldıklarını keşfetmek için umut besliyor; yüzey yapılarını ve tabii ki yeryüzündeki Mayalar tarafından kullanılan eserleri ve ya da başka kanıt arayışlarını. Bu, söz konusu karmaşık Maya inşasının nasıl yapıldığını ve hangilerinde dini uygulamalarından yararlandığına dair daha fazla bilgi verecektir.
Araştırma, National Geographic Society, Meksika Ulusal Antropoloji ve Tarih Enstitüsü (INAH) ve Kaliforniya Eyalet Üniversitesi araştırmacısı ve Mayaların mağara araştırmasında öncü olan James Brady tarafından destekleniyor.
Kukulkan tapınağı piramidi, çoklu görüntüleme teknolojileri ile araştırılıyor (Resim: Chris Millbern / INAH / GAM).
Haber: Gary Manners
Çeviren: Bünyamin Tan