Çekilen Videoda Katil Balinalar Dünyanın En Ağır Balığına Hızla Çarpıyor ve Balığın Patladığı Görülüyor
Araştırmacılar, katil balinaların dev bir okyanus güneş balığını hızla saldırarak ve vücudunu parçalara ayıracak kadar sert bir şekilde vurarak öldürdüğünü filme aldı. Her iki olay da Meksika’nın Kaliforniya Körfezi’nde gerçekleşti; balinalar balığa çarptıktan sonra kopan parçaları yedi.
Bu davranış, bilim insanlarına katil balinaların devasa ve alışılmadık avlarla nasıl başa çıktıklarını yakından inceleme olanağı sunuyor. Ayrıca, bazen basit bir yemeğin ötesine geçen nedenlerle neden avlandıklarına dair ipuçları da veriyor. Çalışmanın arkasındaki ekip, bu çarpma hareketinin genç balinaların beslenmeyi öğrenmelerine yardımcı olduğunu veya bir tür oyun görevi gördüğünü düşünüyor.
Okyanus araştırmaları yapan kar amacı gütmeyen kuruluş Beneath The Waves’ten Kathryn Anne Ayres liderliğindeki bir ekip , Kaliforniya Körfezi’nde katil balinaların gerçekleştirdiği iki ayrı avlanma olayını kaydetti . Her iki olay da aynı şekilde gelişti. Yetişkin bir balina balığa doğru hızlandı ve vücudunu parçalara ayıracak kadar güçlü bir darbe indirdi.
Av, güneş balığı ailesinin bir üyesi olan sivri kuyruklu güneş balığıydı ( Masturus lanceolatus ). Bu ağır, disk şeklindeki balıklar, yaşayan en büyük kemikli balıklar arasında yer almaktadır. Sivri uçlu kuyrukları ve yavaş yüzme biçimleri, bir balinadan kaçma şanslarını oldukça azaltmaktadır.
Ayres ve meslektaşları bu yönteme “koşarak parçalama” adını verdiler. Katil balina, balığı ısırmak veya parçalamak yerine, tüm vücudunu bir darbe gibi kullanarak balığı parçaladı ve çarpışmanın kendisi balığın parçalanmasını sağladı. Güneş balığının gevşek parçaları daha sonra sürünün yiyebileceği şekilde serbestçe sürüklendi.
Ardından yaşananlar ekibi şaşırttı. Araştırmayı yöneten Ayres, Earth.com’a şunları söyledi: “Daha sonra dağılan binlerce parçayı görünce şok oldum.”
Güneş balıklarının, boyutlarına göre alışılmadık bir vücut yapısı vardır; iskeletleri oldukça küçülmüştür ve derilerinin altında kalın, yumuşak, kauçuksu bir doku tabakası bulunur.
Bu yapı, yeterince sert bir darbenin hayvanı sadece morartmak yerine parçalara ayırmasının nedenlerinden biri olabilir. Araştırmacılar, etin tam olarak nasıl parçalandığını bildiklerini iddia etmekten kaçınıyorlar.
Katil balinalar ve güneş balıkları onlarca yıldır kameralara yansıyor, ancak karşılaşmalar genellikle daha nazikti; balinalar balığı öldürmekten ziyade onu dürtüyor, fırlatıyor veya rahatsız ediyordu.
Balinaların güneş balığını öldürdüğüne dair kayıtlar nadir kaldı ve bunların çoğu ancak turistler ve dalış rehberleri çevrimiçi olarak videolar paylaşmaya başlayınca ortaya çıktı. Ayres ve ekibinin tanımladığı ise daha kesin ve daha net.
Balığı yemeden önce parçalara ayırmak, yemeği ele almanın garip bir yolu ve ekip, bu davranışı açıklayabilecek iki faktör olduğunu düşünüyor. Üfleme, büyük ve hantal bir balığı genç bir balinanın aslında yiyebileceği parçalara dönüştürebilir. Davranış aynı zamanda bir oyun biçimi de olabilir . Katil balinalar genellikle bu gibi düşük riskli eylemleri tekrarlarlar.
Earth.com’un, balık öldükten sonra bu darbenin ne işe yarayabileceği sorusuna Ayres, “Bu sadece eğlence için olabilir – tıpkı bir piñata oyunu gibi!” diye yanıt verdi. Beslenme ve eğlencenin bu karışımı, diğer araştırmacıların aynı sularda fark etmeye başladığı şeyle örtüşüyor.
Kaliforniya Körfezi’nde katil balinalar ve güneş balıkları üzerinde yapılan ayrı bir çalışmada , saldırıların çoğunda yavruların da bulunduğu tespit edildi. Çalışma, yetişkin dişilerin balıkları hem genç balinalara avlanmayı öğretmek hem de bazen kendi eğlenceleri için kullanabileceğini öne sürdü.
Güneş balığı bu tür bir ders için uygundur. Ele alınması gerçek bir meydan okuma olacak kadar büyüktür, ancak neredeyse hiç savunma mekanizması yoktur. Dişleri veya zehri yoktur ve kaçmak için ani bir hızlanma yeteneği de bulunmamaktadır; bu nedenle balık, genç bir balinanın fazla risk almadan pratik yapmasına olanak tanır ve sonunda yine de bir öğün yemek bırakır.
Koordineli bir öldürme
Araştırmacıları şiddet kadar etkileyen şey ise zamanlamaydı. Her iki öldürme olayında da yetişkinler son derece koordineli bir şekilde hareket etmişti. Sıraya girip vuruşlarını, tek bir balinanın doğaçlama yapmasından ziyade, önceden prova edilmiş rollerin bir araya getirilmesi gibi bir hassasiyetle gerçekleştirmişlerdi.
Ayres, Earth.com ile yaptığı görüşmede, “Bu, onların işbirliği içinde avlanma ve birbirleriyle iletişim kurma konusunda ne kadar yetenekli olduklarını gösteriyor” diye açıkladı.
Bu bölgedeki katil balinalar, dev avlarda ekip çalışmasıyla zaten ünlüdür. 2024 yılında yayınlanan bir makalede , aynı popülasyonun denizin en büyük balığı olan balina köpekbalıklarını avladığı anlatılmıştı. Katil balinalar, hayvanın kanını akıtmak ve yağ bakımından zengin karaciğerine ulaşmak için vücudun belirli bir noktasına vurmuşlardı.
Güneş balığı avları da aynı özelliği taşıyor. Sanki bir grup balığın, alışılagelmiş yiyeceklerinden çok daha büyük ve garip bir şeyi nasıl parçalayacağını birlikte öğrenmiş gibi görünüyorlar.
Avlanmayı öğrenmek
Şimdiye kadar araştırmacılar, orkaların güneş balıklarına yönelik saldırılarının çoğunu tek seferlik tuhaflıklar olarak kaydetmişlerdi ve balinaların bu alışılmadık avları nasıl öldürdüklerine dair çok az ayrıntı vardı. Bu iki olay, eksik olan bu ayrıntıyı tamamlıyor. Avı, tüm grubun paylaşabileceği parçalara ayıran kasıtlı, yüksek hızlı bir çarpma olayını tanımlıyorlar.
Ekip o zamandan beri katil balinaların farklı bir güneş balığı türünü yakalayıp aynı parçalanma sonucu olmadan ona çarptığını gözlemledi. Bir sonraki adımları, bölgedeki hangi balinaların beslenme düzeninde güneş balığı bulunduğunu belirlemek olacak.
Earth.com’a konuşan Ayres, “Diğer bölgelere kıyasla Kaliforniya Körfezi’ndeki katil balinalar hakkında hala çok az şey biliyoruz” dedi. Bir sonraki saha çalışması bu açığı kapatmayı hedefliyor.
Daha geniş perspektiften bakıldığında, hayvanların avlanmayı öğretilmesi gereken bir şey olarak gördüğü anlaşılıyor. Kaliforniya Körfezi’nin başka bir yerinde, araştırmacılar bu katil balinaların yavrularıyla birlikte genç bir beyaz köpekbalığının karaciğerini paylaştığını filme aldılar. Genç balinalar avlanmaya ilgi duymuşlardı.
Güneş balığına yapılan güçlü bir saldırı da aynı amaca hizmet edebilir; bir yemeği, bir sonraki avcı grubu için bir derse dönüştürebilir.
Biyologlar için bu durum, bu balinaların avlanma tekniklerini nesilden nesile aktardığı tezini güçlendiriyor. Zamanla, bu paylaşılan davranışlar kültüre benzemeye başlıyor.
Derleyen: Feyza ÇETİNKOL
Kaynak: Çekilen Videoda Katil Balinalar Dünyanın En Ağır Balığına Hızla Çarpıyor ve Balığın Patladığı Görülüyor
/Çekilen Videoda Katil Balinalar Dünyanın En Ağır Balığına Hızla Çarpıyor ve Balığın Patladığı Görülüyor/