Cebelitarık’ta Bulunan 7500 Yılllık “Anadolu Kadını”nın Yeniden Oluşturulmuş Yüzü

Cebelitarık’ta Bulunan 7500 Yılllık “Anadolu Kadını”nın Yeniden Oluşturulmuş Yüzü

1996’da Cebelitarık’taki arkeologlar, bir mağarada insan kafatası içeren bir mezar alanı buldular. Balık, kuş ve memeli kemikleri ve oyma çakmaktaşı gibi nesneler içeren tortu katmanlarının altında keşfedildiği için çok eski olduğunu biliyorlardı. Böylece onu ‘diriltmeye’ karar verdiler.

Kafatası 1996’da keşfedildiğinde, arkeologlar ondan fazla bilgi toplayamadılar, özellikle de Cebelitarık’ın nemli iklimi DNA’nın hızla bozulmasına neden oldu. O zamanlar, DNA analizi emekleme dönemindeydi.

Bilim insanları, takip eden yıllarda antik DNA çalışmaları büyük ilerlemeler kaydetti. 2019’da Harvard’daki araştırmacılar 1996 kafatası da dahil olmak üzere İspanya, Cebelitarık ve Portekiz’de yaşayan 271 kişinin genom analizini yayınladı.

Calpeia (eskiden Cebelitarık için kullanılan bir terimdi) yüzünün anatomik yapısını yeniden oluşturmak için ilerlediler. Kırık kemiklerini taradılar ve çenesi de dahil olmak üzere eksik ve hasarlı kısımları yeniden oluşturmak için 3D klonlama ve restitüsyon programlarını kullandılar.

Oldukça anlamlı olan DNA analizine göre, kafatası MÖ 5400 civarında, yani Cebelitarık Neandertallerinin neslinin tükenmesinden binlerce yıl sonra yaşamış bir kadına aitti. Calpeia açık tenliydi, hafif yapılıydı ve koyu renk saçları ve gözleri vardı. Aynı zamanda, o dönem için ortak bir özellik olan ve süt hayvancılığının büyük olasılıkla kültürünün bir parçası olmadığını gösteren laktoza karşı hassasiyeti vardı.

Calpeia, yaklaşık 7.500 yıl önce, İber Yarımadası’nda tarım ve hayvancılığın yaygınlaştığı ve eski avcı-toplayıcı modelinin yerini aldığı bir zamanda, daha sonraki Neolitik dönemde yaşadı. Ölüm yaşı kafatasından kesin olarak belirlenemiyor, ancak kafatasındaki lifli eklemler 25 ila 40 yaşları arasında bir yetişkin olduğunu gösteriyor.

Şimdi en heyecan verici kısma gelelim: DNA analizi Calpeia’nın genomunun sadece yüzde 10’unun İber Yarımadası’nda bulunan popülasyondan geldiğini ortaya çıkardığında araştırma ekibi çok heyecanlandı. Kalan yüzde 90’ın kökeni, Neolitik dönemde çiftçilerin koyu renk gözler ve açık ten ile sonuçlanan yüksek oranda genlere sahip olduğu günümüz Türkiye’si olan Anadolu‘dadır. Buna karşılık, o sırada orta ve batı Avrupa’da yaşayan avcı-toplayıcılar, koyu tenli ve açık renkli gözler için genetik işaretler gösteriyor.

Calpeia’nın DNA’sındaki Anadolu bileşenlerinin yüksek oranı, onun Anadolu kökenlerinin yeniliğini akla getiriyor. Büyük olasılıkla, ebeveynleri veya çok yakın zamandaki ataları, Anadolu’dan Cebelitarık’a deniz yoluyla göç ettiler.

Calpeia kara yoluyla seyahat etmiş olsaydı, batıya doğru yolculuğu yıllar, hatta nesiller alacaktı. Ailesinin DNA’sı yol boyunca yerel popülasyonlarla karışacaktı ve Calpeia’nın genomu daha çeşitli olacaktı.

Akdeniz’deki Sardunya adasındaki bireylerin genlerinin diğer analizleri de Anadolu genlerinin yüksek bir oranını bulma eğilimindedir ve bu da Anadoluluların batıyı Akdeniz üzerinden keşfettiği teorisini destekler.

Derleyen: Feyza ÇETİNKOL

Volkandan Kaçarken Kurtuluşa Birkaç Adım Kala ‘Buharlaşan’ Bir Adamın İskeleti Bulundu

Tarlada Altın Ararken Bir Gemi ve İçinde Bozulmamış Gıda ile 200 Tonluk Kargo Buldular

İlk Çin İmparatoru’nun Ölümcül Tuzaklarla Dolu Mezarında Yeni Toprak Askerler Bulundu

/Cebelitarık’ta Bulunan 7500 Yılllık “Anadolu Kadını”nın Yeniden Oluşturulmuş Yüzü /