Cape Matapan Mağaraları: Yeraltı Dünyasına Açılan Orijinal Kapı
Antik Yunanlılar için yeraltı dünyası, sadece nereye bakacaklarını bildikleri takdirde cesur insanlar tarafından erişilebilecek fiziksel bir yerdi. Homeros’un destansı öykülerinden seyahat yazarlarına kadar klasik öyküler, kahraman bireylerin ölülerin yeraltı dünyasına girmeye cesaret ettikleri bu tür girişlere yapılan atıflarla doludur. Bugün, bu “cehennem geçitlerinden” biri hala yaşayanlar için erişilebilir durumdadır ve Yunan anakarasının ucunda yer almaktadır.
Tenaro ya da Tainaron Burnu olarak da bilinen Matapan Burnu’ndaki mağaralar Yunanistan’daki Mani yarımadasının sonunda yer almaktadır. Mağaranın girişi deniz seviyesindedir ve uçurumun altındaki odalara açılır; tam yeri uçurumun tepesindeki bir Sparta tapınağının kalıntıları tarafından işaretlenmiş gibi görünmektedir. Antik Yunanlılar, khtonik tanrıdan sonra “Hades” olarak adlandırdıkları yeraltı dünyasına birkaç farklı giriş olduğuna inanmış olsalar da, bu en ünlüsüdür.
Klasik mitolojiye göre, ölülerin ruhları (en azından doğru bir şekilde gömülenler) Styx nehri boyunca seyahat eden dünya dışı bir feribotçu olan Charon tarafından Hades’in Evi’ne taşınırdı.
Homeros’un destansı şiirleri İlyada ve Odysseia’da yeraltı dünyası, ölülerin -köylüler, soylular, kahramanlar ve krallar gibi- sadece sürekli can sıkıntısı olarak tanımlanabilecek bir durumda, zavallı uçuşan ve ciyaklayan gölgeler olarak var olduğu karanlık, gölgeli bir alandı. Daha sonraki anlatılarda, antik yeraltı dünyasının tasvirleri daha ayrıntılı hale gelir ve ölülerin ruhlarının Hades’in Evi’ne vardıklarında yargılanarak Tartarus’a ya da nadir durumlarda Elysium cennetine gönderilmelerini içerir.
Yunan mitolojisinde, insanüstü müzik yeteneğine sahip efsanevi kahraman Orpheus, sevgilisi Eurydice’yi kurtarmak için Hades’e gittiğinde, Matapan Burnu’ndaki mağaralardan geçtiği söylenir. Trajik bir şekilde Orpheus, Hades ve Persephone’nin izniyle karısını ölüler diyarından almaya çok yaklaşmış, ancak onların uyarılarına rağmen, üst dünyaya ulaşmadan önce ona bakmak için dönmüş ve bu da onun sonsuza dek kaybolmasına neden olmuştur.
Benzer şekilde, Zeus’un yarı tanrı oğlu Herakles’in (Herkül) 12 görevinden biri olarak çok başlı bekçi köpeği Cerberus’u yakalamak için bu mağaralardan geçtiği söylenir. Bu sınavlar, Hera tarafından yaratılan bir delilik halindeyken karısını ve çocuklarını öldürdüğü için bir kefaret ayini olarak belirlenmiştir (Disney filminde bu kısmı atlamışlar).
MS ikinci yüzyılda seyahat yazarı ve coğrafyacı Pausanias şöyle yazmıştır:
“Deniz kıyısının kıvrımında, ilk olarak, denize doğru çıkıntı yapan bir buruna, bir koruluk içinde yer alan Poseidon tapınağı ile Taenarum’a; ve ikinci olarak, yakınlarda, efsane yazarlarına göre Cerberus’un Herakles tarafından Hades’ten çıkarıldığı mağaraya gelinir.”
Yarımadayı çevreleyen alan da, kayalıklarının altında bulunan Cehennem kapısından söz edilmeksizin, kendi başına önemlidir. Spartalılar için burası ibadet için son derece önemli bir yerdi. Deniz tanrısı Poseidon’a adanmış ünlü bir tapınak da dahil olmak üzere burun boyunca çeşitli tanrılara tapınaklar dikmişlerdir.
Pausanias’a göre, şair Arion İtalya’dan Yunanistan’a seyahat ederken korsanlar tarafından kaçırılmıştır. Esaretten kaçmak için Arion kendini denize atmış ve şiir tanrısı Apollon’a bir şarkı söylemiş, Apollon da onu kurtarmak için bir yunus sürüsü göndermiştir. Yunuslar onu kıyıya taşımışlar ve sonunda Matapan Burnu’na ve Poseidon’un kutsal alanına ulaşmıştır.
Bölge bugün hala dini ayinler için kullanılmaktadır, ancak uzun zamandır Hıristiyan ibadeti için dönüştürülmüştür. Bölgeyi ziyaret edenler Arion’a benzeyen büyük bir bronz heykeli görebilir ve yeterince cesurlarsa (ve bir tekneye sahiplerse) aşağıdaki Cehennem Kapısı’na erişebilirler.
Kaynak: https://www.iflscience.com
Derleyen: Figen Berber