Buzullardaki Fosil Keşfi Bilim İnsanlarını Şaşırttı ve Endişelendirdi
Grönland’ın buzla kaplı coğrafyası, uydu haritalarında hareketsiz bir blok gibi görünüyor. Ancak merkezindeki hikâye, geleceğin kıyı şehirlerini zor durumda bırakan çok farklı bir geçmişe işaret ediyor.
Pleistosen döneminde (yaklaşık 2,7 milyon yıl önce başlayan ve soğuk ile ılıman arasında sayısız geçişin yaşandığı jeolojik dönem) adanın buzları küresel iklimle uyumlu olarak artıp azaldı.
Yeni kanıtlar, bu dalgalanmaların bilim insanlarının bir zamanlar inandığından daha dramatik olduğunu gösteriyor.
1993 yılında sondajcılar adanın en yüksek noktasından iki mil derinliğinde bir buz çekirdeği çıkardılar ve tüm sütunu Colorado’daki bir dondurucuya yerleştirdiler.
En alttaki üç santimlik tortuda bizi bekleyen sürpriz: Tundra ekosisteminin mükemmel şekilde korunmuş izleri.
Yüzyıllardır yaklaşık 3 km kalınlığındaki buz tabakasıyla korunan bu toprak parçası, şimdi ısınan bir dünyada gelecekteki deniz seviyesi ve kutuplardaki buzulların istikrarı hakkındaki tartışmaları yeniden odaklıyor.
Grönland’ın buzlarının altında saklı tundra
Matkap 1,9 mil uzunluğundaki buz tavanını deldiğinde, araştırmacılar bu 7,5 cm’lik buz parçasını çıkardılar.
Yeni çalışmaya UVM lisansüstü öğrencisi Halley Mastro ve dokuz araştırmacıyla birlikte liderlik eden Vermont Üniversitesi’nden bilim insanı Paul Bierman, “Bu fosiller çok güzel” diyor .
“Ama evet, kötüden daha kötüye gidiyoruz,” diye ekledi Bierman, bu bulgunun insan kaynaklı iklim değişikliğinin Grönland buz tabakasının erimesi üzerindeki etkisine dair ima ettiği şeye atıfta bulunarak.
Kasada haşhaş, dikenli yosun, odunsu söğüt dokusu, mantar sklerotları, böcek parçaları ve yaklaşık 40 cm yüksekliğinde düzensiz kayalarla kaplı bir toprak şeridi bulunmaktadır.
Bu , Grönland’ın orta kesimlerinin bir zamanlar soğuk ve kuru bir gökyüzünün altında buzsuz olduğunun ve geç yağan karın yaz başlarına kadar orada kaldığınının açık bir kanıtıdır.
Malzeme bozulmamış bir şekilde durduğu için ekip, buz ilerledikçe başka bir yerden sürüklenmediğinden emin.
Derin bir Grönland buz çekirdeğinin içinde
Bierman, “Camp Century’de bu keşfi yaptığımızda, ‘Hey, GISP2’nin altında ne var?’ diye düşündük” diye hatırlıyor.
Yüksek enerjili izotop oranları, zirvenin son 1,1 milyon yıl önce açık havaya maruz kaldığını gösterirken, üstteki şeffaf buzda hapsolmuş argon, o zamandan bu yana en az 250.000 yıldır kesintisiz bir örtünün olduğunu gösteriyor.
Yaklaşık 30 kilometre uzaklıktaki bir diğer sondaj sahasındaki taban buzunun yaklaşık 1 milyon yaşında olduğu belirtiliyor.
Kıyıya yakın Camp Century’den alınan ayrı bir çekirdekte 416.000 yıldan daha eski olmayan bitki kalıntıları bulundu ve bu da buzul tabakasının Pleistosen boyunca titrek varlığının altını çiziyor.
Bu bulgular , Colorado’daki Lakewood’da bulunan Ulusal Bilim Vakfı Buz Çekirdeği Tesisi’nde otuz yıldır saklanan malzemelere dayanıyor .
Fosiller Grönland’ın daha sıcak olduğunu ortaya koyuyor
Mikroskop altında, erimiş çekirdek numunesinin yüzeyinde yüzen noktalardan başka bir şey gibi görünmeyen şey, aslında tundra manzarasına açılan bir pencereydi .
“Muhteşemdi,” diye haykırdı Mastro.
Mastro ve meslektaşları, dikenli yosun sporlarını, genç bir söğüdün tomurcuk pullarını ve bir böceğin bileşik gözünü seçtiler; bunlar soğuk havaya ve uzun yaz gün ışığına uyum sağlamış yaşam formlarıydı.
“Sonra Arktika haşhaşını bulduk – sadece bir tohumu. Soğuğa gerçekten iyi uyum sağlayan minik bir çiçek. Grönland’daki buzların eridiğini ve toprak oluştuğunu gösteriyor, çünkü haşhaşlar kilometrelerce buzun üzerinde yetişmez,” diye devam etti Mastro.
Küresel kıyılar için deniz seviyesi riskleri
Günümüzde deniz seviyesi her on yılda bir inçten fazla yükseliyor. “Ve bu artış giderek daha da hızlanıyor,” dedi Bierman. Fazla su, hem ısınan okyanustan hem de dünya çapında eriyen buzullardan geliyor.
Grönland’daki buzulların önümüzdeki yüzyıllarda veya birkaç bin yıl içerisinde neredeyse tamamen erimesi, deniz seviyesinin yaklaşık 7 metre yükselmesine yol açacaktır.
“Boston, New York, Miami, Mumbai veya dünyanın herhangi bir kıyı şehrine bakın ve deniz seviyesinin 6 metreden fazla arttığını düşünün. Su altında kalır. Sahil evi almayın,” diye tavsiyede bulundu Bierman.
Bu yüzyılın sonunda, bugünün çocukları torun sahibi olacakları zaman, deniz seviyesinin birkaç metre daha yükselmesi muhtemel.
Grönland’ın kırılgan buz kalesi
Penn State Üniversitesi’nin önde gelen iklim bilimcilerinden Richard Alley, yeni araştırmayı inceledi.
Alley, “Bu yeni çalışma, deniz seviyesindeki önemli artışın, ısınmanın nedenlerinin özellikle aşırı olmadığı bir zamanda meydana geldiğini doğruluyor ve önceki kanıtları genişletiyor. Bu, iklimi ısıtmaya devam edersek verebileceğimiz zarara dair bir uyarı sağlıyor” dedi.
Bierman, “Artık sadece buzun erimediğine, aynı zamanda orada bitki ve böceklerin yaşadığına dair doğrudan kanıtlarımız var,” diye sonuca vardı. “Ve bu tartışılmaz. Hesaplamalara veya modellere güvenmek zorunda değilsiniz.”
Grönland’ın zirvesinde bulunan ve yaklaşık üç kilometre kalınlığındaki buzun altında kalan fosil toprak açıkça şunu söylüyor: İklim değiştiğinde kutuplardaki buz tabakaları çok hızlı ve uzaklara kadar geri çekilebiliyor ve geleceğin kıyı şeritleri bu hikayeyi gerçek zamanlı olarak izleyecek.
Bu uyarının dikkate alınıp alınmayacağı ise hem politika yapıcıların hem de vatandaşların vereceği bir karar.
Derleyen: Feyza ÇETİNKOL
Kaynak: Buzullardaki Fosil Keşfi Bilim İnsanlarını Şaşırttı ve Endişelendirdi
Kayalıkta Mısır’ın İlk Hükümdarlarından Birinin “Kartviziti” Bulundu
/Buzullardaki Fosil Keşfi Bilim İnsanlarını Şaşırttı ve Endişelendirdi/ Buzullardaki Fosil Keşfi Bilim İnsanlarını Şaşırttı ve Endişelendirdi