Buzullar Eridiğinde Destekledikleri Gizli Yaşam da Yok Olacak
Uluslararası bir araştırma ekibi, buzulların altında yaşayan canlıların gizli yaşamını ilk kez haritalandırdı. Bilim insanları binlerce bilimsel makaleyi analiz ederek bu aşırı koşullarda yaşayan 150’den fazla karasal ve tatlı su canlısı türü keşfetti.
Bu canlıların neredeyse yarısı, başka yerlerde hayatta kalamayan, oldukça özelleşmiş canlılardır. Tahminler, 2100 yılına kadar iklim değişikliğinin bunların çoğunu doğal yaşam alanlarından tamamen mahrum bırakacağını ve küresel biyoçeşitliliğin geri dönüşü olmayan bir şekilde kaybına yol açacağını gösteriyor.
Tardigradlar . Buzullarda yaşayan canlılar arasında tardigradlar (Tardigrada) özel bir yere sahiptir. Aşırı soğuğa ve yoğun ultraviyole radyasyona dayanabilmek için bu organizmalar inanılmaz savunma mekanizmaları geliştirmişlerdir.
Metabolizmalarını neredeyse tamamen durdurarak ve hücrelerindeki suyu, yıkıcı buz kristallerinin oluşumunu engelleyen özel proteinler ve şekerlerle değiştirerek anhidrobiyoz ve kriyobiyoz durumuna girebilmektedirler.
Bu eşsiz adaptasyonları incelemek, biyologların canlı maddenin sınırlarını anlamalarına ve astrobiyologların Jüpiter ve Satürn’ün uydularının buzlu okyanuslarında dünya dışı yaşamın var olma olasılığını değerlendirmelerine yardımcı olur.
Buzullar genellikle cansız, donmuş su kütleleri olarak algılanır. Gerçekte ise, rotiferler, yay kuyruklular ve meşhur dayanıklı tardigradlar gibi çok sayıda mikroskobik ve küçük organizmanın yaşadığı karmaşık, dinamik ekosistemlerdir.
Çalışmanın yazarları, bilimsel literatürün kapsamlı bir incelemesinde, buzul biyotoplarında yaşayan 152 hayvan türü belirledi. Araştırmacılar, bu canlıların yaklaşık 500 doğrulanmış yaşam alanını haritalandırdı ve onları iki gruba ayırdı.
Birinci grup, buzu geçici olarak kullanan ancak diğer koşullara da uyum sağlayabilen türlerden oluşuyordu. İkinci grup ise, tüm yaşamları donmuş ortama ayrılmaz bir şekilde bağlı olan buzul uzmanlarından oluşuyordu. Çalışma, Proceedings of the National Academy of Sciences dergisinde yayınlandı .
Bilim insanları bu verileri iklim modelleriyle karşılaştırarak, buz küresinde yaşayan canlıların geleceği hakkında endişe verici sonuçlara ulaştılar. Buzların felaket boyutunda kaybının, sıfırın altındaki sıcaklıklarda yaşamaya evrimleşmiş canlılara onarılamaz bir darbe indireceği ortaya çıktı.
İklim değişikliği, kelimenin tam anlamıyla onların alışkın oldukları dünyayı yeryüzünden siliyor ve bu canlıları incelemek ve kurtarmak için giderek daha az zaman bırakıyor.
Küresel ısınmanın sonuçları ve nesli tükenme tehdidi
Orta vadeli iklim değişikliği senaryosuna göre, buzullarda yaşayan 18 tür, bu yüzyılın sonuna kadar doğal yaşam alanlarının %90’ından fazlasını kaybedecek. Özellikle hızla eriyen Avrupa Alplerinde bulunan beş tür için ise tahminler daha da vahim; yaşam alanları tamamen yok olacak.
Araştırmacılar, bu sürecin doğa için bütünüyle paradoksal bir nitelik taşıdığını vurguluyor. Buzsuz alanlarda zamanla yeni, daha fazla tür içeren ekosistemler oluşacak ve bu da yerel biyoçeşitliliği geçici olarak artıracaktır.
Ancak, soğuk koşullara uyum sağlamış benzersiz endemik türler sonsuza dek yok olacak ve bu da küresel biyoçeşitliliğin azalmasına yol açacaktır. Çalışmanın yazarları yaklaşan riskleri açıkça belirtiyor : “Buzullara özelleşmiş birçok tür, yaşam alanlarının tamamen kaybıyla karşı karşıya kalabilir ve bu da yerel yok oluşlara yol açabilir.”
Derleyen: Feyza ÇETİNKOL
Kaynak: Buzullar Eridiğinde Destekledikleri Gizli Yaşam da Yok Olacak
Yeni Bir Matematiksel Model, Dünya Nüfusunun 2064 Yılına Kadar Yarıya İneceğini Öngörüyor