Büyük Böcek Kıyameti: Böcekler Neden Kayboluyor?
Yeni bir makale, böcek popülasyonlarının küresel düşüşüne katkıda bulunan 500’den fazla birbirine bağlı faktörü vurguluyor.
Böcekler dünya genelinde endişe verici bir hızla yok oluyor ve bilim insanları bunun nedenini anlamaya çalışıyor. Tarımsal yoğunlaşma genellikle birincil neden olarak gösterilse de, New York Eyalet Üniversitesi Binghamton Üniversitesi’nin yeni araştırması, birbiriyle bağlantılı çok sayıda faktörü içeren çok daha karmaşık bir tabloyu ortaya koyuyor.
Çığır açan 2017 tarihli bir araştırmanın, 30 yıldan kısa bir süre içinde böcek popülasyonlarında %75’lik şaşırtıcı bir düşüş olduğunu bildirmesinden bu yana böceklerin azalmasına olan ilgi hızla artmıştır. Bu endişe verici rakam, her biri bu fenomenin arkasındaki potansiyel nedenleri araştıran bir bilimsel araştırma dalgasını tetikledi.
Binghamton Üniversitesi’ndeki araştırmacılar, bilimsel fikir birliğinin kapsamlı bir görünümünü elde etmek için 175’ten fazla bilimsel inceleme makalesini inceledi. Bu incelemeler, böceklerin azalmasına neden olan faktörlere ilişkin 500’den fazla hipotezi kapsıyordu. Bu bilgileri kullanarak, arıcılıktan kentsel yayılmaya kadar her şeyi içeren 3.000 olası bağlantıdan oluşan birbirine bağlı bir ağ oluşturdular.
“Herkesin ne düşündüğü hakkında herkesle konuşmak gerçekten zor. Bu yüzden 600 kişiyi bir odaya toplamak yerine, inceleme ya da meta-analiz niteliğindeki her makaleyi okuduğumuz bir yaklaşım benimsemeye karar verdik,” diyor Binghamton’da doktora sonrası araştırmacı ve makalenin baş yazarı Christopher Halsch. “Buradaki fikir, bunları okumak ve insanların ‘nedensel yollar’ dedikleri şeyleri çıkarmaktı. Örneğin, tarım kirliliğe yol açıyor, bu da böcek nüfusunun azalmasına neden oluyor. Daha sonra hangi fikirlerin birbiriyle daha sık bağlantılı olduğunu ve hangi stres faktörlerinin en sık temel nedenler olarak görüldüğünü görmek için bunlardan dev bir ağ oluşturduk.”
Olası bağlantılardan oluşan devasa liste incelendiğinde, böceklerin azalmasında en çok atıfta bulunulan etkenin, arazi kullanımı değişikliği ve böcek ilaçları gibi konular aracılığıyla tarımsal yoğunlaşma olduğu görülmüştür.
Birbiriyle Bağlantılı ve Gözden Kaçan Tehditler
Ancak sistemler birbirine bağlı olduğundan ve birbirini etkilediğinden, bu durum itici güçleri sıralamaktan daha karmaşıktır. Örneğin, iklim böceklerin azalması için bir etken olabilir, ancak iklim şemsiyesi altında aşırı yağış, yangın ve sıcaklık gibi diğer etkenleri de etkileyebilen bireysel etkenler vardır. Bu son derece bağlantılı ve sinerjik bir ağdır.
Ve hala birçok fikir göz ardı ediliyor. Örneğin Uluslararası Doğa Koruma Birliği, böceklerin korunmasında dikkate alınması gereken tüm potansiyel tehditlerin bir listesine sahiptir. Ancak bu listenin büyük bir kısmı, son zamanlarda böceklerin azalması literatüründe hiç yer almadı.
ABD’de kelebeklerin %20 oranında azaldığını gösteren yakın tarihli bir çalışmanın parçası olan Biyolojik Bilimler Yardımcı Doçenti Eliza Grames, “Makalelerin hiçbiri doğal afetlerden bahsetmiyor” diyor ve ekliyor: “Hiçbir makale insan müdahaleleri ve rahatsızlıkları ya da savaşın böcekler veya demiryolları üzerindeki etkilerini incelemiyor. Dolayısıyla, genel olarak biyoçeşitliliğe yönelik tehditler olduğunu bildiğimiz büyük alanlar var, ancak böcek azalması literatürü, çok daha mekanistik olan daha spesifik olanlara girmek yerine, gerçekten sadece birkaç büyük stres faktörüne odaklanıyor.”
Araştırma Önyargısı ve Tozlayıcılara Odaklanma
Araştırmacılar son literatürde, özellikle de böcek biyoçeşitliliğinin büyük bir azınlığını oluşturmalarına rağmen arılar ve kelebekler gibi “popüler” ve “karizmatik” böceklere odaklanılmasından kaynaklanan önyargılar tespit etmiştir.
Grames, “İnsanlar arılar ve kelebekler gibi polen taşıyıcılara çok fazla odaklandığı için, diğer böceklere fayda sağlayan koruma eylemlerini belirleme konusunda sınırlı kalıyoruz” dedi.
“Arılar tarımsal açıdan önemli ve insanlar onları önemsiyor. Dolayısıyla arılarla ilgili araştırmalara fon sağlamaya yönelik çok fazla araştırma önceliği var,” diye ekledi Halsch. “Yani şöyle bir geri bildirim alıyorsunuz: arılarla ilgili araştırmalara öncelik verirseniz, arılar hakkında daha fazla şey öğrenirsiniz.”
Araştırmacılar, böceklerin korunmasının sadece tek tek etmenleri değil, sistemleri de çok yönlü bir yaklaşımla ele almayı gerektireceğini belirttiler.
Halsch, “Makalede belirtmeye çalıştığımız önemli noktalardan biri, belirli böceklere veya belirli stres faktörlerine karşı aşırı önyargılı koruma eylemlerinin muhtemelen diğer birçok böcek için olumsuz olacağıdır” dedi. “Arılara ve kelebeklere ve bunların korunmasına çok fazla odaklanırsak, diğer birçok türü, aslında çoğunu gözden kaçırırız.”
Kaynak: https://scitechdaily.com
Antibiyotikler İşe Yaramıyor: Süperböcekler Nasıl Evrimleşiyor?