Brezilya’da Bilinmeyen Avcı-Toplayıcı Gruba Ait 10.000 Yıllık Mezarlar Keşfedildi.
Aynı arkeolojik alanda Brezilya tarihinin farklı dönemlerine ait en az dört popülasyona ait kanıtlar bulundu.
Brezilya’daki arkeologlar, 10.000 yıl öncesine ait 40’tan fazla iskelet ve binlerce mezar eşyası barındıran büyük bir Yerli mezarlığı keşfetti.
En eski insan kalıntıları, bölgede tarihsel olarak yaşamış olan kıyı avcı-toplayıcıları Sambaquian’lardan önce gelen ve daha önce bilinmeyen bir ata topluluğuna ait gibi görünüyor. Bulgu, kuzeydoğu Maranhão eyaletindeki en eski insan kaydıdır.
Farklı dönemlere ait insan kalıntılarını barındıran mezarlık, Maranhão’nun başkenti ve en büyük şehri olan São Luís’te, bir hükümet konut programı için yapılan inşaat çalışmaları öncesinde ortaya çıkarıldı. Mezarlar, daha sonra iki işlek cadde arasında kentsel bir arkeolojik alan haline gelen Rosane Çiftliği’nde bulundu.
Arkeologlar, Tupí-Guaraní Yerli dillerinde “büyük ada” anlamına gelen Upaon-Açu olarak da adlandırılan São Luís bölgesinin tarih öncesi insan faaliyetlerinin izlerini taşıdığını zaten biliyorlardı. Örneğin, 1970’lerde Rosane Çiftliği’nde tarih öncesine ait bir çene kemiği keşfedildi ve São Luís’te bulunan diğer eserler 6.000 yıl öncesine tarihleniyor, diyor son kazıların baş arkeologu Wellington Lage Live Science’a. Kalıntılar Sambaquian halklarına atfedildi. Bu grup deniz kaynaklarına dayanıyor ve yiyecek artıklarıyla 100 fit (30 metre) yüksekliğe kadar ulaşan kabuk höyükleri inşa ediyordu.
Haziran 2019’da başlayan son kazı, başlangıçta çeşitli parçalanmış seramikler ve taş aletler ortaya çıkardı. Ardından, 2020’de COVID-19 salgınının zirvede olduğu dönemde, arkeologlar yüzeyin yaklaşık 24 inç (60 santimetre) altında ilk iskeleti buldular.
O zamandan bu yana ekip, en az dört farklı tortu katmanından toplam 43 iskelet ve yaklaşık 100.000 eser parçası buldu; bu da alanın 8.500 yıla kadar uzanan en az dört farklı dönemde insanlar tarafından işgal edildiğini gösteriyor.
Lage’e göre, iskeletler kısa boyludur ve en uzunları 1,6 m (5 feet, 3 inç) boyundadır. İskeletlerin çoğu yetişkin erkeklere ait ve iki çocuk kalıntısı da var. Lage Live Science’a yaptığı açıklamada, “İlk analizler, yük ve yoğun hareketliliği gösteren kemik izlerinden de anlaşılacağı üzere, bunların yorucu fiziksel faaliyetlerde bulunan bireyler olduğunu gösteriyor” dedi.
En derine gömülü iskelet yerin yaklaşık 7 fit (2 m) altında keşfedildi. Arkeologlar, optik olarak uyarılmış lüminesans (OSL) tarihleme adı verilen bir teknik kullanarak tarihleme yaptılar. Bu teknik, kemiklerin yakınındaki belirli minerallerin en son ne zaman ısıya veya güneş ışığına maruz kaldığını belirliyor. Sonuçlar 7.000 ila 10.000 yıl öncesine işaret ederek bölgedeki olası, gizemli bir Sambaquian öncesi nüfusu ortaya çıkardı.
Brezilya Ulusal Tarihi ve Sanatsal Miras Enstitüsü’nde (IPHAN) arkeolog olan ve kazıda yer almayan Sara Batista Live Science’a verdiği demeçte, “Bulgular Maranhão eyaletinde Holosen döneminin [11.700 yıl öncesinden günümüze] ortası ve başlangıcına ait elimizdeki en eski tarih olup, Amerika kıtasının yerleşime açıldığı o dönemdeki dünya tarihini temsil etmektedir” dedi.
Farklı toprak katmanlarının tarihlendirilmesini doğrulamak için Lage, Şubat ayında radyokarbon tarihlendirmesi için ABD laboratuvarı Beta Analytic’e örnekler gönderecek, böylece ekip şu grupların sahayı ne zaman işgal ettiğini belirleyebilecek: Sambaquian öncesi, Sambaquian, Tupi (Amazon kültürleri) ve Tupinambás – Atlantik kıyısını işgal eden ve 1500’den sonra Avrupalılarla temas kuran bir Tupi alt grubu.
Rosane Çiftliği’ndeki saha çalışmasının altı ay içinde tamamlanması bekleniyor. İnşaat şirketi, IPHAN ve Maranhão Federal Üniversitesi ile ortaklaşa olarak, arkeolojik buluntuları barındırmak üzere bir araştırma laboratuarı ve müze de dahil olmak üzere bir kürasyon ve depolama merkezi inşa etmeyi planlıyor.
Derleyen: Deniz KAFKAS
Kaynak: Brezilya’da Bilinmeyen Avcı-Toplayıcı Gruba Ait 10.000 Yıllık Mezarlar Keşfedildi.