Biyologlar Canlı ve Cansız Arasındaki Sınırı Değiştiren Bir Organizma Keşfetti
Moleküler biyologlar, Sukunaarchaeum mirabile adlı benzersiz bir mikroorganizma keşfettiler. Rekor derecede küçük bir genoma sahip olan bu minik organizma, virüslerin ve canlı hücrelerin özelliklerini bir araya getiriyor ve biyolojinin temel ilkelerini ve yaşamın tanımını yeniden gözden geçirmeye zorluyor.
Virüsler, kendi metabolizmaları olmadığı ve konak hücreye tamamen bağımlı oldukları için genellikle canlı olarak kabul edilmezler. Kendi başlarına protein sentezleyemezler veya enerji üretemezler.
Yaşam sınırı, özerk üreme, metabolizma ve büyüme yeteneği ile belirlenir — virüsler bu kriterlerin sadece bir kısmını karşılar ve “yaşam sınırındaki organizmalar” olarak var olurlar.
Kanada ve Japonya’dan bilim insanları, biyoloji anlayışımızı kökten değiştirebilecek şaşırtıcı bir mikroorganizma keşfettiler. Sukunaarchaeum mirabile, minyatür boyutlarıyla tanınan Japon tanrısının adını taşıyan minik bir canlıdır.
Bu “mikro tanrı”, ne bir virüs ne de tam anlamıyla canlı bir hücredir, ancak her iki formun özelliklerini bir araya getirir.
Bu organizma, bilim tarihindeki en küçük genomlardan birine sahiptir — sadece 238 bin baz çifti, bu da önceki rekor sahibi arkelerin boyutunun yarısından daha azdır. (Virüslerin DNA’sı daha da küçüktür, ancak bunlar virüslerdir ve genellikle yaşam ağacına dahil edilmezler).
Virüs gibi, Sukunaarchaeum da birçok biyolojik fonksiyonu yerine getirmek için konakçı organizmaya bağımlıdır. Ancak virüslerin aksine, genetik kodu proteinlere dönüştürmek için gerekli olan temel bileşenler olan ribozomları ve matriks RNA’yı kendi başına oluşturabilir.
Yaşamın sınırında yaşam
Bu mikroorganizmanın genomu neredeyse sadece kendini çoğaltmaya odaklanmıştır. “Genomu büyük ölçüde kısaltılmıştır, neredeyse tüm tanınabilir metabolik yollar eksiktir ve esas olarak replikatif çekirdeği için mekanizmaları kodlar: DNA replikasyonu, transkripsiyon ve translasyon,” diyor araştırmacılar. Enerji ve besin maddeleri elde etmek için organizma tamamen konak hücreye güveniyor.
Keşif tesadüfen gerçekleşti, moleküler biyolog Ryo Harada ve Dalhousie Üniversitesi’nden ekibi deniz planktonunun DNA’sını incelerken, bilinen hiçbir organizmaya uymayan bir genetik materyal dizisi keşfettiler.
Ayrıntılı analizlerin ardından, bunun arke domaininin bir temsilcisi olduğu ortaya çıktı — arke, muhtemelen modern karmaşık hücrelerin kökenini oluşturan eski mikroplardır.
Sukunaarchaeum, doğanın katı tanımlara uymadığını ve canlı ile cansız arasındaki sınırı sürekli olarak bulanıklaştırdığını kanıtlıyor. Bu keşif, hücrelerin evrimi hakkındaki fikirlerimizi temelden değiştirebilir ve “canlı” kavramını tanımlayan kriterleri yeniden gözden geçirmemize neden olabilir.
Derleyen: Feyza ÇETİNKOL
Kaynak: Biyologlar Canlı ve Cansız Arasındaki Sınırı Değiştiren Bir Organizma Keşfetti
Balıklar Merdiven Basamakları Gibi Üst Üste Binerek Sürü Halinde Yüzerler