Bir Süper Devin Doğuşu: Ölmekte Olan Yıldızın Patlama Öncesi Net Görüntüsü
Görüntüde yıldızın mükemmel şekilli bir kelebek kozası içinde olduğu görülüyor: detaylar ayrıntılı görüntüler sayesinde tespit edildi.
Astrofizikçiler elde edilen verilerin yıldızın ölmekte olduğunu gösterebileceğine ve maddenin fırlamasının bir süpernovanın ortaya çıkışına işaret ettiğine inanıyor.
Gaz ve tozdan oluşan bir koza kırmızı süper devi yeni bir yaşam döngüsüne hazırlıyor.
Her şeyi gören göz
Şimdiye kadar, diğer galaksilerdeki yıldızlar güçlü teleskoplarla gözlemlendiğinde bile parlayan noktalar olarak görülüyordu. Şimdi ise Avrupa Güney Gözlemevi’nin çok büyük interferometre teleskobu sayesinde gökbilimciler ilk büyütülmüş görüntüye sahipler.
Zar zor görülebilen yıldızı sıkıca saran yumurta şeklindeki koza, Şili’de Dr. Keiichi Onaka liderliğindeki bir bilim ekibi tarafından keşfedildi.
Onaka’ya göre bu keşif bilim dünyasını heyecanlandırdı; çünkü böyle bir fiziksel olgu, patlamadan önce ölmekte olan bir yıldızdan keskin bir madde salınımı ile ilişkilendirilebilir: bir süpernovanın doğuşu.
WOH G64 olarak adlandırılan yıldız, Samanyolu’nun yörüngesindeki küçük galaksilerden biri olan Büyük Macellan Bulutu’nda 160.000 ışık yılı uzaklıkta yer alıyor.
Galaksideki en büyük yıldız olduğuna inanılan ve kırmızı süperdev olarak sınıflandırılan bu yıldızın çapı Güneş’in yaklaşık 2.000 katıdır.
Buna rağmen, dev yıldızın detaylı bir şekilde gözlemlenmesi için ultra yüksek çözünürlüklü optik ekipmanlar gerekiyor: böylesine uzak bir yıldızı ayırt etme görevi, Dünya’dan Ay’da yürüyen bir astronotu izlemekle eşdeğer.
Dr. Jacco van Loon, “Bunu geleneksel teleskoplarla yapmamız mümkün değil” dedi.
Görüntüler yıldızın dramatik değişimler geçirdiğini gösteriyor. Muhtemelen son on yıl içinde dış katmanını dökmüş ve yumurta şeklinde bir gaz ve toz kozasıyla çevrelenmiştir. Uzamış şekil ya yıldızın dönüşüyle ya da henüz keşfedilmemiş bir yoldaş yıldızın etkisiyle açıklanabilir.
Bilim insanlarına göre bu durum yıldızın bir süpernovaya dönüşmeden önce yaşamının son evresine girdiğini gösteriyor olabilir. Bunun gibi devasa yıldızlar, Güneş’in 10 milyar yıllık ömrü boyunca saldığı enerjiye eşit bir enerjiyle patlar.
Dr. Van Loon, süpernova patlamalarının daha önce de kaydedildiğini, ancak insanoğlunun bir yıldızın bu şekilde değiştiğini, sembolik olarak kendisini bir “koza ”ya sardığını ve yaklaşan ölümünü müjdelediğini hiç görmediğini vurguluyor.
Bazı yıldızların süpernovaya dönüşmeden sadece yıllar ya da on yıllar önce dış katmanlarını döktüklerine dair kanıtlar vardır. Ancak yeni bir ışığın doğuşuna tanık olacağımızın garantisi yoktur, çünkü bu on binlerce yıl sürebilir.
Bununla birlikte, Evren’de bu bile hiçbir şeydir, çünkü yıldızlar milyonlarca hatta milyarlarca yıl yaşarlar.
Derleyen: Feyza ÇETİNKOL
Kaynak: Bir Süper Devin Doğuşu: Ölmekte Olan Yıldızın Patlama Öncesi Net Görüntüsü
Aksionlar Gerçek mi? Karanlık Madde Hakkındaki Tüm Teoriler Altüst Olabilir!