Bilim İnsanları, Yellowstone’un Patlayıcı Ateşini Harekete Geçiren Sırrı Ortaya Çıkardı

Devasa kalderanın etrafındaki ulusal parkın esrarı ve görkemi altında kaynayan Yellowstone süper yanardağı, gezegenimizdeki en büyük  “barut fıçısı”dır. Ve bilim insanları, bu muazzam hava deliğinin gizli jeolojisini anlamaya bir adım daha yaklaştılar.

Yellowstone’un yüzeyinin altında gizlenmiş, bilinen iki magma odasının hareketlerini modellemek için süper bilgisayar kullanan bilim insanları, magma kitlelerinin neredeyse birleştiği bir ‘geçiş bölgesi’ tespit ettiler. Bu bölgede bu kitleler; katılaşmış, basınç boşaltıcı devasa bir kaya tabakası oluştururlar ve bu, süper yanardağın dehşet verici patlamalarını harekete geçiren şey olabilir.

Oregon Üniversitesi’nden jeolog Ilya Bindeman, “Bu yapının, Yellowstone kızgın noktası boyunca, süper volkanik patlamalar dahil olmak üzere, riyolit-bazalt volkanizmasına neden olan şey olduğunu düşünüyoruz” diyor. “Burası patlayıcı maddelerle jeolojik ve petrolojik bir birleşmenin olduğu bir havuzdur.”

Yellowstone kalderasının kabuğunun içine gömülmüş iki devasa magma odasını tespit etmek için sismik görüntüleme kullanan Utah Üniversitesi’ndeki bilim adamlarının son araştırmalarından yola çıkan Bindeman ve ekibi, doğal olarak meydana gelen ve yeraltında gömülü olan bu mühimmatları simülasyonlar yaparak buldular. Bu iki erimiş kaya odasının nasıl ortaya çıktığını araştırmak ve aralarındaki magma aktarım ilişkisini anlamak için Bindeman ve meslektaşları, bu farklı odacıkların nasıl oluşabileceğini görmek amacıyla, Yellowstone’un 7 milyon yıllık varsayımsal evrimini izleyen bilgisayar simülasyonları yaptılar.

Sayılar, sismik okumaların yanlış olmadığını; daha sıcak, daha viskoz rezervuarlar arasına sıkıştırılmış, daha soğuk bir magmadan oluşan bir orta-kabuklu eşiğin oluşturduğu bir geçiş bölgesi ile ayrılmış, iki magma odası ortaya çıkaran tekrarlanan simülasyonlar olduğunu göstermektedir.

Modellemeye göre, bu kaya rafı Yellowstone yüzeyinin yaklaşık 10 kilometre (6.2 mil) altında ve 10 ila 15 kilometre (9.3 mil) kalınlığındadır.

Eşik, soğutulmuş magmadan oluşan bir kaya olan katılaşmış gabro(silikatlı siyah volkanik kaya)dan oluşuyor ve araştırmacılar, dünyadaki diğer süper yanardağlarda da aynı olağanüstü oluşumların mümkün olduğunu söylüyorlar.

Çalışmanın simüle edilmiş dayanağından dolayı, orta kabuklu eşiğin varoluşuna dair şimdilik sadece varsayımda bulunabiliriz; ancak veriler kalderanın sismik gözlemlerini doğrularsa, ekip bulgularının magmanın süper yanardağın içine nasıl yayıldığına dair ilk bakış açısını sunacağını düşünüyor.

Bu görüşler, Yellowstone’un nasıl ve ne zaman patlayacağı konusunda bize kesin bir bilgi vermese de bizi bu tür bir anlayışa daha da yaklaştırıyor. Ve gezegeni volkanik bir felakete sürükleyecek bir olaydan bahsederken bunları bilmek oldukça önemlidir. Bulgular Jeofizik Araştırma Mektuplarında(Geophysical Research Letters) yayımlanmıştır.

Kaynak: https://www.sciencealert.com/scientists-have-identified-the-nursery-that-births-yellowstone-s-fierce-hellfire-magma-chambers-crustal-sill

Çeviren: Özlem SEİS

 

115 Paylaşımlar

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Solve : *
5 + 9 =


This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.