Bilim İnsanları Yavru ile Annesi Arasında Bağ Kuran Nöronlar Buldu
Anne-çocuk bağı benzersizdir. Ancak beyin mekanizmaları düzeyi de dahil olmak üzere hala tam olarak anlaşılamamıştır.
Araştırmacılar, farelerin beyinlerinde, yaşamlarının ilk birkaç gününde anneleriyle benzersiz, güçlü bir bağ kurmalarını sağlayan nöronlar tespit etti.
Annelerinden ayrılan farelerde bu nöronların uyarılması, annelerinin varlığının sakinleştirici etkisini taklit edebilir ve stres seviyelerini azaltabilir.
Sinirbilimci Kathryn Dulac şöyle diyor: “Keşfedilen nöronlar sadece fareler hakkında değil, insanlar hakkında da düşünmek için bir temel sağlıyor.”
Beyinde iletişim
Nörobiyolog Marcelo Dietrich ve ekibi, 16 ila 18 günlük yavru fareleri inceledi. Bilim insanları, fareler anneleriyle etkileşime girdiklerinde, talamusun altında bulunan ince bir gri madde tabakası olan beynin zona incerta (ZI) bölgesindeki aktiviteyi kaydetmek için gerçek zamanlı görüntüleme teknikleri kullandılar.
ZI görsel, işitsel ve duyusal bilgileri işler. Erken gelişim sırasında bölge, beynin farklı bölgeleriyle bağlantılar kurar. Bazı bağlantılar beslenme dönemi sona erdikten sonra da devam eder, ancak genel olarak ZI işlevleri önemli ölçüde değişir.
Araştırmacılar, yavru fareler anneleriyle etkileşime girdiğinde, ZI’lerinde somatostatin hormonu üreten nöronların aktif olduğunu fark etti. Somatostatin, vücuttaki diğer birçok hormon ve sürecin düzenlenmesinde rol oynar.
Bu nöronların aktivitesinin anne-bebek etkileşimlerine özgü olup olmadığını test etmek için yazarlar, diğer emziren dişiler, emzirmeyen dişiler ve yetişkin erkekler de dahil olmak üzere diğer tanıdık olmayan farelerle zaman geçirirken yavru farelerin beyinlerini izlediler.
Ayrıca nöronların kontrol nesnelerine (lastik ördekler ve fare şeklindeki kabarık oyuncaklar) tepki verip vermediğini de test ettiler.
Somatostatin nöronları, fareler oyuncaklarla oynadığında tepki vermedi, ancak fareler akraba olmayan yetişkinler, kardeşler ve aynı yaştaki diğer yavrularla etkileşime girdiğinde bir dereceye kadar aktive oldu.
Ancak bu tepki, anneleri ile temas halinde oldukları zamanki kadar güçlü değildi – bu da bu nöronların benzersiz anne-yavru bağının gelişiminde kilit bir rol oynadığını düşündürüyor.
Dulac, “Sanki bu nöronlar başka birinin değil de annenin olduğunu ‘anlıyor’” diyor.
Araştırmacılar ayrıca bu nöronların yapay olarak aktive edilmesinin, annelerinden ayrılan 11 günlük yavrularda stres tepkilerini azalttığını buldu: bu yavrular daha az ağladı ve nöronları aktive edilmeyen yavrulara göre daha düşük stres hormonu kortikosteron seviyelerine sahipti.
Somatostatin nöronları aktive edilen izole yavrular ayrıca, annelerinin varlığında yaptıklarına benzer şekilde, çevrelerindeki belirli kokularla olumlu ilişkiler kurmayı öğrendi.
Değişen devreler
Çalışma, ZI’deki somatostatin nöronlarının bebek farelerde bağlanma ve stres azaltmada rol oynadığına dair kanıtlar sunarken, yazarlar yetişkin bireyler üzerinde yapılan çalışmaların farklı sonuçlar gösterdiğini belirtiyor.
Yetişkin farelerde bu nöronların aktivasyonu kaygı ve korkuyla ilgili tepkileri artırmıştır. Sinirbilimci Johannes Kohl şunları söylüyor: “Bu durum, sütten kesilmeden önce yeni doğan farelerde olduğu gibi gerçekten aynı hücreler mi oldukları yoksa yetişkin bireylerde devre entegrasyonlarını ve dolayısıyla rollerini kökten değiştirip değiştirmedikleri sorusunu gündeme getiriyor.”
Yazarlar, bu sinir devrelerinin fareler olgunlaştıkça, değişen yaşam koşullarına uyum sağlamalarına yardımcı olmak için değişime uğrayabileceğini söylüyor.
Derleyen: Feyza ÇETİNKOL
Kaynak: Bilim İnsanları Yavru ile Annesi Arasında Bağ Kuran Nöronlar Buldu
Gerçek Matrix: Fizikçi, Evrenimizin Muhtemelen Bir Sinir Ağı Olduğunu Söylüyor