Bilim İnsanları Ölümden Sonra Yaşamın “Parfümü”nü Oluşturdu
Parfüm şirketleri ürünlerine Eternity(sonsuzluk) ve Forever(ilelebet) gibi isimler vermeyi severler. Ancak şimdi bilim insanları, Antik Mısırlılar sayesinde ‘sonsuzluğun kokusunu’ gerçekten şişelediler.
Araştırmacılar, Krallar Vadisi’ndeki bir mumyanın kalıntılarını muhafaza etmek için kullanılan mumyalama sıvısının kokusunu yeniden yaratarak mumyanın öbür dünyada sonsuza kadar yaşamasını sağladılar.
Koku, Mısırlıların yaklaşık 3,500 yıl önce Senetnay’ın organlarını korumadaki ustalıklarına ışık tutuyor. Senetnay,sütannesi olarak Firavun 2. Amenhotep’in bebeklik döneminde onu emzirmesinden sonra ‘Kralın Süsü’ olarak tanınan ve Firavun’un ‘maiyetinin’ önemli bir üyesi olan bir hanımefendiydi.
Mumyalama sıvısının kokusu, bakterilere karşı koruma sağlayan balmumunun tatlı kokusunun yanı sıra bitkisel maddelerden gelen vanilya benzeri bir koku ve ağaç reçinelerinin çam benzeri kokusunu içerir.
Bununla birlikte, Eski Mısırlılar mumyalama işleminde organları nem ve böceklerden korumak için bitüm kullandıklarından, yeni kaplanmış bir yolun daha az kokulu, kendine özgü kokusunu da taşır.
Mumyalama sıvısının içeriğini titizlikle belirleyen ve kokusunun kağıt parfüm test fişleri üzerinde yeniden yaratılmasına yardımcı olan araştırmacılar, analizlerinin Antik Mısır’ın daha önce düşünülenden neredeyse 1.000 yıl önce uluslararası ticaret yapıyor olabileceğini göstermesi nedeniyle heyecan duyuyorlar.
Ünlü Firavun Ramses II’nin mumyasının burun deliklerindeki karabiberlerden, güney Hindistan’la ticaret yapıldığına dair kışkırtıcı kanıtlar vardı, çünkü bu karabiberler sadece orada bulunabiliyordu.
Ancak şimdi bilim insanlarının Senetnay için kullanılan mumyalama sıvısında tespit ettiklerine inandıkları dammar adlı hoş kokulu bir reçine, uluslararası ticaretin çok daha önce, Senetnay’ın ölümü sırasında, yani Ramses II’nin ölümünden 250 yıl önce gerçekleşmiş olabileceğini gösteriyor.
Dammar muhtemelen Güneydoğu Asya’da yetişen dipterokarp ağaçlarından elde edilmiş olmalıdır.
Dammar reçinesinin varlığı doğrulanırsa, eski Mısırlıların Güneydoğu Asya’ya, kanıtların daha önce öne sürdüğünden neredeyse bin yıl önce erişebildikleri ortaya çıkacaktır.
Max Planck Jeoantropoloji Enstitüsü’nden araştırmayı yöneten Barbara Huber şunları söyledi: ‘Bu sonuçlar Antik Mısır mumyalama sürecinin ne kadar gelişmiş olduğunu gösteriyor – ancak sonsuzluğun kokusunu yeniden yaratmak da bir zaman makinesi gibidir.
“İnsanlar mumyalara bakmaya ve müze açıklamalarını okumaya alışkın, ancak bu, geçmişin nasıl koktuğunu gerçekten deneyimlemelerine yardımcı oluyor.
Bu antik aroma, Danimarka’daki Moesgaard Müzesi’nde yakında açılacak bir sergide ziyaretçilerin eski Mısır’daki mumyalama sürecinin kokusunu almalarına olanak sağlayacak.
Mumyalama sıvısının kokusu, bakterilere karşı koruma sağlayan balmumunun tatlı notalarının yanı sıra bitkisel maddelerden gelen vanilya benzeri bir koku ve ağaç reçinelerinin çam benzeri kokusunu da içeriyor.
Senetnay’ın karaciğer ve akciğerlerini içeren iki kavanozdan örnekler alınarak yeniden yaratılan mumyalama sıvısı, bir asırdan fazla bir süre önce arkeolog Howard Carter tarafından Thebes’teki ünlü Krallar Vadisi’nden çıkarılmıştı.
Mumyalama sıvısı, kromatografi gibi bilimsel süreçler kullanılarak tek tek moleküllerine ayrıştırıldı; bu yöntemde maddeler gaz bombardımanına tutularak farklı parçalara ayrılmaları sağlanıyor.
Bilim insanları mumyalama sıvısının kokusunu yeniden yaratmak için Fransız parfümcü Carole Calvez ve duyusal müzeci Sofia Collette Ehrich ile yakın işbirliği içinde çalıştı.
Araştırmacılar mumyalama sıvısının altı karmaşık bileşenini Scientific Reports dergisinde açıkladılar.
Bu karmaşık bileşenler, Senetnay’ın normalde firavunlar ve güçlü soylular için ayrılmış bir nekropol olan Krallar Vadisi’ndeki varlığından da anlaşılan olağanüstü ayrıcalığına işaret ediyor.
İçerdiği maddeler arasında Pistacia ağacından elde edilen reçine de bulunmaktadır. Bu reçine başka mezarlarda da insanların öbür dünyada ‘yemeleri’ için tavuk gibi yiyecek maddelerini mumyalamak amacıyla kullanılmıştır.
Bayan Huber şunları söyledi: ‘Sonsuzluğun kokusu, mumyalama sürecinin aromasından daha fazlasını temsil ediyor.
Antik Mısır morg uygulamalarının zengin kültürel, tarihi ve ruhani önemini somutlaştırıyor.
Derleyen: Feyza ÇETİNKOL
Kaynak: Bilim İnsanları Ölümden Sonra Yaşamın “Parfümü”nü Oluşturdu
Chichen Itza’da Maya Gözlemevinde İleri Mühendislik Sırları Ortaya Çıkarıldı