Bilim İnsanları İlk Kez Laboratuvarda Maya DNA’sı Sentezledi
Araştırmacılar, 10 yılı aşkın bir çalışmanın ardından, laboratuvarda sentetik yaşam yaratma çabalarında önemli bir kilometre taşına ulaştı. Genetikçiler Saccharomyces cerevisiae mayasının tüm kromozom setini bir araya getirdiler.
Daha basit bakteriyel organizmalarla elde edilen başarıların ardından ilk kez eksiksiz bir sentetik ökaryotik genom oluşturuldu. Bu, bilim insanlarının gıda bitkileri gibi daha karmaşık organizmaları sentezleyebileceğinin kanıtıdır.
Araştırmacılar, on yılı aşkın bir çalışmanın ardından Saccharomyces cerevisiae mayasının sentetik genomunda laboratuvarda eksiksiz bir kromozom seti oluşturdu.
Araştırmacılar mayayı, değişen iklim koşullarında çok önemli olan laboratuvarda gıda üretimi potansiyelini göstermek için seçtiler.
Moleküler mikrobiyolog Sakki Pretorius, “Bu, sentetik biyolojide bir dönüm noktasıdır” diyor.
“Sentetik biyoloji araştırmacılarını yıllardır meşgul eden bir bulmacanın son parçasını da eklemiş olduk. Bu, sıfırdan tamamen yapay maya yetiştirmeye başlayabileceğimiz anlamına gelmiyor, ancak canlı maya hücrelerinin potansiyel olarak laboratuvarda tamamen kodlanabileceği anlamına geliyor.”
Hücrenin programlanması
Araştırmacılar, genomun olması gerektiği gibi çalışması için 16. ve son sentetik maya kromozomunda (SynXVI olarak adlandırılır) hata ayıklamak için çok zaman ve çaba harcamak zorunda kaldılar.
Kromozomdaki sorunları belirlemek ve düzeltmek için CRISPR tabanlı olanlar da dahil olmak üzere çeşitli gen düzenleme araçları kullanıldı.
Örneğin, bilim insanlarının mayanın canlılığını artırmak için yapmak istedikleri, mayanın yüksek sıcaklıklarda gliserolü bir enerji kaynağı olarak düzgün bir şekilde kullanmasını sağlamak gerekiyordu.
Ekibin karşılaştığı bir başka zorluk da genom içindeki DNA’yı tanımlamak ve izlemek için kullanılan genetik işaretleyicilerle ilgiliydi. Bu işaretleyicilerin konumunun önemli olduğu ortaya çıktı – yanlış konum hücrelerin davranışını etkileyebilirdi.
Sentetik biyolog Hugh Gould, “Önemli keşiflerimizden biri, genetik belirteçlerin konumunun önemli genlerin ifadesini bozabileceğiydi” diyor.
Bu araştırmanın bir parçası olduğu Sc2.0 projesi sadece mahsulleri değiştirmekle ilgili değil. Aynı ilkeler ilaç ve malzemelere de uygulanarak üretimleri hızlandırılabilir ya da daha dayanıklı hale getirilebilir.
Genetik mühendisliği çalışmaları giderek daha iddialı ve kapsamlı hale geliyor ve bu da bu yolda atılan bir başka önemli adım.
Derleyen: Feyza ÇETİNKOL
Kaynak: Bilim İnsanları İlk Kez Laboratuvarda Maya DNA’sı Sentezledi
Erken Aşamadaki Mühendislik Ürünü Bir Kas Yaması Kalp Yetmezliğini Düzeltti