Bilim İnsanları İklim Değişikliği Şiddetlendikçe Beyin Hastalıklarının Daha da Kötüleştiği Konusunda Uyarıyor
Yeni incelememiz, iklim değişikliğinin bazı beyin rahatsızlıklarının semptomlarını daha da kötüleştirdiğini ortaya koydu. Sıcaklık ve nem arttıkça kötüleşebilecek durumlar arasında inme, migren, menenjit, epilepsi, multipl skleroz, şizofreni, Alzheimer hastalığı ve Parkinson yer alıyor.
Beynimiz, karşılaştığımız çevresel zorlukları, özellikle de yüksek sıcaklık ve nemi, örneğin terlemeyi tetikleyerek ve güneşten uzaklaşıp gölgeye gitmemizi söyleyerek yönetmekten sorumludur.
Beynimizdeki milyarlarca nöronun her biri, elektriksel olarak aktif birçok bileşene sahip, öğrenen ve adapte olan bir bilgisayar gibidir. Bu bileşenlerin birçoğu ortam sıcaklığına bağlı olarak farklı oranlarda çalışır ve dar bir sıcaklık aralığında birlikte çalışmak üzere tasarlanmıştır.
Vücudumuz ve tüm bileşenleri, binlerce yıl boyunca uyum sağladığımız bu sınırlar içinde iyi çalışır.
İnsanlar Afrika’da evrimleşmiştir ve genellikle 20˚C ila 26˚C ve %20 ila %80 nem arasında rahat ederler. Beynin birçok bileşeni aslında sıcaklık aralıklarının en üst noktasına yakın çalışmaktadır, yani sıcaklık veya nemdeki küçük artışlar, bileşenlerin birlikte çok iyi çalışmayı bırakmaları anlamına gelebilir.
İklim değişikliğine bağlı aşırı sıcaklık ve nemde olduğu gibi, bu çevresel koşullar hızla alışılmadık aralıklara girdiğinde, beynimiz ısımızı düzenlemekte zorlanır ve arızalanmaya başlar.
Bazı hastalıklar, serin kalmak için gerekli olan terlemeyi veya çok sıcak olma farkındalığımızı zaten bozabilir. Nörolojik ve psikiyatrik durumları tedavi etmek için kullanılan bazı ilaçlar, vücudun tepki verme yeteneğini tehlikeye atarak – terlemeyi azaltarak veya beynimizdeki sıcaklığı düzenleyen mekanizmayı bozarak – sorunu daha da karmaşık hale getirir.
Bu etkiler sıcak hava dalgaları ile daha da kötüleşir. Örneğin, sıcak hava dalgaları uykuyu bozar ve uyku bozukluğu epilepsi gibi durumları daha da kötüleştirir.
Sıcak hava dalgaları, beyindeki hatalı kabloların daha da az çalışmasına neden olabilir, bu nedenle multipl sklerozlu kişilerde semptomlar sıcakta daha da kötüleşebilir. Ve yüksek sıcaklıklar, sıcak hava dalgaları sırasında dehidrasyon nedeniyle kanı daha kalın ve pıhtılaşmaya daha yatkın hale getirerek felçlere yol açabilir.
Dolayısıyla iklim değişikliğinin nörolojik hastalıkları olan pek çok kişiyi farklı şekillerde etkileyeceği açıktır. Artan sıcaklıklarla birlikte demans nedeniyle hastaneye yatışlar daha yaygın hale gelmektedir.
Epilepside nöbet kontrolü kötüleşebilir, multipl sklerozda semptomlar kötüleşir ve inme insidansı artar, inmeye bağlı ölümler artar. Şizofreni gibi birçok yaygın ve ciddi psikiyatrik durum da kötüleşir ve hastaneye yatış oranları artar.
2003 Avrupa sıcak hava dalgasında, aşırı ölümlerin yaklaşık %20’si nörolojik rahatsızlıkları olan kişilerde görülmüştür.
Mevsimsel olmayan yerel sıcaklık aşırılıkları, gün içinde normalden daha büyük sıcaklık dalgalanmaları ve sıcak hava dalgaları, fırtınalar ve seller gibi olumsuz hava olayları nörolojik durumları daha da kötüleştirebilir.
Bu sonuçlar, özel koşullar nedeniyle daha da karmaşık hale gelmektedir. Örneğin, şehir ortamının ısıtma etkisi ve yeşil alan eksikliği, sıcak hava dalgasının nörolojik ve psikiyatrik hastalıklar üzerindeki zararlarını artırabilir.
İklim değişikliğinden olumsuz etkilenebilecek nörolojik ve psikiyatrik rahatsızlıkları olanların küresel ölçeği çok büyüktür. Dünya genelinde yaklaşık 60 milyon kişi epilepsi hastasıdır. Küresel olarak yaklaşık 55 milyon insan demans hastasıdır ve bunların %60’ından fazlası düşük ve orta gelirli ülkelerde yaşamaktadır.
Dünya nüfusu yaşlandıkça, bu rakamların 2050 yılına kadar 150 milyonun üzerine çıkacağı tahmin edilmektedir. İnme, dünya çapında ikinci önde gelen ölüm nedeni ve önde gelen engellilik nedenidir.
Yardım Teklif Etmek
İklim değişikliğiyle mücadeleye yönelik daha geniş kapsamlı ihtiyaç açıktır. Hükümetlerin öncülüğünde ve uluslararası koordinasyonla azaltım tedbirlerine şimdi ihtiyaç var.
Ancak ciddi çabaların gerçek bir fark yaratmaya başlaması yıllar alacaktır. Bu arada, olumsuz hava olayları ve aşırı sıcaklık riskleri hakkında özel bilgiler sağlayarak nörolojik hastalıkları olan insanlara yardımcı olabiliriz.
Doktorlar ve halk sağlığı uzmanları bu risklerin nasıl azaltılacağını açıklayabilir. Yerel hava-sağlık uyarı sistemlerini nörolojik hastalıklara uyarlayabiliriz. Ayrıca, hava durumu-sağlık uyarılarının ve müdahalelerinin etkilenen topluluklar için anlamlı olmasını ve uygulanabilmesini sağlamak için etkilenen kişilerle, aileleriyle ve bakıcılarıyla birlikte çalışabiliriz.
İklim değişikliğini nörolojik bakımın bir parçası olarak ele almaya başlamadığımız sürece, kaydedilen bilimsel ilerlemelerin faydalarının kaybolma riski vardır. Belki de en önemlisi, nörolojik hastalıklar, evrimsel olarak türetilmiş sınırların ve uyum sağlama davranış kapasitesinin ötesine itilen sağlıklı beyne neler olabileceğine dair içgörüler sunmaktadır.
İklim değişikliğiyle mücadelede başarısız olmaya devam ettikçe bu olasılık giderek artıyor. İstediğimiz hayatları yaşamaya devam etmek için, havanın çok ısındığı hissine daha fazla dikkat etmeli ve iklim değişikliğine karşı harekete geçmeliyiz. Beyinlerimize güveniyoruz: iklim değişikliği onlar için kötü.
Derleyen: Deniz KAFKAS
Kaynak: Bilim İnsanları İklim Değişikliği Şiddetlendikçe Beyin Hastalıklarının Daha da Kötüleştiği Konusunda Uyarıyor
Ölümcül Beyin Kanseri İçin Yeni Aşı Klinik Denemede İnanılmaz Sonuçlar Gösterdi
Ölümcül Beyin Kanseri İçin Yeni Aşı Klinik Denemede İnanılmaz Sonuçlar Gösterdi