Bilim İnsanları Hangi Sebzelerin Erkekler ve Kadınlar İçin Özellikle Faydalı Olduğunu Keşfetti
Yeni bir araştırma, genç erkeklerde daha yüksek baklagil tüketiminin daha iyi kardiyometabolik sağlıkla ilişkili olduğunu ortaya koydu. Genç kadınlarda ise benzer bir ilişki brokoli, karnabahar, lahana ve Brüksel lahanası gibi turpgillerle ilişkilendirildi.
Peki, neden bu kadar büyük bir fark var?
Edith Cowan Üniversitesi’nden araştırmacılar, uzun süreli Raine Çalışması’na katılan ve yaşları yaklaşık 22 olan 638 katılımcıdan elde edilen verileri analiz etti . Beş farklı sebze grubunun tüketimini, kardiyovasküler hastalık ve tip 2 diyabetin erken belirtileriyle karşılaştırdılar. Kan basıncı, bel çevresi, kan şekeri seviyeleri, trigliseritler ve “iyi” HDL kolesterolü dikkate alındı.
Sebzeler beş kategoriye ayrıldı: baklagiller, turpgiller, yeşil yapraklı sebzeler, soğan ve sarımsak; ayrıca sarı, turuncu ve kırmızı sebzeler – domates, biber, havuç ve kabak.
Artmış kardiyometabolik risk, bireyin belirlenen eşik değerlerinin üzerinde en az iki göstergeye sahip olması olarak tanımlandı.
Sonuçlar ne gösterdi?
638 katılımcıdan 120’sinde, yani yaklaşık %19’unda, en az iki kardiyometabolik risk faktörü zaten mevcuttu.
Bu durum, kan basıncı, lipid seviyeleri ve diğer sağlık göstergeleriyle ilgili sorunların orta ve ileri yaşlardan çok önce başlayabileceğini düşündürmektedir.
Araştırmacılar gelir, eğitim, fiziksel aktivite, sigara içme, alkol tüketimi, doymuş yağ alımı, toplam kalori alımı ve diğer sebze tüketimi gibi faktörleri kontrol altına aldıktan sonra, erkekler ve kadınlar için farklı ilişkiler buldular.
Erkeklerde, günde tüketilen her 75 gramlık ek baklagil miktarı, yüksek kardiyometabolik risk grubunda olma olasılığını %72,2 oranında azaltmıştır.
Kadınlarda, günde ek olarak 75 gram turpgiller sebzesi tüketiminin, aynı grupta olma olasılığını %84,9 oranında azalttığı gözlemlenmiştir. 75 gram yaklaşık yarım su bardağı pişmiş baklagil veya turpgil sebzesine denk gelmektedir.
Ancak bu rakamlar, bir porsiyon fasulyenin gelecekteki kardiyovasküler hastalık riskini %72 oranında veya brokolinin %85 oranında azalttığının kanıtı olarak kabul edilemez. Çalışma, nedensel bir etki değil, istatistiksel bir ilişki bulmuştur.
Dahası, çalışma gözlemseldi, bu nedenle araştırmacılar belirli sebzelerin tüketiminin metabolik sağlığı gerçekten iyileştirip iyileştirmediğini belirleyemediler. Bunun tersi de mümkün: genel olarak daha sağlıklı bir yaşam tarzı sürdüren kişilerin sebze tüketme olasılığı daha yüksek.
Yazarlar ayrıca sonuçların genetik özellikler, uyku kalitesi, tıbbi muayenelerin düzenliliği ve diğer faktörlerden etkilenmiş olabileceğini de belirtiyorlar.
Baklagillerin erkeklerde, turpgillerin ise kadınlarda daha iyi performansla ilişkilendirilmesinin nedeni hâlâ belirsizliğini koruyor. Olası bir açıklama, bu gıdalarda bulunan biyoaktif bileşiklerde yatıyor olabilir.
Baklagiller diyet lifi, flavonoidler ve saponinler açısından zengindir. Lif, kan şekeri ve lipid seviyelerini düzenlemeye yardımcı olurken, diğer bileşikler antioksidan özelliklere sahiptir.
Brokoli, karnabahar ve Brüksel lahanası gibi turpgiller ailesine ait sebzeler, glukosinolatlar ve diğer kükürt içeren bileşikler içerir. Bu bileşikler, insülin duyarlılığı, iltihaplanma, lipid metabolizması ve oksidatif stres ile ilişkili olarak incelenmektedir.
Araştırmacılar, bu maddelerin erkeklerde ve kadınlarda, cinsiyet hormonlarının etkisi de dahil olmak üzere, farklı şekilde metabolize edilebileceğini öne sürüyor. Ancak bu şimdilik sadece bir hipotez olup, gelecekteki çalışmalarda test edilmesi gerekecektir.
Derleyen: Feyza ÇETİNKOL
Kaynak: Bilim İnsanları Hangi Sebzelerin Erkekler ve Kadınlar İçin Özellikle Faydalı Olduğunu Keşfetti
Beyin İçin Gençlik İksiri: Bilim İnsanları Yaşlanan Zihni Yenileyen Proteini Buldu!