Bilim İnsanları En Ölümcül Kanseri Bile Öldüren Yeni Bir Molekül Keşfetti
Bu hafta paylaştığımız bir haberde, rektum kanseri olan küçük bir grup insan, deneysel tedaviden sonra hastalıklarının ortadan kalktığını gördü.
Şimdi, başka bir yeni buluşta, Texas Üniversitesi’nden Dr. Jung-Mo Ahn tarafından sentezlenen yeni bir bileşiğin, üçlü negatif meme kanseri de dahil olmak üzere, tedavisi zor geniş bir kanser yelpazesini öldürdüğü bulundu. Bu sırada sağlıklı hücreler zarar görmedi.
Şimdiye kadar diğer ilaçlar tarafından hedef alınmayan, hücrelerdeki bir zayıflıktan yararlandılar.
Çalışmanın ortak yazarlarından biri olan Jung-Mo Ahn, on yıldan fazla bir süredir küçük moleküller üzerinde çalışıyor. Daha önce, tedaviye dirençli meme kanseri ve prostat kanseri için potansiyel terapötik aday bileşikler geliştirmişti.
Ahn ve meslektaşları, mevcut araştırmalarında, meme kanseri hücreleri üzerindeki etkileri için sentezlediği ERX-41 adlı yeni bir bileşiği test etti: östrojen reseptörleri (ER’ler) içerenler ve içermeyenler.
Şu anda, ER pozitif meme kanserli hastalar için etkili tedaviler var, ancak üçlü negatif meme kanserli (TNBC) hastalar için sadece birkaç tedavi seçeneği var. Östrojen, progesteron ve insan epidermal büyüme faktörü 2 reseptörlerinden yoksundur. TNBC’nin 40 yaşın altındaki kadınları etkilediği ve diğer meme kanseri türlerinden daha kötü sonuçlara sahip olduğu bilinmektedir.
Ahn, “ERX-41 bileşiği, sağlıklı hücreleri öldürmedi, ancak kanser hücrelerinin östrojen reseptörlerine sahip olup olmadığına bakılmaksızın tümör hücrelerini yok etti.” dedi. “Aslında, üçlü negatif meme kanseri hücrelerini, ER-pozitif hücrelerinin öldürdüğünden daha iyi öldürdü.
“O zamanlar bu bizim için kafa karıştırıcıydı. TNBC hücrelerindeki östrojen reseptörlerinden başka bir şeyi hedef alması gerektiğini biliyorduk, ancak bunun ne olduğunu bilmiyorduk.” diye ekledi.
Sağlıklı farelerde yan etki yok
Kısa süre sonra araştırmacılar, ERX-41’in hücresel bir protein olan lizozomal asit lipaz A’ya (LIPA) bağlandığını keşfettiler. LIPA, proteinleri işleyen ve çoğalan bir organel olan endoplazmik retikulum adı verilen bir hücre yapısında bulunur.
Ahn, “Bir tümör hücresinin hızla büyümesi için çok fazla protein üretmesi gerekir ve bu, endoplazmik retikulum üzerinde stres yaratır.” dedi. “Kanser hücreleri, sağlıklı hücrelerden çok daha fazla, LIPA’yı önemli ölçüde aşırı üretir. ERX-41, LIPA’ya bağlanarak, şişkin hale gelen ve hücre ölümüne yol açan endoplazmik retikulumda protein işlemeyi sıkıştırır.”
Ekip, molekülü sağlıklı farelerde test etti ve hiçbir yan etkisinin olmadığını kaydetti. Ahn, “ERX-41’den tam olarak hangi proteinin etkilendiğini bulmamız birkaç yılımızı aldı. Zor olan kısım buydu. Pek çok çıkmazın peşine düştük ama pes etmedik,” dedi.
Ahn, “Üçlü negatif meme kanseri özellikle sinsidir: genç yaştaki kadınları hedef alır, agresiftir ve tedaviye dirençlidir. Bu hastalar için önemli bir fark yaratma potansiyeline sahip bir şey keşfettiğimiz için gerçekten mutluyum.” dedi.
En ölümcül kanseri yenebilir
Araştırmacılar daha sonra insan kanserli tümör formlarıyla bileşiği farelerde beslediler ve küçüldüklerini gördüler. Molekül ayrıca, tümörleri alınan hastalardan toplanan insan dokusundaki kanser hücrelerini de öldürdü.
Fazlası var: ERX-41’in, tedavisi zor pankreas ve yumurtalık kanserleri ve en ‘agresif ve ölümcül birincil beyin kanseri’ olan glioblastoma dahil olmak üzere yüksek endoplazmik retikulum stresi olan diğer kanser türlerine karşı etkili olduğunu bulmuşlardır.
Hem insan kanser dokusunda hem de farelerde yetiştirilen insan kanserlerinde izole hücrelerde gerçekleştirilen çalışma Nature Cancer dergisinde yayınlandı.
Derleyen: Feyza ÇETİNKOL
Kanser Tarihinde Bir İlk Yaşandı: Deneysel Tedavide Hastaların Tamamı İyileşti
/Bilim İnsanları En Ölümcül Kanseri Bile Öldüren Yeni Bir Molekül Keşfetti/