Bilim İnsanları Birinin Gerçekten Komada Olup Olmadığını Anlamanın Yeni Bir Yolunu Buldu
Belirli kokulara verilen güçlü bir tepki, doktorların komadaki, bitkisel hayattaki veya minimal bilinç durumundaki hastalar için en iyi tedaviyi belirlemelerine yardımcı olabilir; bu durumlar toplu olarak bilinç bozuklukları (DoC) olarak bilinir.
Ancak bir hastanın hangi rahatsızlığa sahip olduğunu belirlemek zor olabilir. DoC’yi test etmek için sesleri veya görüntüleri kullandık ve yeni bir çalışma kokuların da yardımcı olabileceğini gösteriyor. Bu araştırmanın doğru şekilde geliştirilmesiyle, hastanın burnunun altına yerleştirilen özenle seçilmiş kokular aracılığıyla bu koşullar tespit edilebilir.
Araştırmacılar yayınladıkları makalede “Koku yanıtları bilinç belirtileri olarak kabul edilmelidir” diye yazıyor. “Koku alma tepkisi bilincin değerlendirilmesine yardımcı olabilir ve terapötik yönelime katkıda bulunabilir.”
Çeşitli bilinç düzeylerinde 28 hastanın katıldığı testler Çin’deki Güney Tıp Üniversitesi’nden bir ekip tarafından gerçekleştirildi. Deneylerde vanilin ve dekanoik asit dahil olmak üzere farklı kokular denenirken, beyin aktivitesini izlemek için elektroensefalogram (EEG) taramaları kullanıldı.
Daha yüksek bir bilinç düzeyi, kokulara daha fazla tepki anlamına gelme eğilimindeydi.
Gerçekten de, üç ay sonra, kokulara yanıt veren 16 hastadan 10’unun bilinci yerine gelmişti. Bu, koku uyaranlarına yanıt vermeyen gruptaki 12 hastadan sadece 2’siyle karşılaştırılıyor.
Bu son grupta bile bazı ilginç beyin örüntüleri vardı: özellikle, beyinde uyuşukluk ve rahatlama ile ilişkili olan daha yüksek teta fonksiyonel bağlantısı ve sağlıklı kontrollere göre daha düşük alfa ve beta bağlantısı, uyanıklık ve aktif düşünme ile bağlantılı beyin dalgaları.
Ancak bu durum sadece vanilin kokusunda gözlemlendi ve araştırmacılar kokunun hoşluğu ile DoC’li kişilerin buna tepki verme olasılığı arasında bir tür ilişki olabileceğini düşünüyor.
Araştırmacılar, “Teta bağlantısı, DoC hastalarında koku alma bilinciyle nöral bir korelasyon olabilir, bu da bilincin değerlendirilmesine yardımcı olabilir ve terapötik stratejilere katkıda bulunabilir” diye yazıyor.
Koku alma sistemlerimiz, bilinçle bağlantılı bir tür röle istasyonu olan beynin talamus bölümünü içermediği için diğer duyulardan farklı çalışır. Araştırmacılar, kokuların ön beyinle daha doğrudan bir bağlantısı olduğunu ve bunun da bu bağlamda yardımcı olabileceğini söylüyor.
Tüm bunlar bilinci, beynin kokuya verdiği tepkiyi ve bu ikisinin nasıl bağlantılı olabileceğini anlamamıza yardımcı oluyor. Ancak, öncelikle daha büyük insan grupları ve daha geniş bir koku yelpazesi üzerinde yapılması gereken çok daha fazla çalışma var.
Bir sonraki adım, bu bağlantının neden var olduğunu bulmaktır. Araştırmacılar, daha düşük bir bilinç seviyesiyle, kokuları normal bir şekilde işleme yeteneğimizi gerçekten kaybetmiş olabileceğimizi öne sürüyorlar – ancak şimdilik emin değiliz.
Araştırmacılar, “Gelecekteki araştırmalar, koku değerlendirmelerinden sonra bilincin geri kazanılmasını daha uzun bir süre boyunca takip etmelidir” diye yazıyor.
“Gelecekteki araştırmalar, koku işleme anlayışımıza katkıda bulunacak zaman-frekans göstergelerini veya koku uyarılmış potansiyellerini de içermelidir.”
Derleyen: Figen BERBER
Kaynak: Bilim İnsanları Birinin Gerçekten Komada Olup Olmadığını Anlamanın Yeni Bir Yolunu Buldu