Bilim İnsanları Beyazlaşan Saçınızın Rengini Geri Kazanmak Sizin Elinizde Diyor
Yeni bir çalışma gösteriyor ki, doğal saç renginizi kaybettiğinizi fark ettiyseniz, daha az stresli bir hayat yaşayarak griyi yok edebilirsiniz. Bilim insanları, gri saçlı insanlar stresten kaçındığında, yeni saç büyümesinin doğal renklerine daha yakın olduğunu buldu.
Ekip, gönüllülerin başlarından saç aldı ve saçın tabanından ucuna kadar pigmenti tespit eden bir görüntüleme yöntemi geliştirdi. Her insan hücresinin “güç merkezi” olan mitokondride stres kaynaklı değişiklikler, saçtaki yüzlerce proteinde değişikliklere neden olarak grileşmeye neden olduğunu söylüyorlar.
Çalışma, insanlarda beyazlayan saçları psikolojik strese bağlayan ilk nicel kanıtı sağladığını iddia eden uzmanlar tarafından yönetildi. Profesör Martin Picard, “Yaşlı” gri kılların “genç” pigmentli durumlarına geri dönmesine izin veren mekanizmaları anlamak, genel olarak insan yaşlanmasının durdurulabilirliği ve bunun stresten nasıl etkilendiği hakkında yeni ipuçları verebilir” dedi.
Bilim İnsanlarına Ödül Getiren Buluş: Mangrov Ağacının Özü Kelliği Giderdi
“Verilerimiz, insan yaşlanmasının doğrusal, sabit bir biyolojik süreç olmadığını, en azından kısmen durdurulabileceğini ve hatta geçici olarak tersine çevrilebileceğini gösteren artan sayıda kanıta katkıda bulunuyor.”
Araştırmacılar, çok genç veya çok yaşlıysanız, stresi azaltmanın saçınızı normal bir renge döndürmediğini belirtti. Profesör Picard, “Yıllardır gri olan 70 yaşındaki bir kişinin stresini azaltmanın saçlarını koyulaştırmasının veya 10 yaşındaki bir çocukta stresi artırmanın saçlarını gri eşiği aşmaya yeterli olacağını düşünmüyoruz” dedi. .
Saç, cildin dış tabakası olan epidermisteki tünel şeklindeki yapı olan kıl folikülünün dibinde büyümeye başlar. Gençken saçlarımız, melanosit olarak bilinen saç folikülündeki hücreler tarafından üretilen pigmentler tarafından renklendirilir.
Yaşlandıkça, melanositler giderek daha az aktif hale gelir, bu nedenle daha az pigment üretilir, renk kaybolur ve bunun yerine gri saç büyür. Profesör Picard, “Kıllar folikül olarak derinin altındayken, stres hormonlarının ve zihnimizde ve vücudumuzda meydana gelen diğer şeylerin etkisine maruz kalırlar” dedi.
“Saçlar kafa derisinden çıktıktan sonra, sertleşir ve bu maruziyetleri kalıcı bir biçimde kristalize eder.” Bununla birlikte, folikülden çıkmış saçlar renk değiştirmez.
Araştırmacılar, ortalama yaşı 35 olan yedi kadın ve yedi erkek olmak üzere 14 gönüllünün bireysel saçlarını analiz ettiler. Ekip, bu dilimlerin her birinde pigment kaybının (grileşme) derecesini ölçmek için insan saçının küçük “dilimlerinin” son derece ayrıntılı görüntülerini yakaladı.
Yaklaşık bir milimetrenin 20’de biri genişliğinde olan her bir dilim, yaklaşık bir saatlik saç büyümesini temsil eder. Profesör Picard, “Bir ağaç gövdesindeki halkalar, bir ağacın yaşamındaki geçmiş on yıllar hakkında bilgi tutması gibi, saçlarımız da biyolojik tarihimiz hakkında bilgi içerir” dedi.
‘Bir saça bakmak için gözlerinizi kullanırsanız, büyük bir geçiş olmadığı sürece baştan sona aynı renk gibi görünecektir. ‘Yüksek çözünürlüklü bir tarayıcının altında, renkte küçük, göze çarpmayan varyasyonlar görüyorsunuz ve biz de bunu ölçüyoruz.’
Sonuçlar, her gönüllü tarafından doldurulan bir stres günlüğünün içeriğiyle karşılaştırıldı. Bireylerden takvimlerini gözden geçirmeleri ve günlükte her haftanın stres seviyesini derecelendirmeleri istendi. Saçlar stres günlükleri ile hizalandığında, stres ve saçın beyazlaması arasındaki çarpıcı ilişkiler ortaya çıktı.
Ekip, stresin kaldırılmasıyla bazı gri saçların doğal olarak orijinal renklerini geri kazandığını gösterdi. Profesör Picard, “Tatile giden bir kişi vardı ve o kişinin kafasındaki beş saç, tatil sırasında zaman içinde senkronize olarak tekrar koyuya döndü” dedi.
Stresin gri saça nasıl neden olduğunu daha iyi anlamak için araştırmacılar ayrıca saçlardaki binlerce protein seviyesini ve her saçın uzunluğu boyunca protein seviyelerinin nasıl değiştiğini ölçtüler. Saç rengi değiştiğinde 300 proteinde değişiklik meydana geldi ve araştırmacılar, mitokondride stresin neden olduğu değişiklikleri öneren bir matematiksel model geliştirdiler, stresin saçları nasıl griye çevirdiğini açıklayabilir.
Profesör Picard, “Sıklıkla mitokondrinin hücrenin güç merkezleri olduğunu duyuyoruz, ancak oynadıkları tek rol bu değil” dedi.
“Mitokondri, aslında, psikolojik stres de dahil olmak üzere, bir dizi farklı sinyale yanıt veren, hücrenin içindeki küçük antenler gibidir.”
Geçen yıl, farelerde yapılan bir araştırma, stres kaynaklı saç beyazlamasına, saç folikülündeki kök hücre geri dönüşü olmayan kaybının neden olduğunu buldu. Ancak eLife‘da yayınlanan bu yeni çalışmanın yazarları, mitokondrinin etkisinin daha doğru bir açıklama olduğuna inanıyor.
Miami Üniversitesi’nde dermatoloji profesörü olan ortak yazar Ralf Paus, “Verilerimiz, insanlarda grileşmenin geri dönüşümlü olduğunu gösteriyor, bu da farklı bir mekanizmayı ima ediyor” dedi. “Farelerin çok farklı kıl folikülü biyolojisi var ve bu, farelerdeki bulguların insanlara pek iyi yansımadığı bir örnek olabilir.”
Derleyen: Feyza ÇETİNKOL
Bilim İnsanlarına Ödül Getiren Buluş: Mangrov Ağacının Özü Kelliği Giderdi
/Bilim İnsanları Beyazlaşan Saçınızın Rengini Geri Kazanmak Sizin Elinizde Diyor/